Βήματα ωρίμανσης καταγράφει η ελληνική αγορά αερίου - Τι λέει η 8η αξιολόγηση του EFET - Τα υπερ και τα κατά

Αν και μικρή και με περιορισμένο βεληνεκές αλλά ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή, η ελληνική αγορά φυσικού αερίου καταγράφει σταθερά βήματα προόδου χρόνο με τον χρόνο όπως αποτυπώνεται στα αποτελέσματα της 8ης αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Εμπόρων Ηλεκτρικής Ενέργειας (European Federation of Energy Traders).

Ειδικότερα, στην ετήσια αξιολόγηση του Οργανισμού όπου καταγράφεται η πρόοδος όλων των ευρωπαϊκών hubs αερίου σε ετήσια βάση με έμφαση στην λειτουργία των "virtual trading points" (εικονικά σημεία εμπορίας), η Ελλάδα συγκεντρώνει υψηλότερη βαθμολογία κατά 1,5 βαθμό, συνεχίζοντας το θετικό σερί από το 2014, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα. Το 2021 το score της Ελλάδας ήταν 12 έναντι 10,5 το 2020.

Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μια μικρή και «ανώριμη» ακόμα αγορά, σε μια σειρά δείκτες συγκεντρώνει αρκετά καλή βαθμολογία που αφενός αντανακλά την επιτυχία παρεμβάσεων και ρυθμίσεων από πλευράς Διαχειριστή και Υπουργείου και αφετέρου υπογραμμίζει τις σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης με σημαίνοντα ρόλο στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ανάμεσα σε άλλους δείκτες, η αξιολόγηση του EFET καταγράφει τα εξής:

Διαφάνεια και διαβούλευση: Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς εκδίδουν τα σχετικά έγγραφα και στα Αγγλικά

Εγκαθιδρυμένο σύστημα είσοδου-εξόδου: Το σημείο Εσόδου-Εξόδου του συστήματος μεταφοράς τελεί υπό την πλήρη πρόσβαση στο Virtual Trading Point (VTP)

Τίτλος μεταφοράς: Το αέριο εμπορεύεται χωρίς να χρειάζεται να προηγηθεί συμβόλαιο μεταφοράς με φυσική παράδοση

Υποχρεώσεις αδειοδότησης και υποβολής εκθέσεων: Ζητήματα αδειοδοτήσεων και αναφορών της αγοράς δεν λογίζονται ως προβληματικά για την δραστηριότητα παικτών στην αγορά αερίου.

Παρεμβάσεις αγοράς: Δεν προκύπτει κάποιο πρόβλημα σε ότι αφορά παρεμβάσεις από πλευράς αγοράς.

Επίλυση δομικών θεμάτων αγοράς και ζητημάτων συγκέντρωσης της αγοράς (δεσπόζων παίκτης): Οι υποχρεώσεις του «ρυθμιστή» (Market Maker) της αγοράς δεν συνιστούν δομικό πρόβλημα ή δεν δημιουργούν θέματα στρέβλωσης του ανταγωνισμού με φαινόμενα συγκέντρωσης της αγοράς για παράδειγμα.

Σε μια συνολική εκτίμηση για το σύνολο των ευρωπαϊκών αγορών που τίθενται υπό αξιολόγηση, ο EFET αναγνωρίζει βελτίωση σε θέματα διαφάνειας και εξισορρόπησης, ενώ ταυτόχρονα, συμπληρώνει πως μια παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν σε προηγούμενο χρόνο, δεν έχουν ακόμη δείξει αποτελέσματα, γεγονός που αναμένεται να προκύψει στη συνέχεια. Να σημειώσουμε πως η μελέτη του EFET εστιάζει στο σχεδιασμό των εικονικών σημείων εμπορίας (virtual trading points), χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζει στην μεθοδολογία του την βαρύτητα που έχουν μια σειρά άλλοι παράγοντες και ευρύτερες συνθήκες της αγοράς στο όποιο αποτέλεσμα προκύπτει κάθε φορά.

Τα καλύτερα αποτελέσματα από χρόνο σε χρόνο εντοπίστηκαν σε Πορτογαλία (ενίσχυση της διαφάνειας, balancing, ίδρυση χρηματιστηρίου και μια πρότυπη συμφωνία εμπορίας/standard trading agreement), σε Ιρλανδία (μεγαλύτερη ωρίμανση του hub) και τις βαλτικές χώρες. Βουλγαρία και Ρουμανία, επίσης, σημείωσαν βήματα προόδου, με πιο αργό, ωστόσο, ρυθμό.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης, ο πρόεδρος της Επιτροπής Αερίου του EFET Doug Wood αναφέρει τα εξής: «Τα τελευταία χρόνια, κόμβοι εμπορίας με ρευστότητα αναδεικνύονται σε σημαντικά εργαλεία που επιτρέπουν σε παραγωγούς και καταναλωτές να εξισορροπήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους σε συνθήκες δυναμικών αλλαγών λόγω πανδημίας και απότομης αύξησης της ζήτησης. Παρά τις υφιστάμενες υψηλές τιμές που αποτελεί «πονοκέφαλο» για πολλούς, η διαφάνεια στις τιμές που διαμορφώνονται στα hubs προσφέρει σημαντικές πληροφορίες σε φορείς εξουσίας και αρχές προκειμένου να αποφασίσουν ως προς την βέλτιστη επιλογή που πρέπει να κάνουν. Όπου οι αγορές δεν διαθέτουν αποτελεσματικά hubs, είναι σημαντικά πιο δύσκολο για τους συμβαλλόμενους να διαχειριστούν και να εξισορροπήσουν με αποτελεσματικό τρόπο την προσφορά και την ζήτηση».

Ο καλός "οιωνός" της Ρεβυθούσας

Τα πρόσφατα αποτελέσματα των δημοπρασιών του ΔΕΣΦΑ για την έλευση φορτίων LNG στη Ρεβυθούσα το 2022, αν και από άλλη «σκοπιά» της αγοράς αερίου, έρχονται να επιβεβαιώσουν τα παραπάνω ως προς τις προοπτικές ανάπτυξης, όπου η συμμετοχή κρίνεται ως ενθαρρυντική. Οι δημοπρασίες, οι οποίες ξεκίνησαν στις 22 του μηνούς και θα ολοκληρωθούν στις 2 Νοεμβρίου, αφορούν την δέσμευση εκ μέρους των εισαγωγέων χωρητικότητας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Ρεβυθούσα για το 2022.

Πιο συγκεκριμένα, την 28η Οκτωβρίου 2021 ολοκληρώθηκε η Α’ Φάση της Δημοπρασίας ΥΦΑ για την δέσμευση Τυποποιημένων Χρονοθυρίδων ΥΦΑ για το έτος 2022. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Διαχειριστή, 34 από τις συνολικά 46 Τυποποιημένες Χρονοθυρίδες που διατέθηκαν κατανεμήθηκαν.

Δείτε εδώ την σχετική αξιολόγηση του EFET.