Στο τραπέζι η προσωρινή μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα για όσο διαρκεί η κρίση - Προϋπόθεση για την όποια παρέμβαση να "περάσει" από τις Βρυξέλλες

Σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η κυβέρνηση απέναντι στη νέα ενεργειακή αναταραχή που πυροδοτεί η γεωπολιτική κρίση, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει –υπό προϋποθέσεις– το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, ως μέτρο άμεσης ανακούφισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Κλειδί για την ενεργοποίηση ενός τέτοιου μέτρου αποτελεί, ωστόσο, η στάση των Βρυξελλών. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, οποιαδήποτε παρέμβαση στη φορολογία των καυσίμων θα πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων και να συνοδευτεί από τη σχετική ευελιξία που ενδεχομένως θα αποφασιστεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο των συζητήσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.

Το ενδεχόμενο άφησε ανοιχτό και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος, σε δηλώσεις του στον ΣΚΑΪ, ανέφερε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και εξετάζει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία στήριξης, εφόσον το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές συνθήκες αλλά και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Όπως υπογράμμισε, η προτεραιότητα παραμένει η στοχευμένη στήριξη των πολιτών χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.

Η συζήτηση για τον ΕΦΚ επανέρχεται στο προσκήνιο σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και καυσίμων κινούνται ανοδικά, εντείνοντας τις πιέσεις στην εγχώρια αγορά. Ήδη, οι αυξήσεις στην αντλία αποτυπώνουν τις επιπτώσεις της κρίσης, με την αγορά να προεξοφλεί περαιτέρω επιβαρύνσεις εάν η ένταση διατηρηθεί ή κλιμακωθεί.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση εμφανίζεται να εξετάζει ένα «πακέτο άμυνας», το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει, εκτός από τη μείωση του ΕΦΚ, και άλλες παρεμβάσεις, όπως επιδοτήσεις ή στοχευμένα μέτρα για ευάλωτες ομάδες, ανάλογα με την πορεία των τιμών και τις αντοχές του προϋπολογισμού.

Καθοριστικές θεωρούνται οι αποφάσεις που αναμένονται από τη σημερινή σύνοδο κορυφής της ΕΕ, όπου οι ηγέτες καλούνται να διαμορφώσουν κοινή γραμμή για την αντιμετώπιση της κρίσης. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη, τόσο ως προς τη φορολογία της ενέργειας όσο και ως προς την παροχή κρατικών ενισχύσεων.

Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι η υιοθέτηση ενός πλαισίου που θα επιτρέπει προσωρινές, στοχευμένες παρεμβάσεις, χωρίς να διαταράσσεται η ενιαία αγορά και ο ανταγωνισμός. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα μπορούσε να κινηθεί ταχύτερα προς την κατεύθυνση της μείωσης του ΕΦΚ, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Πάντως, αρμόδιες πηγές επισημαίνουν ότι η εμπειρία της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης έχει καταδείξει πως οι οριζόντιες μειώσεις φόρων έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και συχνά περιορισμένη αποτελεσματικότητα, καθώς μέρος της ωφέλειας απορροφάται από τις διακυμάνσεις της διεθνούς αγοράς. Για τον λόγο αυτό, η τελική επιλογή θα σταθμίσει τόσο την ανάγκη στήριξης της κοινωνίας όσο και τη διασφάλιση της δημοσιονομικής ισορροπίας.

Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι εξελίξεις στο διεθνές ενεργειακό μέτωπο και οι αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα καθορίσουν το εύρος και τη φύση των παρεμβάσεων που θα ενεργοποιήσει η ελληνική κυβέρνηση.