Το νέο «δόγμα» για τον τομέα των ΑΠΕ επεξεργάζεται το ΥΠΕΝ – Ενιαίος στρατηγικός σχεδιασμός και επιμέρους αποφάσεις με βάση τις ανάγκες της αγοράς και το κόστος κάθε μέτρου

Ένας νέος ενεργειακός σχεδιασμός που θα αφορά τις ΑΠΕ, και θα επιχειρήσει να αντιμετωπίσει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα θέματα και τις εκκρεμότητες οι οποίες χρήζουν διευθέτησης, βρίσκεται υπό κατάρτιση από το ΥΠΕΝ. Στόχος του υπουργείου είναι μέσω του σχεδιασμού να ληφθούν αποφάσεις για κάθε επιμέρους πρόβλημα που έχει ανακύψει στον κλάδο, καθώς όλες οι πρωτοβουλίες θα αλληλοεπηρεαστούν – τόσο ως προς τη χρονική σειρά στην οποία αυτές θα ξεδιπλωθούν, όσο και ως προς τα κονδύλια τα οποία θα χρειαστούν για την υλοποίησή τους.

Ο σχεδιασμός αυτός είναι απαραίτητος, σύμφωνα με αρμόδιους παράγοντες του ΥΠΕΝ, αφού κάθε συνομιλητής του υπουργείου προτάσσει τις δικές του διεκδικήσεις ως επείγουσες. Από την άλλη πλευρά, το ΥΠΕΝ δεν μπορεί να αρχίσει να προωθεί αποσπασματικές παρεμβάσεις, χωρίς να λάβει υπόψη του όλα τα θέματα που βρίσκονται σε εκκρεμότητα, αλλά και τους περιορισμένους δημόσιους πόρους για να καλυφθούν αυτά.

Κρίσιμο είναι επίσης οι χρηματοδοτήσεις να μην επιβαρύνουν δυσανάλογα το ενεργειακό κόστος, οδηγώντας τελικά σε μερικά χρόνια σε ένα «ακριβό» ελληνικό ενεργειακό σύστημα, αναφέρουν στο energypress, οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ, και τονίζουν ότι στο παρελθόν έχουν υπάρξει τέτοιες περιπτώσεις όπου για να εκκινήσει μία νέα αγορά, η πολιτεία υπήρξε αρκετά «γενναιόδωρη» σε οικονομικά κίνητρα, με συνέπεια τα βάρη να μετακυλίονται για 10ετίες σε καταναλωτές.

Βασικά κριτήρια

Σε αυτό το πλαίσιο, η πολιτική ηγεσία υπό τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Τσάφο, βρίσκεται σε διαδικασία διαμόρφωσης ενός «οδικού χάρτη», όπου κατ΄αρχάς τα προβλήματα και τα «κενά» πολιτικής θα ιεραρχούνται ως προς το πόσο επείγοντα ή όχι είναι. Με την ίδια λογική, το budget που θα αποφασιστεί να διοχετευθεί σε κάθε μέτρο θα προσδιοριστεί λαμβάνοντας υπόψη τις χρηματοδοτικές ανάγκες όλων των παρεμβάσεων που θα «κλειδώσουν» και θα δρομολογηθούν το επόμενο διάστημα. 

Αυτό σημαίνει, σύμφωνα πάντα με το ΥΠΕΝ, πως οι αποφάσεις δεν μπορούν να ληφθούν ούτε ανεξάρτητα η μία με την άλλη, ούτε βεβιασμένα. Κατά συνέπεια, παρά το γεγονός ότι η αγορά προειδοποιεί πως η έλλειψη αποφάσεων έχει σημαντικό κόστος (όπως παραδέχονται στελέχη του υπουργείου) λανθασμένες επιλογές θα μπορούσαν να επιδράσουν αρνητικά στα δεδομένα του ενεργειακού συστήματος τα επόμενα χρόνια.

Για την αξιολόγηση κάθε εκκρεμότητας, και της αντίστοιχης κατάλληλης λύσης, βασικά κριτήρια θα είναι η διαστασιολόγησή της ως προς τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς, όπως επίσης και το κόστος της (αν πρόκειται για προς χρηματοδότηση μέτρο). Σημαντική είναι επίσης η συμβατότητα με τις στρατηγικές επιλογές της χώρας, όπως επίσης και το αν θα παρέχει στην Ελλάδα συγκριτικά πλεονεκτήματα στο διεθνές περιβάλλον.

