Συνέντευξη πρ. δήμαρχου Σκιρίτιδας, Κωνσταντίνου Κατσαφάνα, για τα αιολικά πάρκα

Ο ανθρώπινος πολιτισμός κύλησε για χιλιετηρίδες χωρίς να διαταράξει την ισορροπία  της φύσης. Σήμερα όμως που οι καταστροφικές επιπτώσεις στο φυσικό   και ανθρωπογενές περιβάλλον είναι εφιαλτικές τίθεται το ερώτημα αν υπάρχει πα-γκοσμίως συναγερμός,   για να παρθούν τα κατάλληλα μέτρα,  για να προστατευτούμε.

Με την ευκαιρία  της επέκτασης του αιολικού πάρκου στη Βλαχοκερασιά, στην περιοχή Μποζίκι,  συνομιλήσαμε  με τον Κωνσταντίνο Κατσαφάνα, πρώην Δήμαρχο του Δήμου Σκιρίτιδας, που ασχολείται επισταμένα με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για να υπάρξει ενημέρωση για τα έργα που γίνονται σχετικά με την ενέργεια στην περιοχή μας και τα οφέλη που αποκομίζει το  περιβάλλον αλλά και το χωριό μας.

Μας απάντησε λοιπόν:

Σήμερα το θέμα του περιβάλλοντος απασχολεί όλη την ανθρωπότητα, αυτό έδειξε και η πρόσφατη σύσκεψη  του Παρισιού με μερικές εξαιρέσεις - παραφωνία η πολιτική Τράμπ που επιμένει στην καύση των ορυκτών σε αντίθεση με τον προκάτοχό του Ομπάμα. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθώ με λίγα λόγια στην κλιματική αλλαγή, στην αύξηση της θερμοκρασίας που βέβαια δεν πρόκειται για φυσικό φαινόμενο αλλά οφείλεται κύρια στις ανθρώπινες δραστηριότητες και ιδιαίτερα στην καύση των ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο, άνθρακα, φυσικό αέριο).

Τι σημαίνει η καύση των ορυκτών  σε σχέση με την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας;

Η καύση των ορυκτών έχει σαν αποτέλεσμα την έκλυση στην ατμόσφαιρα δισεκατομμυρίων τόνων ρύπων που παγιδεύουν την ηλιακή ακτινοβολία, αυξάνοντας τη θερμοκρασία της γης, δημιουργώντας έτσι το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αυτό προκύπτει και από τις μετρήσεις που κάνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας, όπου σημειώνει την αύξηση της θερμοκρασίας τα τελευταία χρόνια κατά μέσο όρο κατά 0,8 βαθμούς C,  με δυσοίωνες προβλέψεις για τα επόμενα 100 χρόνια όπου προβλέπεται αύξηση της τάξης των 5,8 βαθμών, εάν συνεχιστεί η έξαρση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.

Τι σημαίνει αυτό για τον πλανήτη γη;

Η αύξηση της θερμοκρασίας διαταράσσει την ισορροπία της ατμόσφαιρας και επιφέρει αλλαγές στο καθεστώς των βροχοπτώσεων, των ανέμων και γενικά επιφέρει την αποσταθεροποίηση του κλίματος. Σήμερα είμαστε όλοι γνώστες των καταστροφών που συντελούνται στον πλανήτη, όλοι βλέπουμε στους δέκτες των τηλεοράσεων τις επιπτώσεις όπως απώλειες ανθρώπινων ζωών, οικονομικές ζημιές από πλημμύρες, καταστροφή αγροτικών προϊόντων και πολλά άλλα.

