Στόχος η ανάκτηση 80 τόνων μπαταριών ετησίως για τις ΑΦΗΣ-Ηλεκτρoκύκλωση στην Κύπρο

Εκατόν εβδομηντα-πέντε τόνους μπαταριών οικιακού τύπου και εξήμισι χιλιάδες τόνους ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων (ΑΗΗΕ) έχουν διαχειριστεί από το 2008-2009 οι εταιρείες ΑΦΗΣ και Ηλεκτροκύκλωση. Και τα δύο συστήματα συνεργάζονται με την Green Dot Cyprus και προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά για την ανακύκλωση μπαταριών και συσκευών που θεωρούνται εξαιρετικά επιβλαβείς για την δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

Ο Γενικός Διευθυντής της Green Dot Κύπρου, Κυριάκος Παρπούνας δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι στόχος είναι το 2015 να ανακτηθούν πέραν των 45 τόνων μπαταριών και πιο μακροπρόθεσμα να φτάσει η ανάκτηση στους 80 τόνους ανά έτος. Αντίστοιχα, για την Ηλεκτροκύκλωση στόχος για το 2015 είναι να τύχουν διαχείρισης 1800 τόνοι Α.Η.Η.Ε., ενώ πιο μακροπρόθεσμα η εταιρεία στοχεύει στη διαχείρισης 3500 – 4000 τόνων Α.Η.Η.Ε. ετησίως. “Η πορεία και των δύο Συστημάτων ήταν ικανοποιητική μέχρι στιγμής και η ανάπτυξη των υποδομών τους γρηγορότερη από τους αρχικούς τους σχεδιασμούς.

Ήδη η ΑΦΗΣ διαθέτει δίκτυο 2800 κάδων για την ανακύκλωση μπαταριών σε όλη την Κύπρο, σε καταστήματα, εμπορικά κέντρα, δημόσια κτίρια, σχολεία κ.ά.. Η Ηλεκτροκύκλωση διατηρεί διαφόρων τύπων εξοπλισμό αποθήκευσης των Α.Η.Η.Ε. και δέχεται υλικά από Δήμους, καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, αυλές παλαιών μετάλλων, σχολεία κ.ά.”, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο κ. Παρπούνας. Εξηγεί ότι οι επιδόσεις και των δύο Συστημάτων, παρά το περιθώριο που παραμένει μέχρι την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων, είναι πολύ σημαντικές για το περιβάλλον, αφού τόσο οι μπαταρίες όσο και τα Α.Η.Η.Ε. περιέχουν τοξικές ουσίες που δημιουργούν πολλά προβλήματα όταν απορρίπτονται στο περιβάλλον.

Για τις μπαταρίες, η συλλογή, όπως προαναφέρθηκε, γίνεται από τους 2800 κάδους σε όλη την Κύπρο, όπου το κοινό παίρνει τις παλιές μπαταρίες του. Τα υλικά αποθηκεύονται σε ειδικά αδειοδοτημένη αποθήκη στη Λεμεσό και στη συνέχεια εξάγονται σε ειδικό εργοστάσιο ανακύκλωσης τους στο Βέλγιο. Τα Α.Η.Η.Ε. συλλέγονται από το Σύστημα από τα διάφορα σημεία συλλογής στα οποία είτε το κοινό μεταφέρει τις παλιές του συσκευές, είτε οι Δήμοι, ή άλλοι συλλέκτες τα συλλέγουν. Στη συνέχεια μεταφέρονται σε ειδικό χώρο διαλογής όπου επιλέγονται πρώτα συσκευές που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν ενώ τα υπόλοιπα διαχωρίζονται σε υποκατηγορίες ώστε να προωθηθούν για διαχείριση.

