Τι φέρνει η είσοδος των Γάλλων στη διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου - Η γεωπολιτική πτυχή από την κίνηση της Meridiam, τα σήματα στη Λευκωσία και στους άλλους υποψήφιους

Καινούργια δεδομένα τόσο σε γεωπολιτικό, όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο φέρνει στο τραπέζι η είσοδος της γαλλικής Meridiam και μάλιστα με το εμφατικό 49,9% στο μετοχικό κεφάλαιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου και σε δεύτερη φάση με το Ισραήλ.

Το πρώτο και κυριότερο αφορά τη γεωπολιτική παράμετρο του στρατηγικής σημασίας έργου, όπου τις κινήσεις της Ελλάδας παρακολουθούν πολλοί εξωτερικοί παράγοντες, που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα, από τη Κύπρο και το Ισραήλ μέχρι την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις ΗΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, όπως και για τις εταιρείες που σχετίζονται με την υλοποίησή του.

Η μετοχική συμμετοχή μιας γαλλικής εταιρείας στο έργο, πέραν της στήριξης από το Παρίσι, όπως είχε δείξει η τριμερής Μακρόν - Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη τον Σεπτέμβριο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, του προσδίδει άλλο γεωπολιτικό βάρος. Δείχνει ότι η γαλλική παρουσία στην Αν. Μεσόγειο δεν περιορίζεται μόνο στην πολιτική και αμυντική συνεργασία με την Ελλάδα και τη Κύπρο, αλλά επεκτείνεται και στα μεγάλα project μεταφοράς ενέργειας, όπως ο Great Sea Interconnector, με την εμπλοκή πλέον δύο γαλλικών εταιρειών.

Εναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές καλωδίων διεθνώς, τη Nexans, για την οποία η σύμβαση (1,4 δισ ευρώ) με τον ΑΔΜΗΕ αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του συνολικού ανεκτέλεστου υπολοίπου της. Και το βασικό επενδυτή της υπό κατασκευή ηλεκτρικής διασύνδεσης Βρετανίας - Γερμανίας (NeuConnect), δηλαδή τη Meridiam, με συνολικά υπό διαχείριση assets 22 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στο δε ερώτημα για το τάιμινγκ της εισόδου της γαλλικής εταιρείας, μια πιθανή απάντηση είναι ότι επιλέγει να τοποθετηθεί τώρα στο έργο, όσο τα κόστη είναι ακόμη χαμηλά. Σημειωτέον ότι λόγω και του ενδιαφέροντος που υπάρχει, το μετοχικό κεφάλαιο του GSI από τα αρχικά 300 εκατ. έχει αυξηθεί στα 340 εκατ. ευρώ.

Μένει να φανεί πώς η κίνηση της γαλλικής εταιρείας θα επηρεάσει το γεωπολιτικό ρίσκο του έργου. Το επόμενο στάδιο των ερευνών σε διεθνή ύδατα είναι βέβαιο ότι θα αποτελέσουν ένα crash test για τα «ήρεμα νερά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, για το ίδιο το έργο GSI, αλλά και για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής διπλωματίας. Μένει να φανεί το πώς θα αξιοποιηθεί από την ελληνική διπλωματία η ελληνογαλλική συμφωνία και όσες ενδεχομένως ακολουθήσουν, ώστε να υπάρξουν εξελίξεις γύρω από τον GSI και να καταστεί εφικτή η πόντιση καλωδίων ηλεκτρισμού, από τις πλέον ανώδυνες ενέργειες, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. 

Τα σήματα στη Λευκωσία

Το δεύτερο στοιχείο από την είσοδο της Meridiam αφορά τα σήματα που στέλνει η συγκεκριμένη απόφαση στην Κύπρο. Η εφαρμογή της διακρατικής συμφωνίας του Σεπτέμβρη για να αρθεί το βραχυκύκλωμα παραμένει ακόμη το ζητούμενο. Η είσοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας στο έργο καθυστερεί και η ίδια φέρεται να εγείρει νέα θέματα, μετά και από μελέτη που διενήργησε για λογαριασμό της αμερικανικός οίκος ως προς το αν πρέπει ή όχι να συμμετάσχει.

Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, η μελέτη υποστηρίζει ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις της συμφωνίας παραχώρησης του ΑΔΜΗΕ (concession agreement) «δεν είναι επαρκείς (σ.σ. και ικανοποιητικοί) για να προσελκύσουν σοβαρούς στρατηγικούς επενδυτές στον GSI». Η κίνηση των Γάλλων, που φαίνεται να πιστεύουν στο έργο, δείχνει το αντίθετο. Εχει ενδιαφέρον το πώς θα τοποθετηθεί μετά απ’ αυτό η κυπριακή κυβέρνηση.

Το διεθνές επενδυτικό κοινό

Το τρίτο σήμα που στέλνει η κίνηση αφορά το διεθνές επενδυτικό κοινό. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το term sheet που έχουν υπογράψει ΑΔΜΗΕ και Meridiam επιτρέπει τη δυνατότητα εισόδου στο μετοχικό σχήμα πρόσθετων επενδυτών. Συνομολογείται ρητά στο κείμενο, όπως λένε οι ίδιες πηγές, ότι θα μπουν και νέοι παίκτες, με πρόβλεψη για αντίστοιχη μείωση των μεριδίων των δύο πλευρών (50,1% ΑΔΜΗΕ, 49,9% Meridiam).

Στη πράξη είναι ένα βήμα, ικανό να πυροδοτήσει διεργασίες και στους άλλους υποψηφίους. Την εμιρατινή Abu Dhabi National Energy Company PJSC, (TAQA) με την οποία συζητούν απευθείας οι Κύπριοι και που εδώ και καιρό έχει εκδηλώσει το ενδιαφέρον της, και με το αμερικανικό κρατικό αναπτυξιακό ταμείο Development Finance Corporation (DFC) που εξετάζει είτε τη χρηματοδότηση του έργου με δάνειο ύψους 400 εκατ. ευρώ, είτε την μετοχική του είσοδο. Είναι βέβαιο ότι η αλλαγή της διακυβέρνησης στις ΗΠΑ θα καθυστερήσει τις όποιες αποφάσεις.

Στο ερώτημα για το ποσό με το οποίο θα μπουν οι Γάλλοι στο μετοχικό κεφάλαιο, η απάντηση είναι ότι θα οριστικοποιηθεί αμέσως μόλις ολοκληρωθεί το due diligence. Προφανώς, η χρονική στιγμή εισόδου ενός επενδυτή στο έργο επηρεάζει και το ποσό που αντιστοιχεί στη συμμετοχή του. Με χαμηλότερο ποσό μπαίνει κάποιος σε ένα project που δεν είναι ακόμη αρκετά ώριμο και με ψηλότερο όταν αυτό έχει ωριμάσει, η κατασκευή του καλωδίου έχει προχωρήσει και το έργο έχει διανύσει σημαντικό δρόμο μέχρι την τελική του ολοκλήρωση.