Μάρκο Αλβέρα (Snam): Ο πλήρης εξηλεκτρισμός δεν είναι η βέλτιστη λύση - Χρειάζονται συνέργειες με το αέριο

Όποιος ακολουθεί τις ενεργειακές και κλιματικές διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες πιθανώς έχει γίνει μάρτυρας των αντιδράσεων ενάντια στον τελευταίο κατάλογο με τα έργα PCI επειδή περιλαμβάνει έναν αριθμό διασυνοριακών έργων υποδομής φυσικού αερίου.

Με το ρόλο μου ως πρόεδρος της GasNaturally και διευθύνων σύμβουλος της Snam, θα ήθελα να απευθυνθώ εδώ στις ανησυχίες των ευρωβουλευτών που εξέφρασαν την αντίθεσή τους στον κατάλογο ή την αντίθεση του κόμματός τους σε όποιο κατάλογο PCI περιλαμβάνει έργα που “δεν θα συμβάλουν στην απανθρακοποίηση του ενεργειακού τοπίου”, όπως το έθεσε η ευρωβουλευτής Καθλίν Βαν Μπρεμπτ πρόσφατα στην παρούσα ιστοσελίδα.

Το αέριο μπορεί να οδηγήσει σε απανθρακοποίηση – Δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος

Θα ήθελα πρώτα να αντιταχθώ στη βασική ιδέα ότι το αέριο είναι απλά “ένα ακόμη ορυκτό καύσιμο”. Η εγγενής αξία του αερίου το καθιστά μια ενεργειακή πηγή που επιτυγχάνει μια ιδιαίτερη ισορροπία μεταξύ της καθαρότητας, της ευελιξίας, της μεταφοράς, της αποδοτικότητας και ιδιαίτερα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές, της χαμηλής τιμής.

Δεύτερον, οι επενδύσεις στις υποδομές αερίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντίθετες προς άλλες επενδύσεις στις ΑΠΕ και την ενεργειακή απόδοση. Η ίδια υποδομή που μεταφέρει αέριο σήμερα θα χρειαστεί για να μεταφέρει αυξημένες ποσότητες βιομεθανίου, συνθετικού αερίου από ηλεκτρισμό και πράσινου υδρογόνου – όλες τους ΑΠΕ – και επιτρέπει ήδη ξεκάθαρα τη μεγάλης κλίμακας μεταφορά και αποθήκευση ενέργειας με έναν σαφώς πιο οικονομικό τρόπο από τις γραμμές υψηλής τάσης ή τις μπαταρίες.

Από την πλευρά των εκπομπών ρύπων, τη στιγμή που οι υφιστάμενες γραμμές μεταφέρουν ηλεκτρισμό από μονάδες άνθρακα – μακράν οι πιο ρυπογόνες στην Ευρώπη – οι εναλλακτικοί αγωγοί των PCI συμβάλουν άμεσα στην απανθρακοποίηση. Μακροπρόθεσμα και επιπρόσθετα του ανανεώσιμου αερίου, μπορούν επίσης να μεταφέρουν γαλάζιο υδρογόνο μηδενικού άνθρακα, το οποίο παράγεται όταν αφαιρείται το CO2 από το αέριο και αποθηκεύεται σε εξαντλημένα κοιτάσματα πετρελαίου και αερίου.

Γιατί χτίζουμε υποδομές αερίου

Τα έργα που επιλέχτηκαν στους καταλόγους PCI εξετάζονται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια: Πρέπει να έχουν διασυνοριακή επίδραση, να συμβάλουν στην ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής αγοράς και δικτύων, στη διαφοροποίηση των πηγών, στην αύξηση του ανταγωνισμού και το όφελος των καταναλωτών, να ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού, να συμβάλουν στους κλιματικούς και ενεργειακούς στόχους της Ε.Ε. και να διευκολύουν την ένταξη των διάφορων ΑΠΕ.

Τα κράτη-μέλη κατασκευάζουν αγωγούς ή τερματικά LNG για να φέρουν μια εναλλακτική, οικονομική και καθαρή πηγή ενέργειας στους Ευρωπαίους πολίτες. Δεν έχει να κάνει με το να “κλειδώσουμε” το αέριο στην Ευρώπη, αλλά με το να σιγουρέψουμε ότι όλοι οι Ευρωπαίοι – συμπεριλαμβανομένων εμάς που διαβάζουμε και γράφουμε αυτές τις σελίδες – θα μείνουν ζεστοί κατά τη διάρκεια ενός δριμέος χειμώνα, ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να λειτουργεί όλο το χρόνο και ότι τα φώτα μας θα ανοίγουν όταν τα χρειαζόμαστε.

Μια χώρα όπως η Μάλτα, που πρόσφατα έκανε τη στροφή από το ρυπογόνο πετρέλαιο στο φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή, αναζητά μια διασύνδεση με την Ιταλία ως εναλλακτική λύση για το μοναδικό της τερματικό LNG. Μετά την αρχική μείωση των εκπομπών ρύπων, ο πρόσθετος ανταγωνισμός θα μειώσει τα κόστη των καταναλωτών.

