Σχήμα ενίσχυσης 100 εκατ. ευρώ προβλέπει ο Κανονισμός για το CCS που ολοκληρώνει το ΥΠΕΝ - Στην αναμονή για την επιδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης το "Prinos CO2 Storage"

Μηχανισμό ενίσχυσης της τάξης των 100 εκατ. ευρώ ετησίως, που θα ενεργοποιείται μόνο όταν οι τιμές των ρύπων κινούνται κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο, πάνω από το οποίο, θα είναι οι emitters που θα καλύπτουν τη διαφορά, προβλέπει ο Κανονισμός για το CCS.

Το υπουργείο βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης της σύνταξης του Regulation, το οποίο και αποτελεί ένα από τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης για τον Ιούνιο, με τη ευρωπαϊκή Task Force να είχε σπεύσει να θυμίσει τη σχετική εκκρεμότητα κατά την επίσκεψη που είχε κάνει το Μάρτιο στην Αθήνα. 

Στις υποχρεώσεις του υπουργείου είναι να τον έχει νομοθετήσει τον Ιούνιο και να τον παρουσιάσει στην Κομισιόν το Σεπτέμβριο. Βασικό στοιχείο του νέου Κανονισμού, αποτελεί το σχήμα στήριξης, το οποίο, όπως λένε αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΝ εκτιμάται ότι μπορεί να έχει κόστος της τάξης των 100 εκατ ευρώ, με τη παραδοχή ότι τιμές των εκπομπών CO2 θα είναι χαμηλές.

Το πακέτο που θα ψηφιστεί στη Βουλή αναμένεται να κλείνει όλες τις μέχρι σήμερα εκκρεμότητες, όπως τη δημιουργία αρμόδιας Διεύθυνση έργων στο ΥΠΕΝ για τη δέσμευση και αποθήκευσης CO2 (CCS), στο πρότυπο των Διευθύνσεων για παράδειγμα, για την ηλεκτρική ενέργεια ή για τις ΑΠΕ & τα εναλλακτικά καύσιμα.

Επίσης πρέπει να τακτοποιηθεί το γεγονός ότι δεν έχουμε διμερείς συνεργασίες για τη μεταφορά όγκων CO2 απο τη μια χώρα στην άλλη. Το θέμα δηλαδή της διακρατικής μεταφοράς π.χ. από τη Βουλγαρία, την Ιταλία ή τη Κροατία όγκων CO2 στο Πρινο, ακριβώς όπως κάνουν άλλες χώρες.

Αλλά, όπως λένε πηγές του ΥΠΕΝ, αυτά είναι τα εύκολα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο βασικός προβληματισμός του υπουργείου είναι να εξασφαλίσει τις υποδομές για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αξιοποίηση του CCS για το «πρασίνισμα» βιομηχανικών καταλωτών στη χώρα μας. 

Αυτή τη στιγμή, η εγχώρια αποθήκη που βρίσκεται στα σκαριά, το «Prinos CCS» από την Energean, προβλέπεται πως θα διαθέτει δυναμικότητα 3-4 εκατ. τόνων ετησίως, κατά τη δεύτερη φάση ανάπτυξής του. Επομένως δεν είναι αρκετή.

Αλλά όπως λένε πηγές της Energean δεν έχει κανένα νόημα να μιλάμε για τη δεύτερη φάση, όταν το «Prinos CO2 Storage», όπως ονομάζεται, δεν έχει ακόμη λάβει την επιδότηση, ύψους 150 εκατ ευρώ για τη πρώτη φάση. Το prenotification είχε σταλεί από την ελληνική κυβέρνηση στην Κομισιόν τον Ιούνιο του 2023 και ακόμη δεν έχει δοθεί οριστική απάντηση από την αρμόδια DG Comp. Υπό αυτήν την έννοια είναι αρκετά πρώιμο να μιλά κανείς για τη δεύτερη φάση του έργου.

