Στέφανος Μίτμαν: Γιατί πληρώνουμε το ΕΤΜΕΑΡ και που πάνε τα λεφτά μας
Έχοντας δουλέψει από το 2004 στον χώρο των Φ/Β με επιτυχία ως προμηθευτής εξοπλισμού, συμμερίζομαι απόλυτα την αγωνία των παλιών και νέων επενδυτών και νιώθω την ανάγκη και την υποχρέωση να συμβάλω στη συζήτηση που γίνεται αυτό το καιρό για το περιβόητο NEW DEAL.
Στο "παιχνίδι" αυτό υπάρχουν αυτοί που πληρώνουν (κυρίως οι πολλοί μικροί καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας) και αυτοί που κερδίζουν (...ή περιμένουν να κερδίσουν...).
Αυτοί που κερδίζουν είναι οι εξής τρεις (θα τους λέγαμε και stakeholders)
1. Οι επενδυτές (έχουν ή θα έχουν κέρδη)
2. Οι τράπεζες (εισπράττουν τόκους)
3. Το κράτος (εισπράττει φόρους)
Η συζήτηση για το NEW DEAL, αφορά λοιπόν ακριβώς αυτή τη μοιρασιά των χρημάτων, που εισπράττονται μέσω του ΕΤΜΕΑΡ (πρώην τέλος ΑΠΕ).
Για να μπορεί να γίνει μία ουσιαστική συζήτηση, θα πρέπει να υπάρξει πρώτα μία κοινή βάση. Σας στέλνω λοιπόν ένα απλό και εύχρηστο αρχείο EXCEL με όλα τα βασικά δεδομένα που χρειάζονται για να εξετάσουμε μερικά πολύ ενδιαφέροντα σενάρια. "Παίζοντας" με τις βασικές παραμέτρους του υπολογισμού μπορούμε να δούμε άμεσα, που πάνε τα λεφτά που "μαζεύονται" μέσω του ΕΤΜΕΑΡ.
Ας δούμε τα πράγματα από τη σκοπιά του κάθε stakeholder:
1. Οι επενδυτές...
Οι επενδυτές που έχουν υλοποιήσει ήδη μία επένδυση ουσιαστικά δεν έχουν σχεδόν κανένα τρόπο να επηρεάσουν το αποτέλεσμα (δηλαδή το κέρδος τους), παρά μόνο εάν έχουν πάρει δάνειο και το επιστρέψουν ή διαπραγματευτούν με την τράπεζά του καλύτερους (για αυτούς) όρους... Ο κάθε επενδυτής μπορεί να "ρυθμίσει" στο συνοδευτικό excel τα δικά του δεδομένα (κόστος έργου, FIT, δάνειο, ηλιοφάνεια, κόστος συντήρησης και ασφάλισης, φορολογικός συντελεστής...) και να εξετάσει το αποτέλεσμα.
Έτσι, πολύ εύκολα θα καταλάβει πόσο σημαντικό είναι το τραπεζικό επιτόκιο. Ακόμα θα καταλάβει ότι μία επιμήκυνση της αποπληρωμής του δανείου δεν του προσφέρει κανένα ουσιαστικό όφελος, απλά θα πληρώσει περισσότερους τόκους.
Επίσης, θα καταλάβει αμέσως, ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος της απόδοσης πηγαίνει στο κράτος με την μορφή φόρων.
Προφανώς, το ύψος του FIT και η διάρκεια της σύμβασης πώλησης ενέργειας (20, 25, 30 χρόνια) καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα.
2. Οι τράπεζες...
Για τις τράπεζες το παιχνίδι είναι απλό. Όσο πιο υψηλό το επιτόκιο και όσο πιο πολλά τα χρόνια αποπληρωμής, τόσο περισσότερους τόκους θα εισπράξουν (ή και θα διεκδικήσουν περιουσιακά στοιχεία που έχει προσφέρει ο επενδυτής σαν εγγύηση).
Έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε ότι το ύψος του FIT και η διάρκεια της σύμβασης πώλησης ενέργειας δεν επηρεάζουν καθόλου τους τόκους που θα εισπράξει η τράπεζα, στο βαθμό που η επένδυση δεν παράγει αρνητικό αποτέλεσμα ή σταματήσει να λειτουργεί.
