“New Deal” – Νομικά σημαντικές ρυθμίσεις του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου

Το Υπουργείο ΠΕΚΑ έθεσε πρόσφατα σε διαβούλευση το σχέδιο νόμου για τις παρεμβάσεις επί του συστήματος εγγυημένων τιμών στις Συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης από ΑΠΕ. Η παρούσα ανάλυση συνιστά καταγραφή των νομικά κρίσιμων διατάξεων και ρυθμίσεων και όχι, ως επί το πλείστον, νομική τους αξιολόγηση, η οποία δεν δύναται να πραγματοποιηθεί εντός της παρούσας στήλης. Η επιχειρούμενη παρέμβαση δια του προτεινόμενου νομοσχεδίου είναι διττή: αφενός προβλέπεται η αναδρομική άπαξ περικοπή ποσών οφειλόμενων προς τους παραγωγούς και αφετέρου εισάγονται μονομερώς τροποποιήσεις στους όρους των υπογεγραμμένων συμβάσεων που αφορούν την εφεξής τιμολόγηση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Οι επιμέρους παρεμβάσεις έχουν αναλυτικότερα ως εξής:

Α) Η αναδρομική  μονομερής επιβάρυνση των παραγωγών για το έτος 2013

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του υπό διαβούλευση ν/σ, οι παραγωγοί οφείλουν εντός δύο μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου να προβούν στην παροχή έκπτωσης προς τον ΛΑΓΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ (ανάλογα με το αν ένας σταθμός βρίσκεται στο διασυνδεδεμένο ή μη σύστημα) για το σύνολο της παραχθείσας ηλεκτρικής ενέργειας για το έτος 2013, με έκδοση εκπτωτικού-πιστωτικού παραστατικού (κατά τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών), ενώ το ύψος της παρεχόμενης έκπτωσης ανέρχεται σε:

α) ποσοστό 35%, για τους παραγωγούς από φωτοβολταϊκά (δεν εντάσσονται εδώ τα φ/β σε κτιριακές εγκαταστάσεις)

β) ποσοστό 10%, για τις υπόλοιπες τεχνολογίες ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ.

Η παροχή της εν λόγω οριζόντιας για όλες τις τεχνολογίες έκπτωσης από τους παραγωγούς είναι στη σύλληψη του νομοθέτη de facto υποχρεωτική, καθώς σε περίπτωση παράλειψης έκδοσης και παράδοσης του αντίστοιχου παραστατικού αναστέλλεται η υποχρέωση καταβολής τιμήματος προς αυτούς εκ μέρους του ΛΑΓΗΕ/ΔΕΔΔΗΕ για την ενέργεια που οι πρώτοι παράγουν από τον πρώτο μήνα έναρξης ισχύος του νόμου. Η κομβική αυτή ρύθμιση γεννά πλείστες εστίες νομικού προβληματισμού, η δε συμβατότητά της με σειρά συνταγματικών καθώς και λοιπών διατάξεων υπερνομοθετικής ισχύος είναι οφθαλμοφανώς προβληματική. 

Β) Η μονομερής τροποποίηση των όρων των Συμβάσεων ως προς την εφεξής τιμολόγηση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας

Το υπό διαβούλευση ν/σ παρεμβαίνει περαιτέρω στις υφιστάμενες συμβάσεις για την αποζημίωση των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ προβλέποντας επιπλέον την μονομερή τροποποίηση των όρων που αφορούν στην τιμολόγηση της ενέργειας που θα παραχθεί από την έναρξη ισχύος του νόμου, από τον ΛΑΓΗΕ (για το διασυνδεδεμένο σύστημα), τον ΔΕΔΔΗΕ (για το μη διασυνδεδεμένο σύστημα) ή τον προμηθευτή (για έργα επί στέγης κτιρίων) έως τις 31.10.2014. Η νέα τιμή αποζημίωσης που θα διαμορφωθεί, όπως προβλέπει το ν/σ, εξαρτάται από ένα σύνολο παραμέτρων ανάλογα με την ισχύ των έργων, το χρόνο σύνδεσής τους με το σύστημα, το εάν έχουν λάβει κάποια μορφή ενίσχυσης μέσω π.χ φορολογικής μείωσης ή της ένταξής τους σε αναπτυξιακό νόμο, το εάν τα έργα αυτά τα διαχειρίζονται κατ’ επάγγελμα αγρότες ή εάν πρόκειται για φ/β επί στέγης κτιρίου. Η σύμβαση θα αποσταλεί εκ νέου έως τις 31.12.2014 στους παραγωγούς.

Οι νέες τιμές διαμορφώνονται προοδευτικά προβλέποντας χαμηλότερες ταρίφες σε νεότερα έργα (ανεξάρτητα από την τεχνολογία παραγωγής ΑΠΕ) και όσα έχουν λάβει κάποια μορφή ενίσχυσης. Οι προϋποθέσεις που τίθενται ώστε ένα σχέδιο να θεωρείται ότι έχει λάβει ενίσχυση είναι α) να έχει τύχει ενίσχυσης σε ποσοστό υψηλότερο από το 20% επί του συνολικού κόστους επένδυσης όπως αυτό έχει διαμορφωθεί έως την 31.12.2013 και β) να έχει καταβληθεί πάνω από το 50% του συνόλου της ενίσχυσης.