Τα ανοικτά μέτωπα

Σε αυτά τα ανοικτά ζητήματα, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν εντός ενός ενιαίου πλαισίου, περιλαμβάνονται θέματα τα οποία δεν έχουν οικονομικό κόστος, όπως η προώθηση της αυτοπαραγωγής (με την τροποποιητική Υπουργική για το net-billing), ή οι αποφάσεις σχετικά με την εφεξής κατακύρωση ηλεκτρικού «χώρου» από νέες ΑΠΕ. Όσον αφορά το δεύτερο θέμα, οι επιλογές είναι είτε να συνεχιστεί η χορήγηση όρων σύνδεσης χωρίς καμία παρέμβαση, είτε να προτεραιοποιηθούν τα αιολικά, είτε να εφαρμοστεί μορατόριουμ στη δέσμευση δυναμικότητας.

Σημαντική είναι επίσης η θέσπιση του μηχανισμού αντιστάθμισης περικοπών. Στην περίπτωση των μπαταριών, από την άλλη πλευρά, πλέον το βάρος πέφτει στους ρυθμούς με τους οποίους θα «τρέξει» η υλοποίηση της πρόσκλησης για τα merchant έργα, όπως και η απόφαση για τη χορήγηση όρων σύνδεσης σε μονάδες αποθήκευσης στο κοινό σημείο σύνδεσης cluster φωτοβολταϊκών. Επίσης, κρίσιμο είναι το κατά πόσο το ΥΠΕΝ θα δρομολογήσει επικουρικές υπηρεσίες, με τις οποίες οι μπαταρίες θα αποκτήσουν νέες πηγές εσόδων.

Σημαντικές αποφάσεις χρειάζονται επίσης για τους λογαριασμού ΕΛΑΠΕ και ΕΛΥΚΩ, με δεδομένο ότι ο πρώτος αναμένεται να «κλείσει» το 2025 με έλλειμμα περί τα 270 εκατ., ενώ ο δεύτερος έχει ήδη αρνητικό ισοζύγιο 500 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, το ΥΠΕΝ θα πρέπει να λάβει αποφάσεις σχετικά με μία σειρά σχημάτων στήριξης για νέες τεχνολογίες, ξεκινώντας από τη χρηματοδότηση μονάδων βιομεθανίου, υδρογόνο, παραγωγής συνθετικών καυσίμων, αλλά και για τη δημιουργία και λειτουργία του συστήματος διακράτησης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS). Επίσης, από τη θέσπιση ενός σχήματος λειτουργικής ενίσχυσης «περνά» η ανάπτυξη offshore αιολικών στις ελληνικές θάλασσες, αλλά και η περαιτέρω εγκατάσταση μονάδων αντλησιοταμίευσης.

Σύντομα κυβερνητικές αποφάσεις

Ο ενιαίος σχεδιασμός θα αποτελέσει εισήγηση προς το Μαξίμου, περιλαμβάνοντας τα θέματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν, τα κονδύλια που χρειάζονται για αυτό τον σκοπό για κάθε εκκρεμότητα, καθώς και μία ενδεικτική χρονική σειρά ώστε να ξεδιπλωθούν αυτές οι παρεμβάσεις. Οι αποφάσεις θα ληφθούν σε επίπεδο Πρωθυπουργού, για να μετουσιωθούν σε συγκεκριμένα μέτρα.

Όπως επισημαίνουν τα στελέχη του ΥΠΕΝ, η οριστικοποίηση με αυτό τον τρόπο του σχεδιασμού δεν θα σημαίνει πως θα υπάρχουν ανακοινώσεις αναφορικά με τον «οδικό χάρτη» των επικείμενων παρεμβάσεων. «Σήμα» ωστόσο για την οριστικοποίησή του θα αποτελέσει η έναρξη υλοποίησης πολιτικών πάνω στα θέματα που άπτονται της τρέχουσας ενεργειακής συγκυρίας.