Παράταση στα έκτακτα μέτρα για χονδρική ρεύματος και ρήτρα αναπροσαρμογής επιδιώκει το ΥΠΕΝ – Διαπραγματεύσεις με Κομισιόν

Την παράταση της υφιστάμενης «ασπίδας προστασίας» στην ενεργειακή κρίση σχεδιάζει το ΥΠΕΝ, ώστε να παραμείνει σε ισχύ και πέρα από τις προθεσμίες που ισχύουν αυτή τη στιγμή τόσο το πλαφόν στη χονδρεμπορική, όσο και η απόσυρση των ρητρών αναπροσαρμογής. Αν και οι αγορές έχουν αποκλιμακωθεί σημαντικά, το υπουργείο εκτιμά ότι τα έκτακτα μέτρα θα πρέπει να διατηρηθούν, καθώς δεν είναι απίθανο μέσα στους επόμενους μήνες να υπάρξει καινούρια εκτίναξη των τιμών των ενεργειακών προϊόντων. 

Εξάλλου, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός ΠΕΝ, Κώστας Σκρέκας, η κρίση έχει αμβλυνθεί αυτή την περίοδο, χωρίς ωστόσο να έχει τελειώσει. Μάλιστα, έχει επισημάνει ότι κρίσιμη θα είναι η περίοδος του καλοκαιριού, όπου θα χρειαστεί να γεμίσουν ξανά οι ευρωπαϊκές αποθήκες αερίου. Κανονικά την ίδια περίοδο, δηλαδή το καλοκαίρι, εκπνέουν και τα δύο έκτακτα μέτρα. 

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι, όπως φάνηκε και από τις τοποθετήσεις εκπροσώπων των κλάδων της παραγωγής και της προμήθειας στο πρόσφατο Power & Gas Forum, σύσσωμη η αγορά αναμένει την απόσυρση των παρεμβάσεων στους χρόνους που έχουν προβλεφθεί, με δεδομένο ότι πλέον έχει ομαλοποιηθεί η κατάσταση στις ενεργειακές αγορές. Κοινός παρονομαστής όλων των τοποθετήσεων, ήταν πως τα μέτρα πλήττουν τον ανταγωνισμό, ενώ αυξάνουν το κόστος των εταιρειών παραγωγής και προμήθειας.  

Αίτημα στις Βρυξέλλες για το πλαφόν 

Υπενθυμίζεται ότι το πλαφόν στη χονδρεμπορική (δηλαδή ο προσωρινός μηχανισμός ανάκτησης των υπερεσόδων των παραγωγών) αποσύρεται την 1η Ιουνίου. Ένα μήνα αργότερα, δηλαδή την 1η Ιουλίου, αίρεται και η απόσυρση των ρητρών αναπροσαρμογής από τα τιμολόγια λιανικής. 

Απαραίτητη προϋπόθεση για την παράταση του πλαφόν είναι το «πράσινο φως» των Βρυξελλών, που ενέκριναν και την εφαρμογή του μέτρου. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, ήδη η ελληνική πλευρά έχει κάνει μία πρώτη βολιδοσκόπηση της Κομισιόν για το θέμα, ενώ αφήνει ανοικτό το χρονικό διάστημα παράτασης, ώστε αυτό να καθορισθεί από τις διαπραγματεύσεις. 

Πάντως, ισχυρό «ατού» στις διαβουλεύσεις αποτελεί το γεγονός ότι οι Βρυξέλλες έχουν ήδη συμφωνήσει με την Ισπανία και την Πορτογαλία για παράταση έως το τέλος του έτους του πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που προορίζεται για ηλεκτροπαραγωγή. Υπενθυμίζεται ότι και η «ιβηρική εξαίρεση» αποτελούσε προσωρινό μέτρο, το οποίο θα εξέπνεε τον Μάρτιο. 

Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο μηχανισμός ανάκτησης των υπερεσόδων «συγχρονίζεται» με την απόσυρση των ρητρών αναπροσαρμογής. Επομένως, η «τύχη» της παράτασης του πρώτου μέτρου θα καθορίσει και το ενδεχόμενο επέκτασης της παρέμβασης και στη λιανική αγορά, ενώ στην περίπτωση που υπάρξει συμφωνία με την Κομισιόν, τότε οι ρήτρες θα παραμείνουν αποσυρμένες για όσο επιπλέον χρονικό διάστημα συνεχίσει να εφαρμόζεται το πλαφόν. 

Αμελητέο όφελος στο ΤΕΜ από τις θερμοηλεκτρικές μονάδες 

Από τον Ιούλιο του 2022 που τέθηκε σε ισχύ, και έως αυτή τη στιγμή, ο μηχανισμός έχει αποφέρει συνολικά έσοδα της τάξης των 3,2 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν αποδοθεί στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για τη χρηματοδότηση των επιδοτήσεων. Με την ύφεση ωστόσο της κρίσης που έχει φέρει η πτώση των διεθνών τιμών αερίου, τα ποσά που ανακτώνται έχουν περιοριστεί κατακόρυφα. Μάλιστα, τον Μάρτιο δεν έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα από 45 εκατ. ευρώ. 

Το γεγονός αυτό αποτελεί απόρροια της κατακρήμνισης των εγχώριων χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες πλέον κινούνται χαμηλότερα από τα πλαφόν των θερμοηλεκτρικών μονάδων. Είναι ενδεικτικό ότι η αγορά Επόμενης Ημέρας «τρέχει» τον Μάρτιο με μέση τιμή 122,8 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, όταν το «ταβάνι» αποζημίωσης για τις λιγνιτικές μονάδες είναι 222,27 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και για τις μονάδες αερίου συνδυασμένου κύκλου στα 173,91 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. 

Ως συνέπεια, τα υπερέσοδα από τις θερμοηλεκτρικές μονάδες είναι μηδαμινά, μόλις 224.000 στα 45 εκατ. ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί αυτό τον μήνα. Έτσι, η συντριπτική πλειονότητα των εισροών για το ΤΕΜ προέρχεται από τις ΑΠΕ, τα οποία ανακτούνταν και πριν από την εφαρμογή του προσωρινού μηχανισμού, μέσω των πλεονασμάτων του ΕΛΑΠΕ. 

Αγορά: Συνέχιση της μειωμένης ανταγωνιστικότητας της εγχώριας παραγωγής 

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, και τους επόμενους μήνες αναμένεται να διατηρηθεί η ίδια κατάσταση, με συνέπεια λιγνίτες και αέριο να μην εισφέρουν στο ΤΕΜ. Την ίδια στιγμή, αν και το πλαφόν δεν θα έχει οικονομικό όφελος, θα συνεχίσει να κάνει τους παραγωγούς συντηρητικούς στις προσφορές τους, καθώς είναι πιο μικρά τα περιθώρια διόρθωσης στην intraday. 

Επίσης, η εφαρμογή του πλαφόν είχε ως συνέπεια την αύξηση των όγκων στην αγορά Εξισορρόπησης, κάτι που θα παραταθεί σε περίπτωση χρονικής επέκτασης του μέτρου. Ωστόσο, το πιο σημαντικό είναι ότι οι εγχώριες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής θα εξακολουθήσουν να έχουν μειωμένη ανταγωνιστικότητα έναντι των σταθμών στα όμορα κράτη (όπυο δεν ισχύουν ανάλογοι περιορισμοί), γεγονός που σημαίνει ότι θα συνεχίσουν να ευνοούνται οι εισαγωγές. 

Όσον αφορά την προμήθεια ρεύματος, στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι τυχόν παράταση του ισχύοντος καθεστώτος θα σημαίνει πως θα συνεχίσουν να διατηρούνται σε υψηλότερα επίπεδα οι χρεώσεις των εταιρειών, έναντι των τιμών που θα πρόσφεραν σε άλλη περίπτωση, με δεδομένη την ενσωμάτωση του risk premium.