Τα βασικά στοιχεία της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης - Οι ασάφειες, οι δυστοπίες και οι επενδύσεις που ξεκλειδώνει

Μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις και απειλές για μέτρα και αντίμετρα, Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον  κατέληξαν τελικά την περασμένη Κυριακή σε ένα πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο θέτει έναν μίνιμουμ δασμό 15% και μια σειρά από δεσμεύσεις για επενδύσεις: όπως τόνισε ο ίδιος ο Τραμπ, η ΕΕ υποσχέθηκε να επενδύσει 600 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ και να αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με «τεράστιες ποσότητες» αμερικανικών όπλων να έχουν επίσης μπει στο παιχνίδι.

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι ο συντελεστής 15% ήταν «all inclusive», αλλά ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι δεν ισχύει για τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα μέταλλα, αν και ισχύει για τα αυτοκίνητα.

«Νομίζω ότι αυτό ουσιαστικά ολοκληρώνει τη συμφωνία», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Είναι η μεγαλύτερη από όλες τις συμφωνίες».

Η συμφωνία αυτή, η οποία θεωρήθηκε νίκη του Τραμπ και συνθηκολόγηση εκ μέρους της ΕΕ, εξαλείφει μια βασική πηγή αβεβαιότητας στην αγορά και την απειλή ενός καταστροφικού εμπορικού πολέμου.

Η δέσμευση των Βρυξελλών

Ωστόσο, εκτός από τον δασμολογικό συντελεστή 15% υπάρχουν επιμέρους στοιχεία της συμφωνίας, που προκαλούν προβληματισμό. Ένα εξ αυτών είναι η προφανής δέσμευση της ΕΕ να αυξήσει μαζικά τις εισαγωγές ενέργειας από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εξάλλου, η υπόσχεση αυτή είχε εκφραστεί επανειλημμένως ως ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια των Ευρωπαίων.

Όπως έχει γίνει γνωστό, η συμφωνία στην οποία κατέληξαν ο Ντόναλντ Τραμπ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Σκωτία, προβλέπει εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ στην ΕΕ, οι οποίες επί του παρόντος είναι κυρίως αργό πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ύψους 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως για τρία χρόνια.

Δεν «βγαίνουν» τα νούμερα

Το μέγεθος της πρόκλησης είναι τεράστιο, σχεδόν δυστοπικό, και οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ενεργειακοί αναλυτές Kpler, και παραθέτει το Reuters, το 2024 τα 28 της ΕΕ εισήγαγαν 3,38 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης το 2024.

Υποθέτοντας ότι ο όγκος πωλήσεων για το 2025 παραμένει ο ίδιος και η τιμή που καταβάλλεται ανά βαρέλι είναι κατά μέσο όρο περίπου 70 δολάρια, αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ θα πληρώσει περίπου 236,6 δισεκατομμύρια δολάρια για το αργό πετρέλαιο της.

Οι εισαγωγές της ΕΕ από τις Ηνωμένες Πολιτείες ανήλθαν σε 573 εκατομμύρια βαρέλια το 2024, οι οποίες, εάν επαναληφθούν φέτος, θα αποτιμηθούν σε περίπου 40,1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ

Τώρα, όσον αφορά το LNG, η ΕΕ εισήγαγε 82,68 εκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2024, ποσό που θα είχε κοστίσει περίπου 51,26 δισεκατομμύρια δολάρια, λαμβάνοντας  υπόψη μία μέση τιμή περίπου 12 δολαρίων ανά εκατομμύριο βρετανικών θερμικών μονάδων (mmBtu). Σημειώνεται ότι, οι εισαγωγές του LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες ανήλθαν σε 35,13 εκατομμύρια τόνους το 2024, αξίας περίπου 21,78 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Παράλληλα, η ΕΕ αγοράζει άνθρακα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος προέρχεται κυρίως από μεταλλουργικό άνθρακα υψηλότερης αξίας που χρησιμοποιείται για την παραγωγή χάλυβα. Οι συνολικές εισαγωγές μεταλλουργικού άνθρακα στην ΕΕ το 2024 ανήλθαν σε 6,72 δισεκατομμύρια δολάρια, με μέση τιμή 200 δολάρια ανά τόνο, ενώ οι εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτιμήθηκαν σε 2,67 δισεκατομμύρια δολάρια.

Αν προσθέσει λοιπόν κάποιος την αξία των εισαγωγών αργού πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου και μεταλλουργικού άνθρακα από την ΕΕ, προκύπτει ένα σύνολο περίπου 64,55 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2024.

Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 26% των 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων που η ΕΕ υποτίθεται ότι θα πρέπει να για την ενέργεια των ΗΠΑ ετησίως βάσει της συμφωνίας-πλαισίου. Τώρα, αν η ΕΕ αυξήσει τις εισαγωγές αμερικανικού αργού πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και μεταλλουργικού άνθρακα στα 250 δισεκατομμύρια δολάρια, το ποσό αυτό θα αντιπροσώπευε το 85% των συνολικών δαπανών της για αυτά τα ενεργειακά προϊόντα.