Υπάρχει δυναμική πολιτική αντίδραση στην παγκόσμια κοινότητα για αλλαγή στο ενεργειακό μοντέλο; Η στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αποτελεσματική απάντηση στα περιβαλλοντικά προβλήματα;

Είναι γεγονός ότι η πα-γκόσμια κοινότητα έχει συνειδητοποιήσει όλα αυτά τα προβλήματα και προσπαθεί με κάθε τρόπο να πιέζει τις κυβερνήσεις των χωρών τους για μείωση των δραστηριοτήτων που εκπέμπουν CO2 στην ατμόσφαιρα και αυτό αποδεικνύεται και από διάφορες συσκέψεις, συνέδρια… και βέβαια οι πιέσεις θα πρέπει να αυξηθούν προς όλες τις κατευθύνσεις και ιδιαίτερα σε αυτούς που έχουν λόγο για τη δραστική μείωση των ρύπων. Στα πλαίσια αυτά οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειας όπως η αιολική, η ηλιακή, η υδροηλεκτρική και όχι μόνο αποτελούν στοιχεία ελπίδας. Σήμερα είναι ευρέως γνωστό ότι τέτοια έργα ωφελούν τα κράτη τόσο περιβαλλο-ντικά όσο και οικονομικά αλλά ένα σημαντικό μέγεθος είναι και η απεξάρτηση των χωρών από την εισαγωγή καυσίμων.

Πέρα από τα γενικά οφέλη για το περιβάλλον τι θα μπορούσε να αναφερθεί για  οφέλη των εγκαταστάσεων αυτών στις τοπικές κοινωνίες;

Τα οφέλη διακρίνονται σε ανταποδοτικά (δρόμοι, κτίρια) αλλά και οικονομικά. Σαν παράδειγμα θα αναφέρω το τελικό 3% που αποδίδεται με νόμο του κράτους  στην τοπική αυτοδιοίκηση. Υπολογίζεται επί του τιμολογίου πώλησης στη ΔΕΗ  του ρεύματος από τον παραγωγό και συγκεκριμένα εντός των διοικητικών ορίων του οικισμού όπου έχουν εγκατασταθεί τα αιολικά πάρκα.

Θα μπορούσατε να μας υπενθυμίσετε τι σημαίνει το 3% και πώς κατανέμεται;

Το 3% (αρχικά ήταν 2%), που θεσπίστηκε με συντονισμένες ενέργειες, αποδίδεται  απευθείας στην  Τ.Α.  από τον παραγωγό και το καλοκαίρι του 2010 ευοδώθηκε πρότασή μας να υπάρξει απευθείας απόδοση ενός μέρους του ποσού αυτού  στους κατοίκους. Πράγματι η καινούρια κατανομή με το ΦΕΚ 85/4-6-10 έχει ως εξής: το 1% αποδίδεται απευθείας στους καταναλωτές ρεύματος του οικισμού όπου έχουν εγκατασταθεί τα αιολικά πάρκα, το 0,3% αποδίδεται στο ΕΤΕΡΠΣ (πράσινο ταμείο) για έργα πανελλαδικής κλίμακας και το 1,7% αποδίδεται στον οικείο Δήμο εκ των οποίων το 20% παραμένει για έργα στο σύνολο του Δήμου και το υπόλοιπο 80% πρέπει να κατευθύνεται για αναπτυξιακούς σκοπούς στον οικισμό όπου έχουν εγκατασταθεί τα έργα αυτά.

Για τον οικισμό της Βλαχοκερασιάς τι σημαίνει το 3%;

Συγκεκριμένα για τον οικισμό της Βλαχοκερασιάς τα στοιχεία που παραθέτω είναι κατά προσέγγιση και τούτο οφείλεται στον ανεμολογικό παράγοντα και ενδεχομένως σε άλλους λόγους που αυτή τη στιγμή δεν είμαι σε θέση να αναλύσω. Εξάλλου η αναφορά σε αυτά έχει στόχο να κατανοηθεί ο μηχανισμός λειτουργίας και απόδοσης αυτού του έργου. Εάν θεωρήσουμε λοιπόν ότι η απόδοση για τον οικισμό δηλ. το 3% είναι 300.000 ευρώ το έτος, το 1%, που είναι 100.000, διανέμεται στους κατοίκους για την κατανάλωση του ρεύματος, το 0,3 που είναι 30.000 ευρώ δίνεται για το ΕΤΕΡΠΣ και από  το 1,7% (δηλαδή 170.000) οι 34.000 κατευθύνονται στο Δήμο και οι 136.000 πρέπει να γίνονται αναπτυξιακά έργα στον οικισμό.

