Όλα παίζονται πλέον για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ

(UPDATE 14.17) Χτυπάνε το σαμάρι της Socar για να τα ακούσει η Gazprom; Είναι μέρος της συνήθους κοινοτικής τακτικής όταν εξετάζει κρίσιμες εξαγορές; Αποτελεί συνέπεια της διστακτικότητας που λογικά χαρακτηρίζει κάθε καινούργια Επιτροπή; Ή υπάρχουν κάποια λόμπι που μπλοκάρουν την πώληση του ΔΕΣΦΑ στους Αζέρους;

Όποια και να είναι η εξήγηση, η χθεσινή απόφαση της Κομισιόν “να διατάξει νέα σε βάθος έρευνα” για την εξαγορά του ΔΕΣΦΑ από τη Socar (κι ενώ έχουν παρέλθει 17 μήνες από τότε που ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός), προκαλεί προβληματισμό και εκνευρισμό στην κυβέρνηση όσο και στους Αζέρους.

Διότι το κλίμα που επικρατούσε όλους τους τελευταίους μήνες στο ΥΠΕΚΑ ήταν ότι μετά και την πιστοποίηση ανεξαρτησίας του ΔΕΣΦΑ από τη ΡΑΕ με την ανάληψη τον Σεπτέμβριο συγκεκριμένων δεσμεύσεων, το θρίλερ θα είχε αίσιο τέλος.

Υπό αυτές τις συνθήκες η κίνηση της Κομισιόν να προχωρήσει στη β’ φάση της έρευνας αποτέλεσε έκπληξη, παρ’ ότι κύκλοι του ΥΠΕΚΑ επέμεναν ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Χαμηλούς τόνους κρατούν και στο ΤΑΙΠΕΔ που δηλώνουν πάντως ότι δεν αιφνιδιάστηκαν αφού η σε βάθος έρευνα συνηθείζεται από τις Βρυξέλλες στις δύσκολες εξαγορές.

Τόσο οι μεν πάντως όσο και οι δε, δεν κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για τη στάση των Κοινοτικών, που εδώ και ένα χρόνο αναδεικνύουν κάθε λογής προσκόμματα για να δυσκολέψουν την υλοποίηση της συμφωνίας.

“Έχουμε κάνει τα πάντα, κατ' εντολή της απόφασης της ΕΕ τον περασμένο Ιούλιο. Πρώτον, πιστοποιήσαμε το ΔΕΣΦΑ ως ανεξάρτητο διαχειριστή. Δεύτερον, δώσαμε στη ΡΑΕ δικαίωμα αναστολής της άσκησης δικαιωμάτων ψήφου της Socar στο ΔΕΣΦΑ εφόσον αυτή θέσει σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ", σχολιάζει συνομιλητής μας. Και προσθέτει με νόημα ότι κάθε φορά που θέτει το θέμα στην τρόικα "εκείνοι γελούν" (μόνο που άλλο τρόικα, άλλο DG Com).

Δύο εκδοχές

Δύο είναι πλέον οι εκδοχές για την τύχη της εξαγοράς του ΔΕΦΣΑ από τη Socar μετά την νέα σε βάθος έρευνα που ξεκίνησε η Κομισιόν. Ή να καθυστερήσει αλλά να πάρει τελικά το πράσινο φως ή να οδηγηθεί σε οριστική ματαίωση, σενάριο εξαιρετικά απίθανο σύμφωνα με κύκλους του ΥΠΕΚΑ.

Κι αυτό διότι μετά τα όσα έχει κάνει η ελληνική πλευρά, το επιχείρημα της Κομισιόν ότι μία εταιρεία που δραστηριοποιείται στην ΕΕ δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και παραγωγός, και έμπορος και να διαθέτει στην κατοχή της δίκτυα (Socar), απλά δεν στέκει.

Ενδείξεις που να συνηγορούν στην άποψη ότι συντρέχει πράγματι νομικό ζήτημα ανταγωνισμού δεν υπάρχουν. Η πιστοποίηση του ΔΕΣΦΑ που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2014 και ολοκληρώθηκε επιτυχώς έγινε σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζουν οι ευρωπαικές οδηγίες. Και η νέα σε βάθος έρευνα της DG Com δεν είναι κάτι που δεν προβλέπεται σε κρίσιμες εξαγορές, πόσο μάλλον όταν η Επιτροπή είναι καινούργια. Αυτή είναι η αισιόδοξη ανάγνωση της χθεσινής ανακοίνωσης.

