Σήμερα "κληρώνει" στις Βρυξέλλες για τα swaps της ΔΕΗ

Το βράδυ, σήμερα, στις 11, τελειώνει η προθεσμία που έχει θέσει η Κομισιόν για την ολοκλήρωση της διαδικασίας market test στην οποία έχει θέσει την ελληνική πρόταση για το άνοιγμα σε ιδιώτες της λιγνιτικής αγοράς.

Η πρόταση, στον πυρήνα της οποίας βρίσκεται η ανταλλαγή (swaps) ενέργειας προερχόμενης από λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ, έτυχε ήδη σχολιασμού από πολλές εταιρείες και φορείς, ενώ μέχρι τη λήξη της προθεσμίας αναμένεται να έχουν υποβάλλει παρατηρήσεις και προτάσεις όλοι οι εμπλεκόμενοι στην ελληνική αγορά, αλλά και κάποιες ξένες εταιρείες που είχαν το τελευταίο διάστημα συζητήσει με τους επιτελείς της ΔΕΗ.

Οι κοινοτικοί αναμένεται, με βάση τα όσα κατατέθηκαν στη διαβούλευση, σε μία περίπου εβδομάδα να αποστείλουν στην ελληνική κυβέρνηση τα συμπεράσματά τους και τις κατευθύνσεις περί του δέον γενέσθαι στο εξής.

Βέβαιον είναι πάντως ότι η Κομισιόν θα βρεθεί σήμερα το βράδυ «βομβαρδισμένη» με αρνήσεις όσον αφορά
το συγκεκριμένο μοντέλο, και με προτάσεις για άλλες, αποδεκτές από την
αγορά λύσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες οι ξένες εταιρείες των οποίων το όνομα «κυκλοφόρησε» το τελευταίο διάστημα ως συνομιλητών της ΔΕΗ, υπέβαλλαν ή θα υποβάλλουν παρατηρήσεις. Ο λόγος για την Ιταλική EDISON, την Τσεχική Cez και την Κυπριακή ΑΗΚ. Αντίθετα η Γαλλική GDF Suez που έχει και παρουσία στην ελληνική αγορά μέσω της ΗΡΩΝ, δεν φαίνεται ότι θα προσέλθει.

Οι ξένοι

Οι ξένες εταιρείες (και κυρίως η EDISON της οποίας το βάρος στη διαδικασία αυτή είναι «ειδικό») έχουν διατυπώσει σοβαρές αντιρρήσεις για το συγκεκριμένο μοντέλο «swaps», όπως έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Κομισόν. Όπως λέγεται χαρακτηριστικά από την πλευρά των διεθνών ομίλων, «ενδιαφέρον θα υπήρχε μόνο αν επρόκειτο για ανταλλαγές ενέργειας από συγκεκριμένες μονάδες ώστε να μπορούμε να τις αξιολογήσουμε και να διαχειριστούμε κατά βούληση την λιγνιτική ενέργεια που θα αποκτήσουμε και όχι από ένα portfolio ενέργειας, που θυμίζει χρηματιστηριακό προϊόν και που αφορά περισσότερο σε εμπόρους, όχι σε παραγωγούς».

Οι εγχώριοι παραγωγοί

Από την άλλη, ενστάσεις, τόσο σε ότι αφορά το «μοντέλο», όσο βεβαίως και τη δική τους δυνατότητα συμμετοχής έχουν διατυπώσει και οι ιδιώτες ανεξάρτητοι παραγωγοί (ΕΛΠΕ, Μυτιληναίος, ΤΕΡΝΑ, ΕΛΑΚΤΩΡ κ.λπ.), μέσω του Συνδέσμου τους (ΕΣΑΗ). Οι ιδιώτες παραγωγοί έχουν ζητήσει μεταξύ άλλων να μην υπάρχει η προϋπόθεση της «φυσικής παρουσίας» μιας εταιρείας σε ξένη αγορά για να δικαιούται να συμμετάσχει στη διαδικασία των swaps, να είναι συνδεδεμένη με συγκεκριμένες μονάδες η ενέργεια που θα παραχωρηθεί από τη ΔΕΗ και – κυρίως – να δίνεται η δυνατότητα στην εταιρεία που θα λάβει την ενέργεια της ΔΕΗ να την διαχειριστεί κατά βούληση, να την εισαγάγει εκείνη στην Ημερήσια Αγορά κ.λπ. Ο ΕΣΑΗ φέρεται να έχει καταθέσει μία από τις πλέον συγκροτημένες προτάσεις, που χαρακτηρίζεται ως «μελέτη» για το χώρο.

Οι προμηθευτές

Το δικό τους μερίδιο στη λιγνιτική παραγωγή της χώρας που θα οδεύσει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σε χέρια τρίτων πέραν της ΔΕΗ, διεκδικούν και οι προμηθευτές που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας και μάλιστα διατυπώνεται η άποψη να παραχωρηθεί κατ’ αναλογία του μεριδίου που κατέχει καθένας από αυτούς στη λιανική αγορά. Οι προμηθευτές αμφισβητούν και την ίδια τη διαδικασία του swap ως μέθοδο «πληρωμής» της λιγνιτικής ενέργειας, παρότι δηλώνουν έτοιμοι να συμμετάσχουν. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι το να πάρουν οι ίδιοι φθηνή λιγνιτική ενέργεια από τη ΔΕΗ είναι ο μόνος τρόπος να εξασφαλιστεί ότι το όφελος θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές και η απελευθέρωση θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές ρεύματος.

Ανοιχτό σε αλλαγές το ΥΠΕΚΑ

Σε κάθε περίπτωση, μετά το report των κοινοτικών, το ΠΕΚΑ θα πρέπει να διαμορφώσει την τελική πρόταση της χώρας. Η κατεύθυνση που έχει δώσει η υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Τίνα Μπιρμπίλη, είναι να ληφθούν υπόψη όσα καταθέσουν ως θέσεις, αιτήματα, όρους, προϋποθέσεις κ.λπ., οι ενεργειακοί «παίχτες» που θα μετάσχουν με τον ένα ή άλλον τρόπο στο market test. Η κυβέρνηση δηλαδή είναι αποφασισμένη να υιοθετήσει τελικά εκείνο το μοντέλο που, στη βάση των swaps, θα είναι αποδεκτό και θα εξασφαλίσει τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων παιχτών. Εκτιμάται για παράδειγμα, ότι στην τελική πρόταση του ΥΠΕΚΑ θα προτείνεται η ανταλλαγή ενέργειας από συγκεκριμένες μονάδες, ενώ θα υπάρχει ευελιξία και στο θέμα της χρονικής διάρκειας των συμβάσεων. Εκτιμάται επιπλέον ότι η τελική πρόταση του ΥΠΕΚΑ θα «χωράει» όλες τις πλευρές, καθώς θα δίνει παραπάνω από μία δυνατότητες. Δηλαδή κάποια από τα 900 MW λιγνιτικής παραγωγής που θα πρέπει να διατεθούν σε τρίτους θα συνδέονται με συγκεκριμένες μονάδες και θα ανταλλαγούν με ξένους παίχτες - παραγωγούς, κάποια άλλα, σε «πακέτα», θα διατεθούν σε εγχώριους παραγωγούς, σε προμηθευτές και σε traders μέσω δημοπρασιών.