Ποιος φοβάται το ακριβό πετρέλαιο; Κανείς

Το πρόβλημα με το πετρέλαιο, είναι ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό αυτού παράγεται σε χώρες που είναι, ας πούμε, πολιτικά ασταθείς.  Και το πρόβλημα με την πολιτική αστάθεια, είναι ότι οι αγορές δεν μπορούν να συγχρονιστούν σωστά μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς, όταν ξαφνικά κάτι πάει στραβά. Και όταν κάτι πάει στραβά, σε ένα πολιτικά ασταθές περιβάλλoν που έχει σχέση με το πετρέλαιο, συνήθως σημαίνει υψηλότερες τιμές πετρελαίου.

Το Brent έχει σκαρφαλώσει στα $113, καθώς η κατάσταση στο Ιράκ θυμίζει κάτι παραπάνω από έναν εμφύλιο πόλεμο πλέον. Η πολιτική κατάσταση και η αύξηση των τιμών του πετρελαίου, αν μη τι άλλο, ανατρέπει τους προγραμματισμούς σχετικά με τη ροή του μαύρου χρυσού για την επόμενη δεκαετία.

Την τελευταία φορά που η δύση είδε τόσο υψηλές τιμές πετρελαίου, ήταν την περίοδο της Αραβικής άνοιξης, την περίοδο που η Λιβύη καιγόταν.

Το Ιράκ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου μέλος του OPEC, με ημερήσια παραγωγή περίπου 3 εκατ. βαρέλια. Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι αν μειωθεί η παραγωγή πετρελαίου από το Ιράκ, οι τιμές μπορεί να ανέβουν έως $20. Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζεται να μειωθεί η ροή από το Ιράκ για να δούμε υψηλότερες τιμές, πολλές φορές η πιθανότητα για μείωση της ροής αρκεί.

Η ημερήσια παραγωγή πετρελαίου είναι περίπου 90,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα,  ενώ η κατανάλωση είναι 89,5 εκατ. Παρ΄ όλο δηλαδή που το Ιράκ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός χώρα του OPEC, βλέπουμε ότι ουσιαστικά το Ιράκ παράγει μόνο το 3,3% της παγκόσμιας ζήτησης.

Για να μπορεί η μείωση της παραγωγής αργού από το Ιράκ να επηρεάσει μακροπρόθεσμα τις τιμές, η μείωση θα πρέπει να είναι πάνω από το 30%. Έως τώρα τουλάχιστον δεν έχει μειωθεί η παραγωγή και ο πρόεδρος του Ιράκ λέει ότι δεν υπάρχει απειλή για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Αλλά ακόμα και αν υποθέσουμε ότι το 100% του Ιρακινού πετρελαίου βγει offline, το πιο πιθανά είναι να δούμε άλλες χώρες να αυξάνουν την παραγωγή (αν μπορούν) για να αναπληρώσουν το κενό.

Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ πλέον παράγουν 11,1 εκατ. βαρέλια την ήμερα, όταν η Ρωσία παράγει 10,4 εκατ. και η Σαουδική Αραβία περίπου 11,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα (στοιχεία 2013).

Όχι ότι τα 3 εκατ. βαρέλια του Ιράκ είναι κάποια μικρή ποσότητα, αλλά δεν είναι τέτοια που να προκαλέσει μια παγκόσμια ύφεση αν σταματήσει να παράγεται Ιρακινό πετρέλαιο. Άλλωστε επί εποχής Σαντάμ, ουσιαστικά δεν είχαμε Ιρακινό πετρέλαιο και ο κόσμος ήταν μια χαρά.

Υπάρχει όμως το θέμα του προγραμματισμού. Το International  Energy Agency ποντάρει σε αύξηση της παραγωγής πετρελαίου από το Ιράκ για το 45% της νέας παραγωγής πετρελαίου την επόμενη δεκαετία, προκειμένου να ικανοποιηθεί η ζήτηση από Κίνα και Ινδία. Η συνολική παραγωγή του Ιράκ αναμένεται να φτάσει τα 8 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2035, και θα χρειαστούν πάνω από 500 δισ. δολάρια σε επενδύσεις. Βέβαια όλα αυτά αν θα υπάρχει Ιράκ το 2035, και όχι κάποιο θεοκρατικό κράτος ή κάτι άλλο εχθρικό προς τη δύση.

Επίσης, μόνο στις ΗΠΑ, υπάρχουν πάνω από 30.000 σταθμοί ανεφοδιασμού για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, και περίπου αλλά τόσα στην Ευρώπη (και θα αυξηθούν κατά 30% φέτος). Οι ΗΠΑ σε 2-3 χρόνια θα είναι ενεργειακά ανεξάρτητες και ο αγώνας δρόμου της παγκόσμιας κοινότητας για την απεξάρτηση από το πετρέλαιο μεγαλώνει κάθε χρόνο.

Δηλαδή ναι μεν τα 3 εκατ. βαρέλια Ιρακινού πετρελαίου είναι σημαντικά. Ναι μεν αν μειωθεί η ροή θα πάνε πάνω οι τιμές, αλλά αυτές οι επιπτώσεις θα είναι μόνο βραχυπρόθεσμες. Τέλος, λόγω του ότι ως ποσοστό του ΑΕΠ η δύση χρησιμοποιεί όλο και λιγότερο πετρέλαιο από το 1970, όσο πάνω και να πάει το πετρέλαιο, λογικά δεν θα επηρεάσει την δύση πολύ.

(του Γιώργου Καισάριου, capital.gr)