Κάτω από αυτή τη λογική η κατανομή που έγινε στους κατοίκους για βοήθεια στην κατανάλωση ρεύματος ήταν το καθαρό ποσό των 329.000 ευρώ. Αυτό έχει αποδοθεί από τον παραγωγό από το τέλος του 2010 έως τις αρχές του2014. Εκτιμώ ότι στο τέλος του2018 πρέπει να αποδοθεί η περίοδος 2014-2018 με ανάλογο ποσό της προηγούμενης περιόδου, το οποίο ήδη υπόκειται σε παρακράτηση. Να σημειώσω ακόμη ότι γίνεται προσπάθεια η απόδοση να γίνεται κάθε χρόνο έτσι ώστε οι χρήστες να μπορούν να ρυθμίζουν την κατανάλωση επ’ ωφελεία τους. Επίσης διεκδικείται η επιδότηση αυτή στο ρεύμα να αφορά και τα καταστήματα (επαγγελματικές δραστηριότητες) σε οικισμούς μέχρι 2.000 άτομα, για να ενθαρρυνθεί η  παραμονή τους στα χωριά. Ο υπολογισμός του μέτρου που πρέπει να γνωρίζει ο καθένας είναι ότι έως 2000 κιλοβατώρες ετησίως είναι δωρεάν και από τις 2000 έως τις 3000 έχουν έκπτωση 50% και από 3000 κιλοβατώρες και πάνω χρεώνονται με την ισχύουσα τιμή. Επιθυμώ στο σημείο αυτό να τονίσω την τεράστια προσπάθεια που έγινε στην περιοχή μας για την ανάπτυξη τέτοιων έργων παρ’ όλες τις αντιδράσεις, τις κακοήθειες με την προώθηση αναχρονιστικών και ψεύτικων αντιλήψεων για τις επιπτώσεις που θα είχαμε στους ανθρώπους, στα ζώα, τα φυτά τόσο σε τοπικό όσο και στο γενικότερο περιβάλλον. Το ευχάριστο σε μένα είναι ότι τα πάντα έχουν ανατραπεί. Όλο και περισσότερος κόσμος βλέπει την πραγματικότητα. Εγώ προσωπικά έχω την ευκαιρία να βλέπω τις αντιδράσεις λόγω της γενικότερης  ενασχόλησης μου με τα έργα αυτά τα οποία θα αποδίδουν στις κοινωνίες εφ όρου ζωής στη λογική ότι οι ΑΠΕ δεν πρόκειται να σταματήσουν να λειτουργούν με κάθε μορφή λόγω τεχνολογίας.

Σήμερα που γίνεται επέκταση του αιολικού πάρκου με το στήσιμο και άλλων ανεμογεννητριών στο Μποζίκι ποιο όφελος θα υπάρξει επιπλέον για τη Βλαχοκερασιά;

Με την επένδυση που γίνεται στο Μποζίκι (3,6 ΜW) και τις άλλες δυο που θα ακολουθήσουν, μία στη Ντούκα Λάκα (12 ΜW) και η δεύτερη με επέκταση του αιολικού πάρκου στα Ασπροβούνια-Αγροκερασιά (18 ΜW) θα πολλαπλασιαστούν τα έσοδα για το χωριό και θα αυξηθούν οι δυνατότητες του οικισμού. Οι νέες επενδύσεις θα έχουν συνολική ισχύ 33,6 MW, ενώ οι παλαιότερες έχουν 58 MW, εύκολο λοιπόν είναι σύμφωνα με όσα είπαμε να υπολογιστούν και τα έσοδα.

Θυμάμαι τα λόγια που είπατε στα εγκαίνια του Αιολικού πάρκου: «Πού να ξέραμε παλιότερα ότι θα πουλάγαμε αέρα κοπανιστό και θα είχαμε έσοδα!», σήμερα πώς θα κλείνατε τη συνέντευξη;

Αξίζει να αναφερθώ στον μετεωρολόγο Poul La Cour, που, όταν το 1891 είδε την ανάγκη εναλλακτικής λύσης στην ενέργεια, τη συμπύκνωσε στο: «Όταν όλοι έβλεπαν τον αέρα, κάποιος είδε σε αυτόν έναν καλύτερο πλανήτη».

(Δεκέμβρης 2017  - 12ο φύλλο «Η φωνή της Βλαχοκερασιάς»)