Στο ραντάρ αμερικανικών κεφαλαίων ο Κάθετος Διάδρομος - Ο ρόλος της αναπτυξιακής τράπεζας DFC και γιατί η αύξηση του capacity των αγωγών της ΝΑ Ευρώπης είναι μονόδρομος για τις ΗΠΑ

24 10 2025 | 07:31

Τη χρηματοδότηση έργων που θα πολλαπλασιάσουν τη δυναμικότητα του Κάθετου Διαδρόμου και θα μεγενθύνουν το capacity όλης της αλυσίδας αγωγών της ΝΑ Ευρώπης, εξετάζει σύμφωνα με τις πληροφορίες η αμερικανική πλευρά, προκειμένου να καταστεί εφικτό το σχέδιο για κατακόρυφη αύξηση των εξαγωγών US LNG μέχρι την Ουκρανία.

Τις διεργασίες υποδηλώνει η κινητικότητα που λέγεται ότι υπάρχει από τη κρατική αναπτυξιακή τράπεζα των ΗΠΑ, Development Finance Corporation (DFC), στελέχη της οποίας θα είναι ανάμεσα στους 400 εκπροσώπους εταιρειών και κυβερνήσεων που θα συμμετάσχουν στο επιχειρηματικό φόρουμ της 6ης Νοέμβριου στην Αθήνα, μια μέρα πριν τη διυπουργική σύνοδο της «Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια» (The Partnership for Transatlantic Energy Cooperation P-TEC The Partnership for Transatlantic Energy Cooperation (P-TEC)).

Η χρηματοδότηση αγωγών και υποδομών φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Βόρεια Αφρική, καθώς και σε άλλες περιοχές του πλανήτη, αποτελεί ειδικά τα τελευταία χρόνια έναν από τους βασικούς τομείς δράσης της αμερικανικής τράπεζας.

Η αιτία επομένως που τα στελέχη της DFC θα βρεθούν στην Αθήνα συνδέεται, όπως λένε οι ίδιες πηγές, με συζητήσεις που αφορούν τη παροχή δανείων για νέες υποδομές αερίου και σημαντική ενίσχυση των συστημάτων αγωγών των πέντε χωρών διέλευσης (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) που συνθέτουν σήμερα την αλυσίδα του Κάθετου Διαδρόμου.

Το στοίχημα, ο ρόλος της DFC και τα έργα του Κάθετου Διαδρόμου

Στη παρούσα μορφή, τα έργα της αλυσίδας του υπό διαμόρφωση Κάθετου Διαδρόμου, μαζί με τα ελληνικά terminals, δηλαδή τη Ρεβυθούσα και φυσικά την Αλεξανδρούπολη, δεν αρκούν για να υποδεχτούν τα επόμενα χρόνια τους τεράστιους όγκους LNG που θα κληθούν να αντικαταστήσουν γύρω στα 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), όσο είναι σήμερα η ποσότητα του ρωσικού αερίου που διακινείται από την Ελλάδα μέχρι τη Βουλγαρία και από τη Ρουμανία μέχρι την Ουγγαρία.

Στη κατεύθυνση αυτή, ο αμερικανικός παράγοντας «βλέπει», σύμφωνα με τους συνομιλητές μας, ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να κερδίσει το στοίχημα, παρά να χρηματοδοτήσει σημαντικές επενδύσεις για την αναβάθμιση των παλαιών και μικρής χωρητικότητας αγωγών της περιοχής, προκειμένου να αυξηθεί η χωρητικότητά τους, ώστε να μπορούν να απορροφήσουν πολύ μεγαλύτερους όγκους υγροποιημένου αερίου.

Γιατί χρειάζονται περισσότερα FSRU

Στο ίδιο κάδρο θα πρέπει να δει κανείς και την ενδεχόμενη δημιουργία νέων FSRU στην Ελλάδα, με τις Βρυξέλλες να μιλούν για την ανάπτυξη δύο επιπλέον τέτοιων επενδύσεων (πέραν της εν λειτουργία Αλεξανδρούπολης), του Dioriga Gas της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, και του «Αργώ» της Mediterranean Gas στη Μαγνησία, όπως προκύπτει από σημείωμα που αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Ευρωπαικού Συμβουλίου και συνόδευε τις ανακοινώσεις για το Συμβούλιο των Υπ. Ενέργειας της Δευτέρας.

