Οι μεγάλες προκλήσεις για τους πλωτούς τερματικούς σταθμούς LNG της Ευρώπης – To υψηλό λειτουργικό κόστος δοκιμάζει τη λειτουργία τους

Παρά τις υψηλές τιμές φυσικού αερίου, αλλά και την αυξημένη ζήτηση LNG στην Ευρώπη μετά τον τερματισμό των ροών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, οι πλωτοί τερματικοί σταθμοί εισαγωγής LNG στη Γαλλία και τη Γερμανία παραμένουν αδρανείς εδώ και μήνες: το υψηλό κόστος λειτουργίας των πλωτών μονάδων υπονομεύει την ανταγωνιστικότητά τους σε σύγκριση με τις χερσαίες εγκαταστάσεις.

Το τελευταίο παράδειγμα, της κατάστασης αυτής είναι ο πλωτός τερματικός σταθμός της Χάβρης, τον οποίο ανέλαβε το 2023 η γαλλική TotalEnergies στο πλαίσιο έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Η Total εξουσιοδοτήθηκε να λειτουργεί τον τερματικό σταθμό για πέντε χρόνια, επικαλούμενη την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας εφοδιασμού μετά τη χειρότερη ενεργειακή κρίση της Ευρώπης εδώ και δεκαετίες. Ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου έχουν υποχωρήσει σημαντικά από τις κορυφές του 2022, παραμένουν υψηλές και είναι περίπου 40% υψηλότερες από ό,τι πριν από ένα χρόνο.

Ο ρόλος του τερματικού σταθμού της Χάβρης είναι να διασφαλίζει, για όσο διάστημα κρίνεται απαραίτητο, την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Γαλλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επομένως το ποσοστό χρήσης του δεν είναι σχετικό, ανέφερε η TotalEnergies.

Το Cape Ann

Το Cape Ann, η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) υγροποιημένου φυσικού αερίου «έδεσε» στο λιμάνι της Χάβρης πριν από δύο χρόνια. 

Η TotalEnergies έχει συρρικνώσει το 50% της ετήσιας χωρητικότητας του τερματικού σταθμού, περίπου 5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, για να τον προμηθεύσει με LNG από το παγκόσμιο χαρτοφυλάκιό της. Και όπως ανακοίνωσε ο γαλλικός κολοσσός εναπομένουσα δυναμικότητα θα διατεθεί στο εμπόριο σύμφωνα με κανόνες που έχουν εγκριθεί από τη ρυθμιστική αρχή.

Ωστόσο, όπως δείχνουν τα στοιχεία παρακολούθησης πλοίων και λιμένων που συγκέντρωσε το Bloomberg, αυτός ο πλωτός τερματικός σταθμός στη Χάβρη χειριζόταν μόνο το 2% όλων των γαλλικών εισαγωγών LNG το 2024, αν και έχει τη δυνατότητα να εισάγει έως και το 10% της συνολικής γαλλικής κατανάλωσης φυσικού αερίου. 

Ο τερματικός σταθμός της Χάβρης — ικανός να εισάγει έως και 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ή περίπου το 10% της γαλλικής κατανάλωσης — ήταν σημαντικά λιγότερο ανταγωνιστικός στη χρήση από άλλους ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς, δήλωσε ο Qasim Afghan, εμπορικός αναλυτής στη Spark Commodities Pte Ltd., που συγκεντρώνει στοιχεία για το κόστος επαναεριοποίησης στην Ευρώπη.

Οι προκλήσεις για την TotalEnergies

Ακόμη και η εταιρεία που ανέλαβε το πλωτό τερματικό, η TotalEnergies, δεν χρησιμοποίησε πολύ τη Χάβρη. Το τελευταίο φορτίο LNG που έφτασε στον πλωτό τερματικό σταθμό ήταν μία αποστολή τον Ιούνιο του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg.

Ο βασικός λόγος για το χαμηλό ποσοστό χρήσης ήταν το υψηλό κόστος λειτουργίας και επαναεριοποίησης για πλωτές μονάδες - υψηλότερο από εκείνο των χερσαίων τερματικών σταθμών LNG αλλού στη Γαλλία, συμπεριλαμβανομένων αυτών σε Dunkerque, Fos Cavaou, Fos Tonkin και Montoir-de-Bretagne.

Τα προβλήματα στη Γερμανία

Οι πλωτοί τερματικοί σταθμοί εισαγωγής LNG της Γερμανίας έχουν επίσης υποφέρει από χαμηλά ποσοστά χρήσης σε σύγκριση με τις χερσαίες εγκαταστάσεις εισαγωγής, σύμφωνα με το Bloomberg.

Η Γερμανία έχει εγκαταστήσει αρκετούς πλωτούς τερματικούς σταθμούς εισαγωγής LNG από το 2022—για να καταστήσει τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης «ανεξάρτητη από το ρωσικό αέριο».

Σε μία ακόμα ένδειξη της δύσκολης κατάστασης και των προκλήσεων , η γερμανική εταιρεία τερματικών εισαγωγών LNG Deutsche ReGas λέγεται ότι ακύρωσε μια πλωτή μονάδα επαναεριοποίησης αποθήκευσης που χρησιμοποιήθηκε για ένα χρόνο, λέγοντας ότι έχανε χρήματα από την επένδυση.

