H Ενεργειακή Αγορά Μετασχηματίζεται ραγδαία σε Παγκόσμιο Επίπεδο

Ο τελικός ενεργειακός καταναλωτής αλλάζει ραγδαία στο σύγχρονο ενεργειακό τοπίο και μετατρέπεται σε έναν Prosumer (Producer, Consumer), δηλαδή σε έναν καταναλωτή που παράγει πια την δική του ενέργεια, εκτός απο το να την καταναλώνει. Σε αυτόν το μετασχηματισμό, σημαντικό ρόλο παίζουν ασφαλώς οι ΑΠΕ, οι οποίες πια χρησιμοποιούνται από τον ίδιο τον καταναλωτή για κάλυψη των αναγκών του (και όχι για πώληση στο δίκτυο όπως γινόταν μέχρι τώρα) ή για την συμμετοχή του σε νέα καινοτόμα επιχειρηματικά μοντέλα στον χώρο της ενέργειας (πχ. ανταλλαγή φορτίων ή sharing economy στην ενέργεια, φόρτιση ηλεκτρικών αυτοκινήτων, διαχείριση ζήτησης, κλπ). Το φυσικό αέριο θα δημιουργήσει μαζί με το ηλεκτρικό ρεύμα «κοινά πακέτα υπηρεσιών» από τους παρόχους ενέργειας, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών, δημιουργώντας νέα καινοτόμα μοντέλα, νέες υπηρεσίες και νέα προιόντα. Η όλη πια ενεργειακή αγορά γίνεται κατανεμημένη (DER - Distributed Energy Resources) και οι ενεργειακοί πάροχοι γίνονται πια «διαχειριστές» της παραγώμενης ενέργειας από του ίδους τους καταναλωτές, οι οποιοι πια μπορούν να έχουν κέρδος, λαμβάνοντας μέρος σε νέα καινοτόμα μοντέλα στην νέα ψηφιακή ενέργειακή σκακιέρα.

Τα λεγόμενα “utilities” δηλ οι πάροχοι ενέργειας, θα πρέπει να μετασχηματιστούν άμεσα σε παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών, καθώς η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί πια «ένα κλασσικό προιόν» που φέρνει λίγο εως καθόλου κέρδος σε αυτές τις εταιρίες. Ο λόγος είναι ότι πια οι καταναλωτές θα μπορούν με διάφορους τρόπους να παράγουν τοπικά την δική τους ενέργεια, να την ανταλλάσουν ή να την αποθηκεύουν, οπότε το περιθώριο κέρδους του παρόχου ολοένα και θα ελαχιστοποιείται. Γίνεται ακριβώς το ίδιο πράγμα όπως κάποτε με τις εταιρίες τηλεπικοινωνίας και το SKYPE, όπου τα έσοδα από τα sms και τις υπηρεσίες επικοινωνίας μειωνόντουσαν λόγω της εμφάνισης του SKYPE και μετέπειτα του Messenger και άλλων σχετικών free applications για επικοινωνία. Οι εταιρίες αυτές κινήθηκαν γρήγορα να βρουν εναλλακτικούς τρόπους νέων ροών εσόδων.

Με βάση το ίδιο σκεπτικό, οι εταιρίες ενέργειας θα πρέπει να βρουν νέες ροές εσόδων και να προσεγγίσουν πια έναν ενεργειακό καταναλωτή, όχι τόσο ως πελάτη αλλά ως συνεργάτη και συν-μέτοχο στις νέες αυτές υπηρεσίες που θα παράξουν κέρδη και για τους δύο ταυτόχρονα.

Σύγχρονες καινοτομίες στον χώρο των ευφυών δικτύων, θα αποτελέσουν επίσης και τεχνολογίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας

