Οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή του «ελληνικού» target model στο επίκεντρο του συνεδρίου των traders στη Βουδαπέστη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το συνέδριο των traders για την Κεντρική και Νοτιονατολική Ευρώπη, ETCSEE 2019, που πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας στις 19-20 Ιουνίου.

Για πρώτη φορά, οργανώθηκε ειδική θεματική ενότητα για την Ελλάδα, με επίκεντρο τις εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και ειδικότερα την εφαρμογή του target model. Σύμφωνα με τους οργανωτές, την ενότητα παρακολούθησαν πάνω από 200 κορυφαία στελέχη Ευρωπαϊκών εταιρειών και φορέων. Πολυπληθής ήταν και η συμμετοχή στελεχών από ελληνικές εταιρείες.  

Το ελληνικό πάνελ συγκροτήθηκε από τους Χριστόφορο Ζούμα, διευθυντή του τμήματος για την Λειτουργία των Αγορών από το Χρηματιστήριο Ενέργειας, τον Ηρακλή Σκοτεινό, διευθυντή του τμήματος Διαχείρισης Αγορών, από τον ΑΔΜΗΕ, την Νεκταρία Καρακατσάνη, μέλος του CEER και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, και την Daria Nochevnik από τον EFET. Τον συντονισμό της συζήτησης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Αθανασιάδης, πρόεδρος του ΕΣΕΠΗΕ. Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο energypress ομιλητές και συμμετέχοντες:

Η εκπρόσωπος του EFET (European Federation of Energy Traders), Daria Nochevnik, εξέφρασε τον προβληματισμό του Συνδέσμου για τις συνεχείς μετατοπίσεις στην ημερομηνία εφαρμογής του target model και κάποιες από τις παραμέτρους των νέων αγορών που περιορίζουν πολύ το ρόλο του trading. Η κ.Nochevnik τόνισε ότι η αγορά αναμένει να εγκριθεί από τη ΡΑΕ ο Κανονισμός Εκκαθάρισης και να βγει σε διαβούλευση ο Κανονισμός Παραγώγων. Αναφέρθηκε επίσης, στην ανάγκη για καλύτερη ανταπόκριση του ρυθμιστή και κατάργηση της αδειοδοτικής διαδικασίας, όπως σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, ώστε να αποφεύγονται οι σοβαρές καθυστερήσεις που έχουν διαπιστωθεί.

Στο ίδιο κλίμα, οι traders που συμμετείχαν στη συζήτηση εξέφρασαν ανησυχία για το τι συνεπάγεται η εφαρμογή του target model σε επίπεδο διαδικασιών αδειοδότησης των εταιρειών που ήδη δραστηριοποιούνται και ποιες θα είναι τελικά οι χρεώσεις. Τονίστηκε η ανάγκη να αναλάβει την κάλυψη των συναλλαγών του ΑΔΜΗΕ η Energy Clear για να αποφεύγονται περιττές χρεώσεις και διαδικασίες. Τέθηκε επίσης το ερώτημα γιατί τα ΑΠΕ αποκλείστηκαν πρακτικά σε σημαντικό βαθμό από τη συμμετοχή στις νέες αγορές, μειώνοντας έτσι τη ρευστότητά τους.

Η Νεκταρία Καρακατσάνη, μέλος της ΡΑΕ και του CEER, ανέλυσε το σκεπτικό των παραμέτρων που επέλεξε ο ρυθμιστής για τις νέες αγορές, μετά από εκτενείς διαβουλεύσεις, τονίζοντας την αρχή της αποτροπής καταχρηστικών συμπεριφορών, της ομαλής μετάβασης, και της ασφάλειας εφοδιασμού.

Για τη διασφάλιση της ρευστότητας στις βραχυπρόθεσμες αγορές, η κ. Καρακατσάνη επισήμανε ότι θα καθοριστεί άνω όριο για τη σύναψη προθεσμιακών συμβολαίων και ότι η ΡΑΕ αναμένει την επικαιροποιημένη μελέτη της ΕΧΕ για να προσδιορίσει την κρίσιμη αυτή παράμετρο. Για τις ΑΠΕ, το μέλος της ΡΑΕ είπε ότι πράγματι είναι καταλυτικός ο ρόλος τους στην ενίσχυση της ρευστότητας αλλά παράλληλα, πρέπει να διαμορφωθεί επαρκής ρευστότητα στις ενδοημερήσιες αγορές για την έναρξη των υποχρεώσεων εξισορρόπησης. Αυτό το σκεπτικό διέπει την Απόφαση της ΡΑΕ για αξιολόγηση του συγκεκριμένου ζητήματος στα τέλη του 2021 και εφόσον υπάρξουν δεδομένα τουλάχιστον ενός έτους από τη λειτουργία της συνεχούς ενδοημερήσιας αγοράς. 

¨Ένα σημαντικό βήμα, πρόσθεσε το μέλος της ΡΑΕ, είναι η έναρξη των υποχρεώσεων εξισορρόπησης των σταθμών ΑΠΕ με διαφορική προσαύξηση, και η λειτουργία του ΦΟΣΕΤΕΚ που αποτελεί προαπαιτούμενο για τη μετάβαση αυτή, από την  1η Οκτωβρίου, όπως προσδιορίζεται σε επικείμενη Υπουργική Απόφαση. Τότε αναμένεται να ξεκινήσει πρακτικά η εφαρμογή του μεταβατικού μηχανισμού βέλτιστης ακρίβειας, δηλαδή η υποβολή ημερήσιων προσφορών από σταθμούς ΑΠΕ με το νέο καθεστώς, οι οποίες και θα υπόκεινται σε όρια ανοχής. 