Η αμερικανική προσφορά

Από πλευράς προσφοράς, τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξήγαγαν 1,45 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου το 2024, αξίας 101,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην τιμή των 70 δολαρίων το βαρέλι. Οι αποστολές LNG στις ΗΠΑ ανήλθαν σε 87,05 εκατομμύρια τόνους το 2024, αξίας περίπου 54 δισεκατομμυρίων δολαρίων με μέση τιμή 12 δολαρίων ανά mmBtu. Οι ΗΠΑ εξήγαγαν 51,53 εκατομμύρια τόνους μεταλλουργικού άνθρακα το 2024, αξίας 10,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων με μέση τιμή 200 δολαρίων ανά τόνο.

Συνδυάζοντας την αξία και των τριών ενεργειακών προϊόντων, προκύπτει ένα σύνολο 165,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που σημαίνει ότι ακόμη και αν η ΕΕ αγόραζε ολόκληρη την ποσότητα, θα υστερούσε κατά πολύ από τα 250 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες επιφυλάξεις όσον αφορά την εξέταση της συμφωνίας-πλαίσιο μεταξύ Τραμπ και Φον ντερ Λάιεν.

Το πρώτο είναι ότι δεν είναι γνωστές όλες οι λεπτομέρειες και τα 250 δισεκατομμύρια δολάρια ενέργειας λέγεται ότι περιλαμβάνουν επίσης πυρηνικά καύσιμα, αν και αυτή θα είναι μια μικρή μόνο αξία ακόμη και αν συμπεριληφθεί.

Το δεύτερο είναι ότι η συμφωνία πιθανότατα θα περιλαμβάνει εξευγενισμένα καύσιμα, με τις εξαγωγές των ΗΠΑ προς την ΕΕ προϊόντων όπως το ντίζελ να ανέρχονται σε σχεδόν 110 εκατομμύρια βαρέλια το 2024, αξίας περίπου 10,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, λαμβάνοντας υπόψη μία τιμή 100 δολαρίων το βαρέλι.

Η ρωσική ενέργεια

Και μπορεί τα νούμερα να μην βγαίνουν, ωστόσο παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η συμφωνία αυτή με τις δεσμεύσεις και επενδύσεις που συνεπάγεται, μπορεί να βοηθήσει την Ευρώπη να τερματίσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια.

Η ίδια η φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενισχύσει τη συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες αγοράζοντας αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα.

«Θα αντικαταστήσουμε το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο με σημαντικές αγορές αμερικανικού LNG, πετρελαίου και πυρηνικών καυσίμων», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Από την πλευρά της η Barbara C. Matthews, μη μόνιμη ανώτερη συνεργάτιδα στο Κέντρο Γεωοικονομίας του Ατλαντικού Συμβουλίου και πρώην ακόλουθος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε ότι η δέσμευση της ΕΕ να αγοράσει περισσότερη ενέργεια από τις ΗΠΑ, πιθανώς συμπεριλαμβανομένων μεγάλων ποσοτήτων ΥΦΑ, μπορεί να βοηθήσει στην παροχή «σταθερής ενέργειας βασικού φορτίου για την τροφοδοσία κέντρων δεδομένων και τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης».

Η ραγδαία επέκταση των κέντρων δεδομένων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και ένα κύμα βιομηχανικής ανακατανομής οδηγούν σε αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, με τις αγορές ενέργειας να αγωνίζονται να εξασφαλίσουν αξιόπιστη προμήθεια .

Ευκαιρίες για επενδύσεις

Παράλληλα, όπως γράφει σε ανάλυσή του το Ainvest για τους επενδυτές, οι άμεσες ευκαιρίες βρίσκονται στους τομείς της ενέργειας και της άμυνας, όπου οι δεσμεύσεις της ΕΕ να αγοράσει 750 δισεκατομμύρια δολάρια σε ενέργεια από τις ΗΠΑ και «τεράστιες ποσότητες» στρατιωτικού εξοπλισμού σε διάστημα τριών ετών είναι έτοιμες να οδηγήσουν τη ζήτηση και να αναδιαμορφώσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού. 

Η δέσμευση της ΕΕ να αντικαταστήσει τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αποτελεί μια σεισμική αλλαγή για την αγορά ενέργειας. Με τη δέσμευση της Ευρώπης για αγορά ενέργειας ύψους 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι παραγωγοί LNG και οι εταιρείες υποδομών των ΗΠΑ αναμένεται να επωφεληθούν σημαντικά. Εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Chevron είναι πιθανό να δουν αυξημένες παραγγελίες, ενώ οι ενδιάμεσοι φορείς εκμετάλλευσης όπως η Enterprise Products Partners και η Kinder Morgan θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την επέκταση των δραστηριοτήτων τερματικών σταθμών εξαγωγής. 

Η πυρηνική ενέργεια

Τα πυρηνικά καύσιμα είναι ένας άλλος βασικός τομέας. Η συμφωνία της ΕΕ για την εισαγωγή πυρηνικών καυσίμων από τις ΗΠΑ —κρίσιμη για τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης— θέτει εταιρείες όπως η Westinghouse Electric Company και η BWX Technologies (BWXT) ως δικαιούχους

Η εξάρτηση της ΕΕ από την ενέργεια των ΗΠΑ αναμένεται να αυξηθεί, ιδίως καθώς επιδιώκει να διαφοροποιηθεί από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Αυτό δημιουργεί μακροπρόθεσμους ωφέλιμους ανέμους για τις ενεργειακές μετοχές και τα έργα υποδομής.