Μάκης Αποστόλου: Τρία οικολογικά «φίλτρα» στη διαχείριση του νερού

Ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα της διαχείρισης των υδατικών πόρων δίνει το ΥΠΕΚΑ, καθώς το νερό αποτελεί έναν πραγματικά πολύτιμο πόρο σε παγκόσμιο επίπεδο.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραδείγματα άλλων χωρών, η αντιμετώπιση του προβλήματος της απώλειας ή της έλλειψης νερού μέχρι σήμερα είναι σχετικά μονόπλευρη. Κατά κύριο λόγο εστιάζει στη διαχείριση της προσφοράς, δηλαδή στην αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων μέσω έργων, όπως είναι οι μικροί και μεγάλοι ταμιευτήρες, οι εκτροπές κ.λπ. Πλέον αρχίζει να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη διαχείριση της ζήτησης.

Οδηγία

Η Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά αποτελεί το βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση μιας βιώσιμης πολιτικής διαχείρισης. Μετά από μεγάλες καθυστερήσεις, έχουν εκπονηθεί και τεθεί σε διαβούλευση τα απαραίτητα Σχέδια Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση του προβλήματος αποτελεί βασικό συστατικό των εκπονούμενων σχεδίων, η οποία θα σηματοδοτεί:

Θα επιδοτείται η εγκατάσταση του εξοπλισμού για τη χρήση όμβριων υδάτων στο πότισμα.

1. Τη στροφή προς μια διερεύνηση της προσφοράς νερού υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής. Εχει ιδιαίτερη σημασία η εξέταση του νερού τόσο ως πόρου που υφίσταται τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής όσο και ως υλικού, η μη βέλτιστη διαχείριση του οποίου συμβάλλει στο φαινόμενο, π.χ. μέσω αυξημένων ενεργειακών καταναλώσεων.

2. Τη στροφή από τη μονοδιάστατη διαχείριση της προσφοράς σε μια περισσότερο ολοκληρωμένη προσέγγιση που δίνει έμφαση στη διαχείριση της ζήτησης.

Δεν είναι πλέον δυνατό να θεωρούνται ως δεδομένες οι παραδοσιακές καταναλώσεις, οι παραδοσιακές απώλειες (π.χ. διαρροές λόγω κακοτεχνιών), η αδιαφορία ως προς τις δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης, καθώς και η παραδοσιακή μέθοδος κοστολόγησης και τιμολόγησης του νερού.

Ως ποσοτικός δείκτης μπορεί να χρησιμοποιηθεί το υδατικό αποτύπωμα της χώρας, το οποίο σήμερα στα 2.390 m3/κάτοικο/έτος, είναι διπλάσιο του μέσου όρου παγκοσμίως και το δεύτερο μεγαλύτερο διεθνώς, λίγο μικρότερο από αυτό των ΗΠΑ. Ακόμα και αν ληφθούν υπόψη οι κλιματολογικές συνθήκες ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε χώρας, το παράδειγμα άλλων χωρών της περιοχής, όπως το Ισραήλ, με τα 1.600 m3/κάτοικο/έτος, υποδηλώνουν μεγάλα περιθώρια μείωσης μέσω συνετών πρακτικών που θα ελαχιστοποιούν τις απώλειες και τις σπατάλες.

3. Τη στροφή προς μια οικοσυστημική προσέγγιση των προβλημάτων διαχείρισης του νερού, με έμφαση στην προστασία και ενίσχυση των υπηρεσιών που προσφέρουν τα οικοσυστήματα.

Τα υδάτινα συστήματα και οι υγροβιότοποι προσφέρουν υπηρεσίες στρατηγικού χαρακτήρα, όπως πόσιμο νερό, καθαρισμό αποβλήτων, ενδιαιτήματα για διάφορα είδη και αποθήκευση άνθρακα.

Τι θα ισχυει για τις νεες και TIΣ παλαιες κατοικιες

Κίνητρα για εξοικονόμηση κατ' οίκον

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει την κατάρτιση θεσμικού πλαισίου και προγράμματος μέτρων για την κατ' οίκον Εξοικονόμηση Νερού. Η σχετική μελέτη που ανατέθηκε ανέδειξε ότι απλές παρεμβάσεις στον εξοπλισμό ενός νοικοκυριού μπορούν να επιτύχουν σημαντική εξοικονόμηση.

Οι περιοχές για τις οποίες τα οφέλη από την υιοθέτηση μέτρων εξοικονόμησης νερού είναι μεγάλα είναι οι αστικές και οι νησιωτικές περιοχές με ελλειμματικό ισοζύγιο.

Η υιοθέτηση ενός απλού Σχεδίου Δράσης για την Εξοικονόμηση Νερού κατ' οίκον θα μπορούσε να μειώσει τη σημερινή πίεση στους υδατικούς πόρους κατ' ελάχιστο κατά 10%. Τα μέτρα είναι τα ακόλουθα:

- Υποχρεωτική εγκατάσταση εξοπλισμού εξοικονόμησης σε νέες κατοικίες με την τροποποίηση των σχετικών κανονιστικών διατάξεων.

- Χρήση των ομβρίων υδάτων για πότισμα ή άλλες δευτερεύουσες χρήσεις, με την υποχρεωτική κατασκευή ομβροδεξαμενών/στερνών.

- Παροχή οικονομικών κινήτρων για την εγκατάσταση του εξοπλισμού σε παλιές κατοικίες.

- Θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Σήματος Εξοικονόμησης για τον βασικό κτηριακό εξοπλισμό.

Σε ό,τι αφορά την εξοικονόμηση νερού, την επαναχρησιμοποίηση και τις υδρεύσεις, έχουν αναπτυχθεί συστήματα εξοικονόμησης νερού, προϋπολογισμού 130 εκατ. ευρώ, αφενός μέσα από την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων και αφετέρου με τον έλεγχο των διαρροών σε υδρευτικά δίκτυα αστικών κέντρων (Βόλος, Γιάννενα, Τρίκαλα, Καρδίτσα, Ρόδος, Ηγουμενίτσα κ.ά.).

130 εκατ.

Παράλληλα, προωθούνται έργα διαχείρισης πόσιμου νερού, με προϋπολογισμό 130 εκατ. ευρώ (όπως η ανατολική περιοχή του Νομού Καρδίτσας από τον ταμιευτήρα Σμοκόβου και η ύδρευση των Παξών και της Κέρκυρας).

(ΕΘΝΟΣ, 21/1/2012)