Η αποθήκευση ενέργειας ως απόλυτη έννοια δεν είναι κάτι το φοβερό από μόνη της, το θέμα είναι πώς τη χρησιμοποιείς και πώς διαχειρίζεσαι την αποθηκευμένη ενέργεια με τέτοιο τρόπο, ούτως ώστε να ταιριάξει γάντι στην οικιακή κατανάλωση του κάθε καταναλωτή. Το κόστος των συστημάτων αποθήκευσης πέφτει κάθε χρόνο, κάνοντας πια τις επενδύσεις σε αυτό τον χώρο όλο και πιο αποδοτικές. Οι μπαταρίες ιόντων Λιθίου Li-Ion, αυτή την στιγμή κυριαρχούν στον χώρο της οικιακής αποθήκευσης ενέργειας, ενώ νέα υλικά (πχ. γραφένιο) κάνουν την εμφάνισή τους για την βελτιστοποίηση των χαρακτηριστικών αποθήκευσης. Η παγκόσμια αγορά της αποθήκευσης ενέργειας θα ξεπεράσει τα επόμενα χρόνια τα 26 δις. δολάρια, λαμβάνοντας υπόψιν την οικιακή αποθήκευση ενέργειας που υιοθετείται σιγά-σιγά από πολλές εταιρίες ενέργειας (utilities) αλλά και την αλματώδη ανάπτυξη των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η τάση σε λίγα χρόνια θα είναι η αποκεντρωμένη αποθήκευση (distributed micro-storage) της οποίας τα τεχνικά χαρακτηριστικά θα συμβαδίζουν με το εκάστοτε ενεργειακό προφίλ του κάθε καταναλωτή.

Η αποθήκευση θα γίνει συνδεδεμένη, έξυπνη, αυτόνομη, αποκεντρωμένη, ψηφιακή και θα δώσει στους καταναλωτές νέες ροές εισοδήματος στο άμεσο μέλλον, μέσω ψηφιακών μέσων. Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να επενδυθούν μεγάλα ποσά σε έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών που συσχετίζουν αποθήκευση ενέργειας, ψηφιακές ενεργειακές υπηρεσίες, Τεχνητή Νοημοσύνη και έξυπνη ηλεκτροκίνηση.

Πολύ πρόσφατα ήμουνα στις Βρυξέλες στο “Ενεργειακό Information Day”  της Ευρωπαικής Επιτροπής για την Ενέργεια, όπου αναφέρθηκαν και οι βασικοί άξονες για την μελλοντική χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής έρευνας στον χώρο της ευφυούς ενέργειας, στα επόμενα 5 χρόνια. Στην συγκεκριμένη 3ήμερη εκδήλωση ανακοινώθηκε χρηματοδότηση 30 δις. Ευρώ για νέες καινοτομίες στον Ευρωπαικό ενεργειακό χώρο. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρωπαική ενεργειακή αγορά θα αναπτυχθεί με εκθετικούς ρυθμούς στα επόμενα 5 χρόνια. Πρόσφατα η Ευρωπαική επιτροπή δημοσίευσε ένα πακέτο προτεινόμενων μέτρων (το γνωστό Winter Package τον Νοέμβριο του 2016) όπου μέσω πολλών σελίδων και προτάσεων θέτει τις βάσεις για μεγάλες αλλαγές και καινοτομίες στον Ευρωπαικό χώρο της Ενέργειας: Μετασχηματισμός αγορών, Ανάλυση δεδομένων, Ηλεκτρικά αυτοκίνητα και ο ρόλος τους στα ευφυή δίκτυα, mobility ενεργειακών καταναλωτών, αποθήκευση ενέργειας μικρής και μεγάλης κλίματας, αποκεντρωμένη παραγωγή και κατανάλωση ρεύματος, έξυπνοι μετρητές, διάφορες έξυπνες συσκευές (Internet of Things - IoT) και πολλά άλλα συνθέτουν ένα τεχνολογικό οικοσύστημα το οποίο τα επόμενα χρόνια θα πρωταγωνιστήσει. Ήδη σε πολλές Ευρωπαικές χώρες (Ην. Βασίλειο, Γερμανία, Ολλανδία, κλπ) οι Ρυθμιστικές Αρχές έχουν νομοθετήσει πολλές καινοτομίες στις τοπικές αγορές: πχ. οι καταναλωτές μπορούν να αποθηκεύουν σε οικιακού τύπου μπαταρίες φθηνή ενέργεια από ΑΠΕ ή από το δίκτυο σε χαμηλή τιμή (πχ. νυχτερινό ή φθηνές ζώνες τιμολόγησης) και να την εκμεταλλεύονται σε άλλες ώρες της ημέρας για να καλύψουν αιχμές φορτίου ή ακόμα και φόρτιση ηλεκτρικού αυτοκινήτου ή αντάλλαγή με γειτονικά σπίτια.

------------------------

*Ο Βασίλης Νικολόπουλος είναι CEO & Co-founder της εταιρείας Intelen. 

(το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2018 που εκδίδει για 7η χρονιά το επιτελείο του energypress)