Για τον κανονισμό Παραγώγων, η κ. Καρακατσάνη αναφέρθηκε στην πρόταση της ΕΧΕ για ένα χρηματοπιστωτικό προϊόν, στο οποίο η φυσική παράδοση θα αποτελεί επιλογή, και στα πλεονεκτήματα αυτής της πρότασης. Αναμένεται η οριστικοποίηση και υποβολή της εισήγησης, η οποία θα αξιολογηθεί τόσο από τη ΡΑΕ όσο και από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών αδειοδότησης. 

Ο Χριστόφορος Ζούμας, Διευθυντής Λειτουργίας των Αγορών της ΕΧΕ, αναφέρθηκε διεξοδικά σε όλες τις τεχνικές και κανονιστικές διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη από την ΕΧΕ και τη συνεργασία με φορείς όμορων χωρών και την Πανευρωπαϊκή Πλατφόρμα. Για τις χρεώσεις τόνισε ότι στόχος είναι να είναι ανταγωνιστικές και κοστοστρεφείς, και πως εγκρίνονται από τον ρυθμιστή.

Για τη συμμετοχή στις νέες αγορές, θα εξειδικευτούν μεταβατικές διατάξεις για τις υφιστάμενες εταιρείες με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών, ενώ θα απαιτείται επίσης σύναψη σύμβασης για την εξισορρόπηση καθώς και σύμβαση με εκκαθαριστικό μέλος.  Τόνισε επίσης την άμεση ανάγκη για έγκριση από τη ΡΑΕ του Κανονισμού Εκκαθάρισης, που έχει ήδη τεθεί σε δύο διαβουλεύσεις, ώστε να μπορούν οι τραπεζικοί φορείς αλλά και οι συμμετέχοντες να κάνουν τους απαραίτητους υπολογισμούς. 

Ο Ηρακλής Σκοτεινός, Διευθυντής Αγορών του ΑΔΜΗΕ, περιέγραψε λεπτομερώς τις τεχνικές παραμέτρους στην αγορά εξισορρόπησης και την ετοιμότητα του ΑΔΜΗΕ να ολοκληρώσει άμεσα όλες τις διαδικασίες μόλις ολοκληρωθούν οι πλατφόρμες, για τις οποίες παρουσίασε αναλυτικό χρονοδιάγραμμα. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην  ενημέρωση των συμμετεχόντων και αναφέρθηκε στην επικείμενη ημερίδα του ΑΔΜΗΕ στις 28 Ιουνίου. Τόνισε ότι για τους traders δεν υπάρχουν πρόσθετες χρεώσεις στις αγορές του ΑΔΜΗΕ, πέραν από την εξισορρόπηση τυχών αποκλίσεών τους. 

Απαντώντας στον προβληματισμό του EFET για την αδειοδότηση, η κ. Καρακατσάνη τόνισε ότι η ΡΑΕ έχει διαχειριστεί έναν τεράστιο όγκο αιτημάτων, παρά την σοβαρή υποστελέχωσή της, και έχει ήδη εξετάσει την απλοποίηση του πλαισίου, στην κατεύθυνση των ευρωπαϊκών πρακτικών και της νέας οδηγίας για τις ΑΠΕ.  Πολλές φορές, οι διατυπώσεις και οι διαδικασίες που περιγράφονται στο κανονιστικό πλαίσιο έχουν ενδεχομένως μια γραφειοκρατική χροιά παρά ουσιαστικό ρόλο, και έτσι δεν αποκλείονται αθέμιτες εξελίξεις και καθυστερήσεις, όπως π.χ. αν δεν έχει υποβληθεί επίσημη μετάφραση για ένα έγγραφο με σφραγίδα Χάγης.

Σχετικά με τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, η κ. Καρακατσάνη είπε ότι είναι σημαντικές και αναγκαίες οι εκπαιδευτικές και ενημερωτικές πρωτοβουλίες για την εξοικείωση με το νέο πλαίσιο, και συνεχάρη την ΕΧΕ και τον ΑΔΜΗΕ που κινούνται σε αυτή τη βάση. Το βασικό ζητούμενο ωστόσο, παραμένει η έναρξη των αγορών. Ακριβώς για το λόγο αυτό, η ΡΑΕ θα διενεργήσει διερεύνηση της καθυστέρησης υλοποίησης των αγορών και των λόγων που την προκαλούν.  Οι παρεκκλίσεις από τα χρονοδιάγραμματα δεν αποτελούν απλώς αποκλίσεις από δεσμευτικούς στόχους, εθνικούς και κοινοτικούς, αλλά περιορίζουν δυνητικά τον ανταγωνισμό και τα οφέλη που απορρέουν για τους καταναλωτές, κατέληξε η κ. Καρακατσάνη.  

Από τη συζήτηση, που συντόνισε ο κ. Αθανασιάδης, πρόεδρος του ΕΣΕΠΗΕ, έγινε αντιληπτό ότι έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες, όμως οι καθυστερήσεις είναι σοβαρές και η σύζευξη με την Ιταλική αγορά δε θα επιτευχθεί πριν το 3ο ή και το 4ο τρίμηνο του 2020.