Τα κύρια ενεργειακά στοιχήματα του 2022 - Οι επενδύσεις, οι αποκρατικοποιήσεις και τα ρυθμιστικά θέματα

Θεσμικά ζητήματα, επιχειρηματικές εξελίξεις, σημαντικές επενδύσεις αλλά και αποκρατικοποιήσεις, συνθέτουν τον ενεργειακό καμβά της νέας χρονιάς, μιας χρονιάς με σημαντικές προκλήσεις αλλά και στοιχήματα για την αγορά. 

Βεβαίως το κυρίαρχο ζήτημα που απασχολεί όχι μόνο την ενεργειακή αγορά αλλά συνολικά την οικονομία και την κοινωνία αφορά στην ενεργειακή κρίση και στο πότε θα δημιουργηθούν οι συνθήκες εκείνες που θα επιτρέψουν την ομαλοποίηση των τιμών σε ηλεκτρισμό και φυσικό αέριο. Οι πιο απαισιόδοξες προβλέψεις κάνουν λόγο για συνέχιση της κρίσης μέχρι το πρώτο εξάμηνο του έτους, ενώ το πιο αισιόδοξο σενάριο θέλει τις τιμές να επιστρέφουν στην κανονικότητα από το πρώτο τρίμηνο του 2022. Και βέβαια καθώς όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης, η αστάθεια των τιμών και οι κρίσεις θα είναι επαναλαμβανόμενες, καθοριστικό ζητούμενο για την Ευρώπη είναι η ανάπτυξη μηχανισμών πρόληψης και αντιμετώπισης αντίστοιχων προβλημάτων στο μέλλον. 

Σε θεσμικό επίπεδο, η ενεργειακή αγορά και ειδικότερα η αγορά ηλεκτρισμού αναμένει την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο market reform plan καθώς και τους τους νέους μηχανισμούς, με κυριότερο το μηχανισμό επάρκειας ισχύος, που θεωρείται κρίσιμος για την ομαλή λειτουργία και βιωσιμότητα των μονάδων φυσικού αερίου. Επίσης ζητούμενο αποτελεί ο μηχανισμός στρατηγικής εφεδρείας, ο οποίος θα επιτρέψει την απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων, οι οποίες στη συνέχεια θα μπορούν να λειτουργήσουν ως εφεδρεία του συστήματος, όποτε αυτό κριθεί αναγκαίο από τον ΑΔΜΗΕ.

Επιπλέον υπάρχουν προσδοκίες, μετά και την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης, ότι θα ξεκινήσει να λειτουργεί η προθεσμιακή αγορά του ενεργειακού χρηματιστηρίου. Παράλληλα σε εκκρεμότητα, βρίσκεται και ο μηχανισμός της διακοψιμότητας, η παράταση του οποίου έχει ζητηθεί από την Ε.Ε., με το ελληνικό αίτημα να βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα. Σημειώνεται ότι η Κομισιόν έχει ζητήσει μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας της ενδοημερήσιας αγοράς, μέσω της συμμετοχής του demand response και των traders.

Μία ακόμη θεσμική εκκρεμότητα αφορά στο σχεδιασμό του Green Pool για την επιδοτούμενη σύναψη διμερών συμβολαίων βιομηχανικών καταναλωτών και παραγωγών ΑΠΕ, των περίφημων πράσινων PPAs.

Στην αγορά των ΑΠΕ, η οποία καλείται να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες σε επενδύσεις, οι συμμετέχοντες αναμένουν την περαιτέρω απλοποίηση του συστήματος αδειοδότησης, καθώς και το νέο χωροταξικό. Επίσης η αγορά προσβλέπει στο νέο θεσμικό πλαίσιο για την αποθήκευση, τις υβριδικές μονάδες καθώς και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, προκειμένου να ξεκινήσουν οι πρώτες μεγάλες επενδύσεις στους συγκεκριμένους τομείς, όπου έχει εκδηλωθεί σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον. 

Στο μέτωπο των αποκρατικοποιήσεων, σε εκκρεμότητα παραμένει πλέον μόνο η πώληση της ΔΕΠΑ Εμπορίας, καθώς εντός των πρώτων εβδομάδων του 2022 αναμένεται το οικονομικό κλείσιμο της συναλλαγής για τη ΔΕΠΑ Υποδομών. Επίσης μια ακόμη παραχώρηση που αναμένεται να προχωρήσει εντός του έτους, εάν λυθούν τα ρυθμιστικά θέματα, αφορά στην υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της νότιας Καβάλας.

Στο κομμάτι των ενεργειακών υποδομών εκτός από την ΥΑΦΑ Καβάλας, εξελίξεις αναμένονται εντός του έτους γύρω από τη μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης που αναμένεται να ξεκινήσει να υλοποιείται από τον ΑΔΜΗΕ, ενώ εντός του πρώτου τριμήνου αναμένεται και η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης για το FSRU της Αλεξανδρούπολης. To market test, που πήρε παράταση μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου,  θα κρίνει τα επόμενα βήματα και για το FSRU Διώρυγα Gas που αναπτύσσει ο όμιλος της Motor Oil. 

Επιπλέον στο κομμάτι των ενεργειακών υποδομών, εντός του έτους αναμένεται να φανεί εάν θα υλοποιηθούν και άλλες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου, πέραν της μονάδας της Mytilineos, που μπαίνει σε λειτουργία τις επόμενες εβδομάδες, αλλά και της μονάδας των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ΜΟΗ στην Κομοτηνή. 

Σε ό,τι αφορά τέλος το upstream, εντός του έτους θα φανεί εάν θα προχωρήσουν οι έρευνες στο πολλά υποσχόμενο τμήμα νοτίως της Κρήτης, αναθερμαίνοντας εκ νέου την αγορά η οποία το 2021 δέχθηκε σημαντικά πλήγματα με την αποχώρηση της REPSOL αλλά και την εγκατάλειψη αρκετών παραχωρήσεων από τα ΕΛΠΕ και την Energean με κυριότερη την παραχώρηση του Πατραϊκού.