Η εν λόγω εγκατάσταση είναι μια πλωτή μονάδα επαναεριοποίησης με την ονομασία Energos Power, χωρητικότητας 174.000 κυβικών μέτρων ημερησίως, η οποία εγκαταστάθηκε στο λιμάνι του Mukran τον περασμένο Φεβρουάριο. Συνδυάστηκε με μια άλλη FSRU για να αυξήσει τη συνολική χωρητικότητα υποδοχής του τερματικού σταθμού του λιμένα σε πάνω από 13 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.

Ωστόσο, η εγκατάσταση δεν βγάζει χρήματα αλλά στην πραγματικότητα χάνει χρήματα, ανέφερε η Deutsche ReGas, κατηγορώντας για αυτό μια κρατική εταιρεία με το όνομα Deutsche Energy Terminals, η οποία είναι ο άμεσος ανταγωνιστής της στις εισαγωγές LNG και απολαμβάνει κρατικές επιδοτήσεις που της επιτρέπουν να προσφέρει τις υπηρεσίες της σε χαμηλότερη τιμή από αυτή που μπορεί να αντέξει η Deutsche RegGas.

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Η Total, η οποία επεκτείνει τις δραστηριότητές της με LNG εδώ και χρόνια, έχει επίσης κρατήσεις χωρητικότητας σε άλλους τερματικούς σταθμούς στην Ευρώπη — συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, του Βελγίου και της Ολλανδίας — σύμφωνα με τις εκθέσεις της.

Ορισμένοι βιομηχανικοί όμιλοι έχουν προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να αντιμετωπίσει πληθώρα τερματικών σταθμών LNG. Η πλωτή μονάδα της Χάβρης σχεδιάστηκε από την κυβέρνηση για να εξασφαλίσει τη διαμετακόμιση φυσικού αερίου σε γειτονικές χώρες, αλλά προφανώς δεν χρειάζονται αυτούς τους όγκους τώρα, δήλωσε η Ana Maria Jaller-Makarewicz, επικεφαλής ενεργειακή αναλύτρια για την Ευρώπη στο Institute for Energy Economics and Financial Analysis.

Εάν η ζήτηση συνεχίσει να μειώνεται, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι επενδύσεις LNG της Γαλλίας να καταστούν περιττές, είπε ο Jaller-Makarewicz.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Οι γαλλικές εισαγωγές LNG μειώθηκαν κατά 14% πέρυσι, κυρίως χάρη στην αυξημένη παραγωγή πυρηνικής και ανανεώσιμης ενέργειας, αλλά ανέκαμψαν σχεδόν 17% σε ετήσια βάση τους δύο πρώτους μήνες του 2025 καθώς η συνολική ευρωπαϊκή ζήτηση αυξήθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης πλοίων.

Η Γερμανία εξετάζει τρόπους να χρησιμοποιήσει τις πλεονάζουσες ικανότητές της για επαναεριοποίηση και βρίσκεται σε συνομιλίες με την Αίγυπτο για τη μίσθωση μονάδας LNG στη Βαλτική Θάλασσα στο βορειοαφρικανικό έθνος προτού εκτοξευθεί η ζήτηση φυσικού αερίου το καλοκαίρι. Στη Χάβρη, υπάρχουν σχέδια για την επέκταση των εργασιών ανεφοδιασμού LNG, με τον προμηθευτή καυσίμων Titan Clean Fuels να λαμβάνει μόνιμη άδεια ανεφοδιασμού φορτηγών σε πλοίο .

Οι ανάγκες για LNG

Παρά τον κλιμακούμενο εμπορικό πόλεμο, η Ευρώπη παραμένει βαθιά εξαρτημένη από το υγροποιημένο φυσικό αέριο των ΗΠΑ (LNG), με πάνω από το 80%  των αμερικανικών εξαγωγών LNG να ρέουν στην ήπειρο.  Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για μεγαλύτερες ευρωπαϊκές επενδύσεις σε αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο ως μέρος της νέας ενεργειακής στρατηγικής του.

Για την Ευρώπη, η εξασφάλιση σταθερών προμηθειών LNG με παράλληλη διατήρηση της οικονομικής και πολιτικής ευελιξίας είναι κρίσιμης σημασίας. Η ζήτηση LNG της ηπείρου αναμένεται να μειωθεί με την πάροδο του χρόνου, οδηγώντας σε απροθυμία από τις ευρωπαϊκές εταιρείες να υπογράψουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια με προμηθευτές των ΗΠΑ. Ενώ τα στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου και η εξάρτηση από την αγορά spot παρέχουν ευελιξία, εκθέτουν επίσης την Ευρώπη σε αστάθεια των τιμών.

Η ταχεία ανάπτυξη του διατλαντικού εμπορίου LNG είναι ένα πρόσφατο φαινόμενο, που οφείλεται στην έκρηξη του fracking των ΗΠΑ και στην ανάγκη της Ευρώπης να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αν και η Ευρώπη εισάγει επίσης από τη Νορβηγία, το Κατάρ και την Αλγερία, αυτές οι πηγές είναι ανεπαρκείς.

Οι επενδύσεις

Το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την προσιτή ενέργεια, που ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο, περιλαμβάνει επενδύσεις σε τερματικούς σταθμούς LNG των ΗΠΑ, στρατηγικές συγκέντρωσης ζήτησης και προσαρμογές στους στόχους των αποθεμάτων φυσικού αερίου.