Ο ρόλος της εκπαίδευσης στον τομέα της ενέργειας

Οι εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο λόγω των δυο γύρων αδειοδοτήσεων που έχουν περατωθεί μέχρι σήμερα, την έναρξη της διαδικασίας εξερεύνησης στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και την θετική ατμόσφαιρα που επικρατεί στην περιοχή ως προς τις ποσότητες υδρογονανθράκων που έχουν ανακαλυφθεί ήδη ή εκτιμούνται ότι υπάρχουν στην λεκάνη της νοτιοανατολικής Μεσογείου, αποτελούν ιδιαίτερα θετικές εξελίξεις που αναδεικνύουν διάφορα ζητήματα, ένα εκ των οποίων είναι και η εκπαίδευση σε θέματα υδρογονανθράκων και παρεμφερών τομέων.

Η εκπαίδευση σε θέματα ενέργειας δεν αφορά φυσικά μόνο τον τομέα εκμετάλλευσης, αξιοποίησης και διαχείρισης των υδρογονανθράκων και δη του φυσικού αερίου, τομέας που από μόνος του αναφέρεται σε ένα ευρύ πλέγμα ικανοτήτων, δεξιοτήτων και επαγγελμάτων που πρέπει να διδαχθούν. Η εκπαίδευση αφορά πρωτίστως την κατανόηση του υπάρχοντος ενεργειακού περιβάλλοντος και των προοπτικών του, που θα οδηγήσουν στη βιώσιμη και επιβαλλόμενη ανάπτυξη του τομέα και των εννοιών που εμπεριέχονται σε αυτόν, όπως για παράδειγμα ο ρόλος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η γεωπολιτική της ενέργειας, το ευρωπαϊκό ενεργειακό περιβάλλον και οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ενέργειας, η μείωση των εκπομπών ρύπων στην ατμόσφαιρα από επιβλαβείς για αυτήν πηγές και, μεταξύ άλλων, η αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών τις οποίες ήδη βιώνουμε και θα ενταθούν στο μέλλον.

Ως εκ των πιο πάνω, η διαδικασία της εκπαίδευσης και το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα που ακολουθείται στην Κύπρο, πρέπει να εντάξουν στο αναλυτικό τους πρόγραμμα τα θέματα που αφορούν στην ενεργεία, τις προκλήσεις και τις προοπτικές. Ξεκινώντας από το γεγονός ότι οι απαιτήσεις για περισσότερη ενέργεια αυξάνονται και σε ευρωπαϊκό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο η κατανάλωση ενέργειας και η αναγκαιότητα εξεύρεσης και αξιοποίησης νέων πηγών ενέργειας εντείνεται, η εκπαίδευση οφείλει να στραφεί προς τις αναγκαίες μελέτες για την κατάρτιση των νέων στους τομείς που αφορούν στην ενέργεια, γεγονός που θα υποβοηθήσει, ως εκτιμάται, σε τεράστιο βαθμό την δραστική μείωση της ανεργίας και την επιλογή από τους νέους των κατάλληλων επαγγελμάτων που θα διασφαλίσουν το μέλλον τους.

Κεντρικός άξονας του νέου ρόλου της εκπαίδευσης πρέπει να είναι το να καταστήσει τους πολίτες, ανεξαρτήτου ηλικίας, κάτοχους επίγνωσης των ενεργειακών ζητημάτων. Από την κατώτερη εκπαίδευση μέχρι και την ανώτατη εκπαίδευση, ανάλογα με τον βαθμό αντίληψης των υποκείμενων σε αυτήν, πρέπει να προστρέξουμε να εντάξουμε εκείνο το υλικό που θα είναι ικανό να μας καταστήσει κάτοχους της γνώσης στο προκείμενο θέμα.

Τονίζεται ότι η εκπαίδευση στα θέματα ενέργειας δεν αφορά μόνο στα εξειδικευμένα θέματα που αφορούν την διαχείριση υδρογονανθράκων αλλά επεκτείνεται σε όλους τους τομείς της επιστήμης - κοινωνικές, ανθρωπιστικές, νομικές και θετικές επιστήμες. Ως προς τούτο, υπάρχουν τρεις κεντρικοί άξονες στους οποίους μια εθνική στρατηγική στον τομέα της εκπαίδευσης για ενεργειακά θέματα πρέπει να επικεντρωθεί, ήτοι ο προσδιορισμός του ρόλου των πολιτών στην ενεργειακή πολιτική του Κράτους, μέσα από μελέτη των αναγκών σε εργατικό δυναμικό στο άμεσο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέλλον, η ευαισθητοποίηση των υποκείμενων της εκπαίδευσης και των πολιτών γενικότερα στα θέματα ενέργειας και το υπόβαθρό τους, και, τέλος, η αναβάθμιση του ρόλου των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στην παροχή υψηλού επίπεδου γνώσης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο στα θέματα ενέργειας. Οι δράσεις αυτές αποτελούν αρχές εκ των ων ουκ άνευ για την καλύτερη αντιμετώπιση των προκλήσεων του μέλλοντος αλλά και των προοπτικών που αναδεικνύονται με το νέο ρόλο που διαδραματίζει η Κυπριακή Δημοκρατία στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.

* Ο Δρ Αντώνης Στυλιανού είναι Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law Bristol, Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

(Καθημερινή της Κύπρου, 9/12/2013)