Θα πρέπει τα κράτη-μέλη, ιδίως τα λιγότερο ενσωματωμένα, να μην έχουν το δικαίωμα στη διαφοροποιημένη, ρευστή προμήθεια που απολαμβάνει η ΒΔ Ευρώπη;

Ο πλήρης εξηλεκτρισμός δεν είναι απανθρακοποίηση

Πολύ συχνά στην Ευρώπη υπάρχει σύγχυση μεταξύ της απανθρακοποίησης και του εξηλεκτρισμού και πολλοί έχουν οδηγηθεί στο να πιστεύουν ότι ο πλήρης εξηλεκτρισμός είναι η μαγική λύση για τη μείωση των εκπομπών.

Όμως, αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα για διάφορους λόγους:

Πρώτον, ο άνθρακας και ο λιγνίτης θα αποσυρθούν πολύ σταδιακά από την ηλεκτροπαραγωγή.

Δεύτερον, μόνο το 20% των ενεργειακών μας αναγκών καλύπτεται από τον ηλεκτρισμό. Η αύξηση του ποσοστού αυτού απαιτεί μεγάλες επενδύσεις σε ηλεκτρικές υποδομές όπως έδειξαν πρόσφατες μελέτες (Ecofys, Primes), προκαλώντας θέματα δημόσιας αποδοχής με την κατασκευή γραμμών υψηλής τάσης και κοινωνικά θέματα σε ότι έχει να κάνει με το κόστος για τους καταναλωτές. Πως θα λύσουμε την ενεργειακή φτώχεια αν επιβάλουμε τον ηλεκτρισμό σε όλους τους Ευρωπαίους, αφού είναι σήμερα τέσσερις φορές πιο ακριβός ανά κιλοβατώρα στη Βρετανία από το αέριο;

Τρίτον, δεν υπάρχει σήμερα ηλεκτρική λύση για την εποχιακή διακύμανση της ζήτησης. Πως θα βεβαιώσουμε ότι οι Ευρωπαίοι θα είναι ζεστοί το χειμώνα δίχως ένα αποδοτικό δίκτυο αερίου; Πως θα βεβαιώσουμε μια σταθερή προμήθεια ηλεκτρισμού από ένα αυξανόμενο ποσοστό ΑΠΕ και μειωμένο μερίδιο άνθρακα και ίσως πυρηνικών, απουσία βιώσιμων μονάδων βάσης, εφεδρειών και ακόμα σημαντικότερο, αποθήκευσης;

Πως θα διατηρήσουμε την ενεργοβόρο βιομηχανία στην Ευρώπη αν της στερούμε μια αξιόπιστη πηγή θερμότητας και πρώτων υλών που χρειάζεται για την παραγωγή της, είτε αυτή είναι το αέριο σήμερα, είτε είναι το υδρογόνο αύριο;

Προκειμένου να είναι το “αποδοτικότητα πρωτίστως” κάτι παραπάνω από σύνθημα, τότε όλη η πρόοδος στην αποδοτικότητα πρέπει να αναγνωριστεί και να εκτιμηθεί κατάλληλα. Οι μη ηλεκτρικές πηγές θερμότητας, όπως τα ηλιοθερμικά, η γεωθερμία, το αέριο κ.α. έχουν τη δυνατότητα να εξοικονομήσουν ρύπους με πιο αποδοτικό τρόπο από ότι μια πολιτική πλήρους εξηλεκτρισμού.

Θέτοντας τον καταναλωτή στην πρώτη θέση και όχι την τεχνολογία

Το αέριο μπορεί να παραχθεί από τις ΑΠΕ, όπως για παράδειγμα το βιομεθάνιου από τα απόβλητα ή τη βιομάζα, το συνθετικό μεθάνιο και το υδρογόνο από τα αιολικά και τα φ/β σε μονάδες μετατροπής. Αυτές οι νέες τεχνολογίες θα χρειαστούν τη στήριξη ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μηχανισμών και το status του PCI ώστε ο κλάδος να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων, στην ενσωμάτωση των κλάδων και εν τέλει στη δημιουργία συνεργειών μεταξύ του ηλεκτρισμού και του αερίου.

Η αξία των PCI του αερίου έγκειται σε κάτι παραπάνω από τις ποσότητες που θα μεταφέρουν. Έχει να κάνει με την ασφάλεια εφοδιασμού, όχι μόνο την προμήθεια, αλλά και τη διαφοροποίηση και τον ανταγωνισμό. Έχει να κάνει με την αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ, την υψηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα, την βιωσιμότητα, την καταναλωτική επιλογή και τη διατήρηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Ο κλάδος μας καλεί για βιώσιμους στόχους που θα στηρίζουν την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και την ευρεία ανάπτυξη τεχνολογιών όπως το βιομεθάνιο, η μετατροπή ηλεκτρισμού σε αέριο και το αέριο ως μεταφορικό καύσιμο.

Η επιλογή δεν είναι ανάμεσα στο αέριο και στον ηλεκτρισμό. Είναι ανάμεσα στο αν η Ε.Ε. θα έχει ένα ασφαλές και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα χαμηλών εκπομπών ή όχι.

(Euractiv)