«Ξεφουσκώνει» το βουλγαρο – τουρκικό σχέδιο για νέο Nabucco – Δίχως στήριξη από την νέα κυβέρνηση της Σόφιας, αλλά και από τις Βρυξέλλες

Μετέωρο φαίνεται ότι είναι το ρωσικό σχέδιο ανάδειξης της Τουρκίας σε περιφερειακό hub αερίου, νεκρανασταίνοντας μια εκδοχή του παλαιού σχεδίου του Nabucco, όπως επιχείρησε να κάνει την άνοιξη, η τότε μεταβατική κυβέρνηση στην Σόφια.

Η νέα βουλγαρική κυβέρνηση του Νικολάι Ντένκοφ που ανέλαβε τον Ιούνιο δεν δείχνει την ίδια φιλοτουρκική προσέγγιση με την προηγούμενη, παρά ακολουθεί μια πιο φιλοδυτική προσέγγιση στα ενεργειακά.

Ούτε όμως και η Κομισιόν, στις υπηρεσίες της οποίας είχε κατατεθεί το αμφιλεγόμενο σχέδιο αγωγών «Δακτύλιος Αλληλεγγύης» (Solidarity Ring), όπως αποκαλείται, έχει δείξει κάποιο ενδιαφέρον να το στηρίξει χρηματοδοτικά.

Ένα μεγαλόπνοο σχέδιο, που προωθούσαν συγκεκριμένοι κύκλοι της βουλγαρικής ηγεσίας και το οποίο «πάτησε» στην δεδηλωμένη πρόθεση του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ, να διπλασιάσει τις προς εξαγωγή στην ΕΕ ποσότητες, από τα 11 στα 27 bcm μέχρι το 2027. Αρχές Μάιου μάλιστα είχε υπογραφεί στην Σόφια, παρουσία του Αλίγιεφ, μνημόνιο μεταξύ Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουγγαρίας και Σλοβακίας για αύξηση των προμηθειών προς την Κεντρική Ευρώπη, μέσω του Solidarity Ring και με ορίζοντα υλοποίησης των έργων, ύψους 700 εκατ, για την διασύνδεση των δικτύων των τεσσάρων χωρών, το 2027.

Αλλά παρά τις προσπάθειες να καταστεί βιώσιμο και να πριμοδοτηθεί το project, που υποτίθεται ότι θα συνέβαλε στην ενεργειακή απεξάρτηση της ΕΕ από την Ρωσία, εντούτοις η οποιαδήποτε συζήτηση έχει «παγώσει», όπως μεταφέρουν ευρωπαϊκές πηγές.

Στο «πάγωμα» του project συνέβαλαν η Αθήνα, όπως και άλλοι μεγάλοι διεθνείς παράγοντες. Διαβλέποντας τον κίνδυνο απομόνωσης της Ελλάδας, αναβάθμισης του ρόλου της Τουρκίας και εξυπηρέτησης των σχεδίων της Ρωσίας να μπει στην ευρωπαϊκή αγορά «βαφτίζοντας» το ρωσικό αέριο ως αζέρικο, η Αθήνα απέστειλε τον Μάιο σχετική επιστολή στην ΕΕ. Σε αυτήν έθετε το ερώτημα ποιόν πραγματικά εξυπηρετεί το σχέδιο και κυρίως ποια η πατρότητα του φυσικού αερίου που η Βουλγαρία σε συνεργασία με την Τουρκία, φιλοδοξούν να εξάγουν στην ΕΕ.

Κι αυτό, καθώς το αζέρικο αέριο, ακολουθεί ως γνωστόν την διαδρομή μέσω του αγωγού TANAP ο οποίος εν συνεχεία τροφοδοτεί τον TAP στα ελληνοτουρκικά σύνορα (Ipsala). Αλλά η διαδρομή του Solidarity Ring επρόκειτο να παρακάμψει την Ελλάδα και να ακολουθήσει την διαδρομή Τουρκία - Βουλγαρία - Ρουμανία - Ουγγαρία - Σλοβακία, γεγονός που σημαίνει ότι η Αγκυρα θα χρησιμοποιούσε το ρωσικό δίκτυο αγωγών για να το τροφοδοτήσει. Δηλαδή τον Turk Stream, κάτι που με τη σειρά του σήμαινε ότι το σχεδιαζόμενο να μεταφερθεί προς την Ευρώπη αέριο, θα ήταν πιθανότατα ρωσικό, γεγονός που προφανώς προκάλεσε την κινητοποίηση της αμερικανικής πλευράς.

Το σχέδιο «πάγωσε» μετά και την αλλαγή σκυτάλης στην Σόφια, με την κυβέρνηση Ντένκοφ να θεωρείται πολύ πιο φιλοδυτική, χωρίς να σημαίνει και ότι το θέμα έχει λήξει. Η συμφωνία σχηματισμού κυβέρνησης στην Σόφια, έπειτα από μια μακρά περιπέτεια ακυβερνησίας, προβλέπει ότι έπειτα από εννέα μήνες, δηλαδή τον Μάρτιο του 2024, ο Ντένκοφ θα δώσει τη θέση του στην Μαρίγια Γκάμπριελ, την υποψήφια του κεντροδεξιού GERB-UDF του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ.

Τις εξελίξεις παρακολουθεί από κοντά ο αμερικανικός παράγοντας, ο οποίος «είδε» στο Solidarity Ring μια συνολικότερη προσπάθεια υπονόμευσης του γνωστού «Κάθετου Άξονα» – βασικοί κρίκοι του οποίου είναι οι αγωγοί IGB και TAP – και μια προσπάθεια αναβίωσης του αγωγού Nabucco. Δηλαδή, του σχεδίου που τη δεκαετία του 2010, επιχείρησε να αφήσει εκτός την Ελλάδα από τα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου από την Κασπία, αλλά «ηττήθηκε» τελικά το 2013 από τον αγωγό ΤΑΡ, τον οποίο είχαν στηρίξει πολύ οι ΗΠΑ.

Τυχόν χρηματοδότηση του Solidarity Ring από τις Βρυξέλλες θα άνοιγε τον δρόμο ώστε να τορπιλισθεί το εγχείρημα του «Κάθετου Άξονα». Δηλαδή, της διασύνδεσης του Αιγαίου με την Βαλτική και την παροχή φυσικού αερίου από μη ρωσικές πηγές σε όλες τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και της Βαλκανικής.

Και μπορεί το Solidarity Ring να μπήκε στον «πάγο», ωστόσο η διαδρομή διέλευσης των επιπλέον ποσοτήτων αζέρικου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, όπως έχει δεσμευτεί ο Αλίγιεφ, παραμένει στο τραπέζι, με την Ελλάδα να ενδιαφέρεται να περάσουν μέσω ελληνικού εδάφους. Ένα ζήτημα το οποίο θα απασχολήσει τις εμπλεκόμενες πλευρές από το φθινόπωρο και μετά, όπως μεταφέρουν αρμόδιες πηγές, όταν θα ανοίξει ξανά η σχετική συζήτηση.