Σημειώνεται ότι προβλέπονται ξεχωριστές τιμές για φ/β έργα επί στέγης κτιρίου (< = 10 kW), ενώ για έργα ισχύος έως και 20 kW, τα οποία δεν εντάσσονται στο ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης φ/β σε κτίρια, εφαρμόζονται οι γενικές τιμές αναφοράς προσαυξημένες κάθε φορά κατά 10%.

Επισημαίνεται ότι η αναπροσαρμογή των τιμών που εισάγεται με το νέο ν/σ δεν θα εφαρμοστεί στις περιπτώσεις εκείνες που η εφαρμογή της θα οδηγούσε στην αύξηση της τιμής που θα λάμβανε κάποιος παραγωγός σε σύγκριση με την τιμή που ίσχυε για αυτόν για την ενέργειας που παρήχθη κατά τον Ιανουάριο 2014. (παρ. 3 αρ 1). Είναι σαφές ότι πρόθεση του σχεδίου νόμου είναι να μειώσει τις ισχύουσες σήμερα ταρίφες και να μην οδηγήσει σε καμία περίπτωση σε αύξησή τους.

Γ) Λοιπές σημαντικές παρεμβάσεις και παρατηρήσεις

Σημαντική παρέμβαση στο καθεστώς των ισχυουσών συμβάσεων συνιστά η πρόβλεψη του αρ. 4 του ν/σ για πενταετή αυτοδίκαιη επέκταση της ισχύος των συμβάσεων πώλησης με τον ΛΑΓΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ για όλους τους σταθμούς που λειτουργούν για λιγότερο από 12 έτη με σημείο αναφοράς την 1 Ιανουαρίου 2014 καθώς και η αντίστοιχη επέκταση της ισχύος της άδειας παραγωγής και λειτουργίας των σταθμών αυτών. Για την τιμολόγηση της ενέργειας που θα παράγεται κατά την εν λόγω πενταετία, οι παραγωγοί μπορούν να επιλέξουν έναν από τους εξής τρόπους: είτε την πώληση με «όρους λειτουργίας συστήματος και αγοράς», διατύπωση εγγενώς ασαφής στο μέτρο που γίνεται παραπομπή σε όρους που θα ισχύουν σε μελλοντικό χρονικό σημείο, είτε την πώληση της εν λόγω ενέργειας κατά προτεραιότητα στο σύστημα και σε τιμή που θα ανέρχεται σε 80 ευρώ/MWh και για μέγιστη ποσότητα, η οποία εξαρτάται ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιεί ο σταθμός, καθώς και το εάν αυτός συνδέεται με το διασυνδεδεμένο ή μη σύστημα.

Όσον αφορά την έκτακτη εισφορά, αυτή εξακολουθεί να επιβάλλεται επί της τιμής πώλησης της παραχθείσας κατά το έτος 2013 ενέργειας, όπως αυτή θα υπολογιστεί εκ νέου επί του ποσού που θα προκύψει μετά την αφαίρεση του ποσού που αντιστοιχεί στην έκπτωση που θα παρασχεθεί από τους παραγωγούς ΑΠΕ, ενώ από την έναρξη ισχύος του νομοσχεδίου η έκτακτη εισφορά καταργείται (αρ.10 παρ 4). Και εδώ να επισημανθεί ότι η εν προκειμένω προβλεπόμενη κατάργηση λειτουργώντας ex nunc, ουδεμία επίπτωση έχει στις εν δικαστική εκκρεμότητα ευρισκόμενες διεκδικήσεις ποσών που αντιστοιχούν στην μέχρι σήμερα επιβαλλόμενη έκτακτη εισφορά και, κατά μείζονα λόγο, στην ίδια τη νομιμότητα του εν λόγω μέτρου.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση που τίθεται υπό διαβούλευση προβλέπεται επιπροσθέτως τροποποίηση του αρ 27^Α του Ν.3734/2009 και άρση της αναστολής παροχής αδειών παραγωγής, χορήγησης όρων σύνδεσης και υπογραφής συμβάσεων σύνδεσης και πώλησης, έτσι ώστε το επίπεδο συνολικής ισχύος σταθμών που τίθενται σε λειτουργία από 1.1.2014 μπορεί να ανέρχεται σε 200 MW ανά έτος έως το 2020. Σε κάθε περίπτωση, το ανώτατο όριο που τίθεται με το παρόν ν/σ δύναται να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού ΠΕΚΑ μετά από γνώμη της ΡΑΕ και με ισχύ για τα επόμενα κάθε φορά δύο έτη από το έτος κατά το οποίο υιοθετείται η υπουργική απόφαση.

Σημειώνεται ότι στο παρόν υπό διαβούλευση ν/σ καμία αναφορά δεν γίνεται στη συμβατική σχέση των παραγωγών με τις Τράπεζες, με τις οποίες πολλοί παραγωγοί ΑΠΕ είχαν συμβληθεί για τη χρηματοδότηση των έργων που έχουν κατασκευάσει. Δεν θίγονται, συγκεκριμένα, ζητήματα όπως η ρύθμιση των επιτοκίων και η παράταση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων. Είναι σαφές εντούτοις ότι τα εν λόγω ζητήματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με μείζονες παραμέτρους της ρυθμιζόμενης από το παρόν σχέδιο νόμου ύλης και η παράλειψή τους δεν διευκολύνει τη συνολική νομική αξιολόγηση των επίμαχων διατάξεων.

Επιμέλεια στήλης: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγόροι & Νομικοί Σύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)