Οι περισσότερες κατηγορίες συσκευών τυγχάνουν αποσυναρμολόγησης από αδειοδοτημένους διαχειριστές στην Κύπρο και στη συνέχεια εξάγονται είτε ως εξαρτήματα είτε ως πρώτες ύλες σε εργοστάσια ανακύκλωσης στο εξωτερικό. Ρωτάμε τον κ. Παρπούνα αν υπάρχει ανταπόκριση από τον κόσμο και αν διαπιστώνονται κενά και αδυναμίες. “Η ανταπόκριση του κοινού είναι ενθαρρυντική και υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον. Την ίδια ώρα, για να επιτευχθούν οι ψηλοί στόχοι που ισχύουν θα πρέπει να υπάρξει ακόμα μεγαλύτερη εγρήγορση από όλους τους φορείς που έχουν ρόλο, ώστε να προωθηθεί ακόμη περισσότερο η συμμετοχή του κοινού”, δήλωσε ο κ. Παρπούνας.

Όπως τονίζει ο Γενικός Δ/ντης της Green Dot, στο θέμα των μπαταριών δεν υπάρχουν προβλήματα τεχνικά και το δίκτυο των κάδων αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη πρόσβαση στο κοινό. Για τις μπαταρίες, χρειάζεται κυρίως η συνεισφορά του κράτους στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού, αφού από μόνη της η ΑΦΗΣ είναι δύσκολο να ενεργοποιήσει όλο τον πληθυσμό. Στην περίπτωση των Α.Η.Η.Ε., υπάρχουν και άλλες τεχνικές δυσκολίες, πέραν από την ενεργοποίηση του κοινού, εξηγεί ο κ. Παρπούνας. “Οι παλιές συσκευές περιέχουν μέταλλα και είναι ελκυστικές για τη βιομηχανία παλαιών μετάλλων όπου πωλούνται ως παλιοσίδερα με σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η αξία που έχουν σε μέταλλα οι συσκευές ωθούν πολλούς παράνομους συλλέκτες να τις μαζεύουν και να τις πωλούν ως παλιοσίδερα, με αποτέλεσμα να μην φτάνουν ποτέ στο Σύστημα για να τις διαχειριστεί σωστά”, σημειώνει.

Πρόβλημα, σύμφωνα με τον κ. Παρούνα, αποτελεί και η έλλειψη Πράσινων Σημείων για την ελεγχόμενη συλλογή Α.Η.Η.Ε.. “Το δίκτυο Πρασίνων Σημείων ανέλαβε να το υλοποιήσει το κράτος αλλά παρατηρούνται πολύ μεγάλες καθυστερήσεις αφού το δίκτυο έπρεπε να είχε αναπτυχθεί προ δεκαετίας”, αναφέρει. Σε ερώτηση για τη συνεργασία που υπάρχει με το κράτος, την τοπική αυτοδιοίκηση και άλλους φορείς/οργανισμούς , ο κ. Παρπούνας σημειώνει ότι η συνεργασία με τους Δήμους είναι πάντα ιδιαίτερα σημαντική αφού είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι η Αρχή που είναι πιο κοντά στον πολίτη. “Έχουμε συνεχή και αγαστή συνεργασία με τις Τοπικές Αρχές για την ανάκτηση των υλικών. Δυστυχώς οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης έχουν επηρεάσει τις δυνατότητες των Τοπικών Αρχών να στήσουν δίκτυα εξυπηρέτησης των πολιτών για τη συλλογή των Α.Η.Η.Ε.. Αυτό αφήνει πολλά Α.Η.Η.Ε. στη διάθεση των παράνομων συλλεκτών που τα πωλούν ως παλιοσίδερα, δημιουργώντας σειρά περιβαλλοντικών κινδύνων τόσο για τους ίδιους όσο και για τον τόπο”, εξηγεί ο κ. Παρπούνας.

Για τη συνεργασία με τις κρατικές Αρχές, σημειώνει ότι πάσχει καθώς υπάρχει, όπως αναφέρει, ολιγωρία στην εφαρμογή των νομοθεσιών. “Το πιο πάνω θέμα με τη ροή των Α.Η.Η.Ε. σε αυτές των παλαιών μετάλλων ρυθμίζεται από σχετική νομοθεσία, όμως το κράτος αδυνατεί να την επιβάλει και να ασκεί τους απαιτούμενους ελέγχους”, εξηγεί ο κ. Παρπούνας. Αντίστοιχο παράδειγμα, μας λέει, είναι η ολιγωρία στην επιβολή της Ευθύνης του Παραγωγού σε όλους τους υπόχρεους εισαγωγείς.