3. Το κράτος...
Το κράτος έχει μάθει να εισπράττει φόρους με κάθε τρόπο. Έτσι, και στην περίπτωση των Φ/Β προσπαθεί να μεγιστοποιήσει το μερίδιο που θα πάρει από την πίτα με υψηλούς συντελεστές και με τη μη αναγνώριση μέρους των δαπανών για τόκους (αυτό το στοιχείο δεν λαμβάνεται υπόψη στο παρόν μαθηματικό μοντέλο).
Έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε ότι εάν το κράτος αποφάσιζε να μην φορολογήσει σε τέτοιο βαθμό τις επενδύσεις σε Φ/Β, τότε και το FIT θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά, χωρίς αυτό να επιβάρυνε τους επενδυτές.
Από την άλλη πλευρά είναι παράλογο, να αυξάνεται το ΕΤΜΕΑΡ για να πληρώνονται ακόμα μεγαλύτεροι φόροι στο κράτος, ή για να χρηματοδοτούνται ανέξοδα ορισμένες τράπεζες, έμμεσα, από τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Έτσι, εάν το NEW DEAL υλοποιηθεί σωστά ισορροπημένα και επανέλθει η εμπιστοσύνη (μέσω αύξησης της ρευστότητας) στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και στις επενδύσεις των Φ/Β, τότε με μικρή φορολογία και τραπεζικά επιτόκια στα επίπεδα των στεγαστικών δανείων, όλοι θα είναι ευχαριστημένοι:
1. Οι επενδυτές θα λάβουν ένα λογικό κέρδος
2. Οι τράπεζες θα λάβουν ένα κέρδος (τόκο) ανάλογο του χαμηλού ρίσκου
3. Το κράτος θα έχει προωθήσει τις ΑΠΕ
4. Οι καταναλωτές ενέργειας θα έχουν συμβάλει χωρίς υπερβολικό κόστος
... και ίσως το σημαντικότερο:
Η Ελλάδα θα έχει σώσει την αξιοπιστία της, που είναι το βασικότερο για να αρχίσουν πάλι να γίνονται επενδύσεις (από ξένους αλλά κυρίως Έλληνες επενδυτές)
Στέφανος Μίτμαν,
Μέλος ΔΣ και Ταμίας του ΣΕΦ την περίοδο 2009-2012
----
Δείτε στην αριστερή στήλη:
1. Πρόγραμμα excel το οποίο για διάφορα χαρακτηριστικά μίας φ/β επένδυσης υπολογίζει τα ποσά που θα εισπράξει ο επενδυτής, το κράτος και η τράπεζα
2. Τα αποτελέσματα από την υλοποίηση 5 διαφορετικών σεναρίων για πάρκα 100 Kw:
Το πρώτο (Reference) είναι ένα τυπικό σενάριο αναφοράς.
Κόστος πάρκου 300.000 ευρώ, FIT 32 cents για 20 χρόνια, δάνειο 70% της επένδυσης για 10 χρόνια με επιτόκιο 9,5% και φόρος 25%.
Ο επενδυτής θα ξοδέψει 300.000 ευρώ και θα εισπράξει 318.000 ευρώ.
Το δεύτερο (NoLoan) δείχνει τα ίδια δεδομένα, χωρίς δάνειο. Ο επενδυτής θα ξοδέψει 300.000 ευρώ και θα εισπράξει 411.000 ευρώ.
Στο τρίτο (LowInterest) το επιτόκιο για δάνειο 70% της επένδυσης είναι 4%. Ο επενδυτής θα ξοδέψει 300.000 ευρώ και θα εισπράξει 374.000 ευρώ.
Στο τέταρτο (LowTaxLowInterest) μειώνεται ο φόρος σε 10%. Ο επενδυτής θα ξοδέψει 300.000 ευρώ και θα εισπράξει 449.000 ευρώ.
Τέλος, στο πέμπτο (LowFIT25years) έχουμε FIT 20 cents για 25 χρόνια, δάνειο με χαμηλό επιτόκιο 4% και χαμηλή φορολόγηση 10%. Ο επενδυτής θα ξοδέψει 300.000 ευρώ και θα εισπράξει 242.000 ευρώ.