Το κακό σενάριο

Υπάρχει και η απαισιόδοξη. Την ενισχύει η αναφορά στην ανακοίνωση πως η περαιτέρω έρευνα θέλει να διασφαλίσει πως η μεταβίβαση στη Socar δεν θα περιορίσει τη πρόσβαση ανταγωνιστών στο ελληνικό σύστημα, και τρίτων στο δίκτυο φυσικού αερίου που περιλαμβάνει και το τερματικό LNG της Ρεβυθούσας. Υπό αυτό το πρίσμα ο παράγοντας αβεβαιότητα έχει από χθες επανέλθει.

Είναι νωρίς να πει κάποιος αν όλα τα σενάρια θα γραφτούν ξανά από την αρχή (αν δηλαδή το κοντέρ θα μηδενίσει γύρω από την πώληση του ΔΕΣΦΑ). Διπλωματικές ωστόσο πηγές στις Βρυξέλλες θύμιζαν χθες στο “Energypress” μια γωνία υπό την οποία η ΕΕ έβλεπε και βλέπει την εξαγορά ΔΕΣΦΑ-Socar.

Η Socar, ως “καθετοποιημένη” εταιρεία, έχει περίπου την ίδια δομή με την Gazprom και αυτό που φοβούνται στις Βρυξέλλες είναι μήπως δημιουργήσουν ένα νομικό προηγούμενο, πάνω στο οποίο θα μπορούσε να βασιστεί ο ρωσικός ενεργειακός γίγαντας. Πόσο μάλλον όταν μετά την ουκρανική κρίση η κατάσταση έχει οξυνθεί και στην Κομισιόν δεν θέλουν με τίποτα να κάνουν δώρα στη Gazprom. “Χτυπούν επομένως το σαμάρι της Socar για να τ’ ακούσουν οι Ρώσοι”, λέει ο συνομιλητής μας.

Υπάρχει άλλος ένας λόγος εξίσου σοβαρός: Ο νέος επίτροπος και η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού δείχνουν με τη στάση τους ότι θέλουν να έχουν λόγο στις διακρατικές συμφωνίες που υπογράφουν τα κράτη-μέλη με τρίτες χώρες. Αυτό άλλωστε έχει ήδη γίνει σαφές από την αρνητική στάση της Κομισιόν απέναντι στις συμφωνίες που υπέγραψαν άλλα κράτη-μέλη, όπως, π.χ., η Βουλγαρία με την Gazprom για τον αγωγό South Stream.

Λόμπυ

Κάποιοι μάλιστα πάνε την κουβέντα ακόμη πιο μακριά. Μιλούν για τα λόμπυ των Βρυξελλών που κάνουν παιχνίδι υπέρ των μεγάλων ευρωπαικών εταιρειών, οι οποίες δεν είδαν ποτέ με καλό παίκτη την απόβαση των Αζέρων στην ευρωπαική αγορά δικτύων.

Όλα λοιπόν παίζονται για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ; Άγνωστο. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η πιστοποίηση από τη ΡΑΕ υποχρέωσε την Κομισιόν να ανοίξει τα χαρτιά της, πρώτα την Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, μετά την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού.

Στο καλύτερο σενάριο, πιθανόν η Επιτροπή να ζητήσει κάποιες τροποποιήσεις, ωστόσο οι Αζέροι παραμένουν εξαιρετικά επιφυλακτικοί και περιμένουν να δουν τι θα γίνει σε 90 εργάσιμες ημέρες  -αφού όπως αναφέρει η κοινοτική ανακοίνωση το αποτέλεσμα της έρευνας θα γίνει γνωστό το αργότερο μέχρι τις 23 Μαρτίου.

SOCAR: Θα συνεργαστούμε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Την πρόθεσή της να συνεργαστεί εποικοδομητικά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας μεταβίβασης του ΔΕΣΦΑ το ταχύτερο δυνατό, εκφράζει σε σημερινή της ανακοίνωση η Socar.

Στην ανακοίνωσή της, η εταιρεία τονίζει ότι αντιλαμβάνεται πως η Κομισιόν ανοίγει τη δεύτερη φάση της έρευνας σε βάθος της προτεινόμενης συναλλαγής.

Η έρευνα συνήθως ολοκληρώνεται σε 90 εργάσιμες ημέρες και η απόφαση αναμένεται στο πρώτο μισό του 2015.

«Η Socar εκτιμά θετικά το χρόνο, τις προσπάθειες και τους πόρους που έχουν αφιερώσει και συνεχίζουν να αφιερώνουν οι υπηρεσίες της Κομισιόν για τη διαδικασία. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε εποικοδομητικά με την Επιτροπή για την ολοκλήρωση της διαδικασίας στη συντομότερη δυνατή χρονική περίοδο» καταλήγει η ανακοίνωση, η οποία έρχεται να δώσει ένα πρώτο στίγμα της στάσης που τηρεί η πλευρά των Αζέρων.