Σύμφωνα με τον κ. Παρπούνα, η ΑΦΗΣ και η Ηλεκτροκύκλωση εξυπηρετούν μαζί 500 περίπου επιχειρήσεις, αλλά υπάρχουν και άλλοι παραγωγοί που δεν εφαρμόζουν το Νόμο, χωρίς να τυγχάνουν ιδιαίτερης πίεσης από τις Αρχές. “Η καθυστέρηση στην ανάπτυξη του δικτύου των Πράσινων Σημείων, είναι ακόμη μια περίπτωση ολιγωρίας του κράτους”, αναφέρει ο κ. Παρπούνας. Με την εμπειρία του σε θέματα ανακύκλωσης και περιβαλλοντικής διαχείρισης, ρωτάμε τον κ. Παρπούνα αν θεωρεί ότι υστερούμε στα ζητήματα αυτά λόγω κουλτούρας ή αν το θέμα είναι πιο περίπλοκο και πολλοί παράγοντες παίζουν ρόλο. “Σίγουρα η έλλειψη κουλτούρας στη σωστή διαχείριση των αποβλήτων είναι μια πραγματικότητα για την Κύπρο που επηρεάζει την πρόοδο μας σε αυτό τον τομέα. Όμως οι κουλτούρες στις κοινωνίες δεν υπάρχουν και δεν δημιουργούνται σε ένα κενό. Οι κουλτούρες φτιάχνονται από πράξεις, πρωτοβουλίες, συστήματα, ή και παραλείψεις των θεσμών (κράτος, νομοθεσία, Τοπικές Αρχές κ.ά.)”, αναφέρει ο κ. Παρπούνας.

Όπως δηλώνει στο ΚΥΠΕ, στην Κύπρο, προ της ένταξης μας στην Ε.Ε. δεν υπήρχε ούτε νομοθεσία αλλά ούτε και διάθεση να ασχοληθούν οι θεσμοί με τη σωστή διαχείριση των αποβλήτων. Με την ένταξη μας δημιουργήθηκε η νομοθεσία, άρχισε η σχετική προσπάθεια και η κοινωνία επιδεικνύει αξιοπρόσεκτη διάθεση να ανταποκριθεί σωστά. “Δυστυχώς όμως οι θεσμοί δεν έχουν προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Ούτε η υφιστάμενη νομοθεσία εφαρμόζεται όπως θα έπρεπε, ούτε το αναγκαίο υποστηρικτικό θεσμικό πλαίσιο, πέραν από τις οδηγίες της Ε.Ε., παράγεται”, δηλώνει ο Γενικός Δ/ντης της Green Dot.

O κ. Παρπούνας θεωρεί ότι η μεγαλύτερη έλλειψη υποδομής που υπάρχει είναι στη φιλοσοφία και στον τρόπο αντιμετώπισης της διαχείρισης των αποβλήτων από τους θεσμούς. “Όταν η σωστή διαχείριση θεωρείται αντί αναγκαιότητα μπελάς και όταν οι σχεδιασμοί βρίθουν παραδοξότητας, είναι πολύ δύσκολο να γίνουν και οι σωστοί χειρισμοί σε ότι αφορά τις υποδομές σε μονάδες και εξοπλισμό”, αναφέρει. Σύμφωνα με τον κ. Παρπούνα, για την εφαρμογή των νόμων απαιτούνται και κίνητρα αλλά και ποινές και προς το κοινό και τις επιχειρήσεις. Δυστυχώς, προσθέτει, και στους δύο τομείς έχουμε αρκετό δρόμο ακόμη να διανύσουμε αφού δεν ανταποκρίνονται επαρκώς οι θεσμοί στην παραγωγή του αναγκαίου θεσμικού πλαισίου.