Αναφορικά με τους υποψηφίους πελάτες, τέσσερις εγχώριες βιομηχανίες, η Τιτάν, η Ηρακλής, η Motor Oil και η Helleniq Energy έχουν στα σκαριά πρότζεκτ δέσμευσης CO2, συνολικού ύψους 1,5 δισ ευρώ, προκειμένου να «πρασινίσουν». Στόχος στη περίπτωση του Τιτάνα, είναι να δεσμεύει 1,9 εκατ. τόνους CO2 σε ετήσια βάση από το εργοστάσιό του στο Καμάρι Βοιωτίας, μέσω του IFESTOS για το οποίο έχει λάβει χρηματοδότηση από το Innovation Fund. 

Παρόμιο είναι και το σχέδιο της Ηρακλής (Holcim), με επένδυση ύψους 284,5 εκατ. ευρώ και μέσω του πρότζεκτ «Olympus» για την εισαγωγή μιας εγκατάστασης δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) -1 εκατ, τόνων σε ετήσια βάση- στο εργοστάσιο παραγωγής τσιμέντου Μηλακίου στην Εύβοια. To «Olympus» πρόκειται να χρηματοδοτηθεί με 124,5 εκ. ευρώ από το Innovation Fund. 

Το ίδιο ισχύει για το πρότζεκτ «IRIS» της Motor Oil, το οποίο προορίζει για αποθήκευση το ποσοστό του δεσμευμένου CO2 που δεν θα αξιοποιείται για παραγωγή συνθετικής μεθανόλης χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος. Ενώ σχέδιο για τη δέσμευση και αποθήκευση CO2 εκτιμάται ότι έχει στα σκαριά και η Helleniq Energy, το οποίο προορίζεται για εφαρμογή στο διυλιστήριο της Ελευσίνας. 

Από πλευράς της Energean βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη μια σειρά από κινήσεις, απαραίτητες για να ολοκληρωθούν και από τη δική της πλευρά τα προαπαιτούμενα, όπως είχε αναφέρει στο πλαίσιο του 5ου Power & Gad Forum, η Δρ. Κατερίνα Σάρδη, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Country Manager της Energean στην Ελλάδα.

- Η μετατροπή της άδειας έρευνας που διαθέτει σε άδεια αποθήκευσης, με βάση την Κοινοτική Οδηγία 31/2009.

- Η ανάθεση σε ανεξάρτητη εταιρεία εγνωσμένης εμπειρίας της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων (ΜΠΚΕ) για την 1η φάση του έργου.

- Σημαντικές τεχνικές μελέτες για τον σχεδιασμό της εγκατάστασης, όπως η επικαιροποίηση της Προμελέτης Τεχνικών Εφαρμογών και Σχεδιασμού (pre-FEED) που εκπόνησε η Wood plc, προκειμένου να καταρτιστεί η τελική μελέτη.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που είχε παρουσιάσει, μέσα στο 2024 θα πραγματοποιηθεί το δεσμευτικό market test, ώστε έως το πρώτο τρίμηνο του 2025 να έχουν υπογραφεί δεσμευτικά συμβόλαια με τις βιομηχανικές επιχειρήσεις (emitters) που θα επιλεγούν και να ληφθούν οι τελικές επενδυτικές αποφάσεις και από τις δύο πλευρές.

Μέχρι σήμερα, η Energean έχει υπογράψει 9 μη δεσμευτικά Μνημόνια Κατανόησης (MoUs) με ενδιαφερόμενους emitters από την Ελλάδα και γειτονικές χώρες.

Η Energean προγραμματίζει να πραγματοποιήσει την απαιτούμενη γεώτρηση στον Πρίνο περί τα τέλη του επόμενου έτους, με στόχο να λάβει στη συνέχεια την άδεια λειτουργίας και να έχει καταστεί η μονάδα αποθήκευσης CO2 λειτουργήσιμη έως το πρώτο τρίμηνο του 2026.