Στα «ναι» του Brussels Group το άνοιγμα της αγοράς αερίου

Η Αθήνα είναι έτοιμη να συμβιβαστεί με τους δανειστές στο θέμα του ανοίγματος της αγοράς φυσικού αερίου, υποχρέωση που είχε καταγραφεί στο μνημόνιο αλλά έμενε «στον πάγο» μετά την κυβερνητική αλλαγή.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από τις συζητήσεις που πραγματοποιούνται με τους εκπροσώπους των θεσμών στο πλαίσιο του Brussels Group, ένα από τα σημεία στα οποία η κυβέρνηση έχει πεί «ναι» στην πίεση των δανειστών, είναι εκείνο της προώθησης της συνολικής απελευθέρωσης στην αγορά αερίου. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, στο βαθμό που υπάρξει συνολική συμφωνία, θα πρέπει να επανέλθει στο προσκήνιο, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το νομοσχέδιο που είχε ετοιμάσει η προηγούμενη κυβέρνηση, το οποίο βεβαίως δεν πέρασε ποτέ από την Βουλή, καθώς οι πολιτικές εξελίξεις επιταχύνθηκαν με την επίσπευση της διαδικασίας εκλογής προέδρου και τις εκλογές που ακολούθησαν.

Συνοπτικά, η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιβάλλει τη δημιουργία ανταγωνισμού στη λιανική αγορά, που σημαίνει ότι πρέπει να σπάσει το μονοπώλιο των τριών ΕΠΑ (Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης). Κατ΄εξαίρεση από την κοινοτική νομοθεσία, οι τρεις εταιρείες διατηρούν μονοπωλιακό δικαίωμα στην προμήθεια και διανομή αερίου. Για να εναρμονιστεί με το κοινοτικό δίκαιο, η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει σε ιδιοκτησιακό διαχωρισμό δραστηριοτήτων των τριών ΕΠΑ και σε πρόσβαση τρίτων στον τομέα της προμήθειας. Σοβαρό αγκάθι είναι οι απαιτήσεις των μετόχων των τριών ΕΠΑ, δηλαδή της Shell και της ΕΝΙ. Απαιτήσεις που αφορούσαν αποζημιώσεις από το Δημόσιο ως αντάλλαγμα για τη κατάργηση του αποκλειστικού δικαιώματος που τους παραχωρήθηκε μέσω των συμβάσεων που υπέγραψαν με την είσοδό τους στην ελληνική αγορά στις αρχές του 2000.

Φόβοι και προσδοκίες

Κατά τα λοιπά, σε ενδιάμεση συμφωνία προσδοκά τώρα η ελληνική κυβέρνηση, μετά την εμπλοκή που σημειώθηκε στον πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων του Brussels Group, όταν το ΔΝΤ επανάφερε ζήτημα ολοκλήρωσης της τελευταίας αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος «full comprehensive review», όπως άλλωστε είχε επισημάνει στην επιστολή που ακολούθησε τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου η Κριστίν Λαγκάρντ.

Στόχος των εταίρων είναι να οδηγηθεί σε συμφωνία πακέτο η ελληνική κυβέρνηση, κάτι που θα έχει πολιτικά πολύ υψηλό κόστος και όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή-αναπροσαρμογή των κυβερνητικών συσχετισμών.

Το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει με χθεσινοβραδυνό non paper τη νέα τροπή που έχουν λάβει οι διαπραγματεύσεις στο Brussels Group, αποκαλύπτοντας την ήδη ακολουθούμενη στρατηγική ώστε να διαχωριστούν σε κεφάλαια οι διαπραγματεύσεις και να επιτευχθεί τμηματική εκταμίευση των δόσεων.

Υπέρ μιας τέτοιας λύσης τάσσεται – ανοιχτά πλέον -  ο Γέρουν Ντάισελμπλουμ, ενώ δεν είναι αρνητικός ο Ζαν Κλωντ Γιούνκερ, ενώ κλειστά κρατούν τα χαρτιά τους ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Πιερ Μοσκοβισί και ο Ισπανός υπουργός Οικονομικών Λούις ντε Γκίντος. 

Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ακολουθεί πολιτική χαμηλών τόνων στο προσκήνιο αλλά δραστηριοποιείται έντονα στο παρασκήνιο και ιδιαίτερα στο EuroWorking Group, το ουσιαστικό όργανο διεξαγωγής των τεχνικών διαπραγματεύσεων, επίπεδο που η ελληνική κυβέρνηση συναντά συνήθως τις εντονότερες αντιστάσεις. Στο EWG το σκηνικό παραμένει ασαφές και οι ισορροπίες ευμετάβλητες, ενώ όπως επισημαίνουν παράγοντες που έχουν συμμετάσχει σε διασκέψεις όλα μπορεί να αλλάξουν το τελευταίο δευτερόλεπτο με πολιτικές παρεμβάσεις μέσω… sms.

Όπως επισημαίνει το Μέγαρο Μαξίμου η διαδικασία προς τη συνολική συμφωνία θα έχει και ενδιάμεσα βήματα. Ένα σημαντικό, εξ αυτών, θα είναι η επιτυχής ολοκλήρωση του επόμενου γύρου του BG την Τετάρτη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναγνώριση και από το Eurogroup της σημαντικής προόδου που έχει επιτευχθεί. 

Το σκηνικό της διαπραγμάτευσης στο Brussels Group

Αν και στο τραπέζι ανοίγονται διαρκώς νέα θέματα και ανακύπτουν τρύπες και κενά σε κάθε βήμα εν τούτοις όλα δείχνουν ότι το έδαφος για την επίτευξη συμφωνίας έχει προλειανθεί και –ακόμα και με νέα πολιτική παρέμβαση- θα ανακοινωθεί την εντεκάτη ώρα.

Η εντεκάτη ώρα προσδιορίζεται οριακά πριν το επόμενο διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο μπορεί να δώσει λύσεις ή να εντείνει την ασφυξία καθιστώντας ένα ατύχημα πιο πιθανό. Ετσι οι ανακοινώσεις αναμένονται με έκτακτο Eurogroup μέσω τηλεδιάσκεψης την Τρίτη το βράδυ, στο οποίο θα συμμετάσχουν οι κκ Ντράγκι και Μοσκοβισί και ενδεχομένως η Κριστίν Λαγκάρντ.

Εκεί αφού θα έχουν προσδιοριστεί οι αποκλίσεις θα ζητηθεί από την ελληνική κυβέρνηση να συναινέσει στα facts and actions της αξιολόγησης προκειμένου –ακόμα και χωρίς συμφωνία- να αποδεσμεύσει 3,1 δις. η ΕΚΤ και παράλληλα να μην αυξήσει το haircuts στα εχέγγυα των ελληνικών τραπεζών. 

Το Brussels Group αν και δεν έχει δεσμευτική ισχύ εν τούτοις έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις απεμπλέκοντας κομβικά ζητήματα.

Παρότι οι εργασίες διεκόπησαν χθες Κυριακή, όπως ήταν προγραμματισμένο, η ελληνική αποστολή δεν επέστρεψε στην Αθήνα, όπως σχεδιαζόταν, αλλά παραμένει στις Βρυξέλλες, καθώς οι συνομιλίες θα συνεχιστούν, με τον «δεύτερο γύρο» να ξεκινά σήμερα στο Brussels Group. Απώτατος στόχος πλέον, είναι  το προγραμματισμένο Eurogroup της 11ης Μαΐου, αν και παραμένει στο τραπέζι μια έκτακτη συνεδρίαση, πριν την 6η Μαΐου ει δυνατόν.