Στις ευκαιρίες που διανοίγονται για το νέο ρόλο της Ελλάδας, λόγω θέσης, υποδομών και μετά την απόφαση της ΕΕ για το τέλος των ρωσικών εξαγωγών, καθώς και στη σημασία της άφιξης στην Αθήνα του υπ. Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, μαζί με περίπου 20 υπουργούς χωρών της Αν.Ευρώπης, αναφέρθηκε χθες από το βήμα του Renewable & Storage Forum, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Στην ακόμη μεγαλύτερη φυσικά εικόνα, η Ουάσινγκτον θέλει το αμερικανικό αέριο να φτάσει σε όλη την Ευρώπη, από την Λιθουανία μέχρι την Ουγγαρία και από τη Βουλγαρία μέχρι την Ουκρανία, καθώς συνδέεται ευθέως με την επίτευξη της συμφωνίας ΕΕ- ΗΠΑ για τους δασμούς και την πώληση την επόμενη τριετία στην ήπειρο αμερικανικών ενεργειακών προιόντων συνολικής αξίας 750 δισ δολ.

Στη περίπτωση της ΝΑ Ευρώπης, η περιοχή μας φαίνεται να έχει ιδιαίτερο βάρος στα σχέδια των Αμερικανών για χρηματοδότηση νέων υποδομών, καθώς τα συστήματα αγωγών είναι παλαιότερα και πιο ανεπαρκή σε σχέση με εκείνα στην Κεντρική και τη Δυτική.

Η συγκυρία και η ευρωπαική γραφειοκρατία

Ασφαλώς ένα ερώτημα είναι το πώς θα κερδηθεί το στοίχημα της ταχύτητας για την υλοποίηση νέων έργων στις υποδομές φυσικού αερίου, όταν οι εμπλεκόμενοι θα πρέπει να αντιπαρέλθουν τις αργές γραφειοκρατικές διαδικασίες σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Υπό κανονικές συνθήκες οι χρόνοι για την αδειοδότηση τέτοιων έργων παίρνουν χρόνια.

Η παρούσα ωστόσο συγκυρία είναι διαφορετική. Τόσο γιατί ο πολλαπλασιασμός των αμερικανικών εξαγωγών LNG αποτελεί μέρος της συμφωνίας που υπέγραψε τον Ιούλιο η Πρόεδρος της Κομισιόν με τον Πρόεδρο Τραμπ, όσο και γιατί στη περίπτωση της Σλοβακίας ή της Τσεχίας, δηλαδή χωρών της Αν.Ευρώπης που εξαρτώνται αποκλειστικά από το ρωσικό αέριο, η ταχεία διείσδυση του LNG αποτελεί μονόδρομο ενόψει του οριστικού τέλους από το 2028 των ροών από τη Μόσχα.

Τα νούμερα που συνεπάγεται αυτή η «αλλαγή σελίδας» είναι τεράστια, το ίδιο και οι μπίζνες που δρομολογούνται, όπως και τα μακροχρόνια συμβόλαια δισεκατομμυρίων που θα συναφθούν για εξαγωγές LNG, και είναι βέβαιο ότι οι παραπάνω συζητήσεις θα μπουν στο τραπέζι τόσο στο επιχειρηματικό φόρουμ της 6ης Νοεμβρίου, όσο και στη διυπουργική διάσκεψη του P-TEC (7 Νοεμβρίου).

Σημειωτέον ότι την πολιτική της Αθήνας, αλλά και του ελληνικού επιχειρείν ως προς το κατά πόσο βρίσκονται στο ίδιο μοτίβο με τις ΗΠΑ, είχε επιχειρήσει να «ανιχνεύσει» το Σεπτέμβριο κατά την επίσκεψη του στην ελληνική πρωτεύουσα ο αμερικανός υπ. Εσωτερικών Ντάγκ Μπέργκαμ.

Τότε, σε εκδήλωση που είχε γίνει στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ, στη Ρεβυθούσα, ο κ. Μπέργκαμ είχε συναντηθεί με 15 Ελληνες επιχειρηματίες και CEOs ενεργειακών ομίλων της χώρας, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Γιώργος Περιστέρης, ο CEO της Helleniq Energy Ανδρέας Σιάμισιης, ο επικεφαλής του ΑΚΤΩΡ, Αλέξανδρος Εξάρχου, κ.ά.