Νέα άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη – Οι ανησυχίες για τις προμήθειες και το πρόβλημα με την αποθήκευση

Ανοδικά κινούνται οι τιμές του φυσικού αερίου, επεκτείνοντας τα κέρδη της προηγούμενης εβδομάδας, καθώς ενισχύονται οι ανησυχίες για τις προμήθειες από τον ρωσικό αγωγό μέσω της Ουκρανίας.  

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς εκτινάχθηκαν έως και 6,2% στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου. Ως εκ τούτου οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία και τη Γαλλία ακολούθησαν το φυσικό αέριο, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το επόμενο έτος να διαπραγματεύονται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο. 

Ειδικότερα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του TTF στην Ολλανδία ανέβηκαν στα 467,6 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα ή 41.405 ευρώ ανά MWh.

Οι φόβοι για τις προμήθειες ενόψει του χειμώνα αναθερμάνθηκαν εν μέσω αναφορών για μεγάλης κλίμακας επίθεση του ουκρανικού στρατού κατά της περιφέρειας Κουρσκ της Ρωσίας.

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος της Gazprom Σεργκέι Κουπριάνοφ δήλωσε ότι οι μάχες που ξέσπασαν κοντά στη Σούτζα στην περιοχή Κουρσκ είχαν ήδη επιπτώσεις στις τιμές του φυσικού και του υγροποιημένου αερίου, οι οποίες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Η Ευρώπη έχει απογαλακτιστεί από τις περισσότερες προμήθειες φυσικού αερίου από τους ρωσικούς αγωγούς από την έναρξη του πολέμου το 2022, αλλά ορισμένες χώρες - ιδίως η Αυστρία και η Σλοβακία - εξακολουθούν να βασίζονται σε αυτό. Ο Sudzha είναι πλέον ο μόνος λειτουργικός σταθμός διαμετακόμισης για ρωσικές ροές μέσω της Ουκρανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Η Νορβηγία και το LNG

Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η επερχόμενη βαριά συντήρηση στις νορβηγικές εγκαταστάσεις από τα τέλη Αυγούστου, καθώς και οι χαμηλότερες προμήθειες από τον σκανδιναβικό παραγωγό εν μέσω ορισμένων εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Παράλληλα, η Ευρώπη ανταγωνίζεται την Ασία για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που μπορεί να συσφίγξει περαιτέρω την αγορά. Προς το παρόν, οι αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου στην περιοχή κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου αποθήκευσης θα προσελκύσουν πιθανότατα περισσότερες προμήθειες από τις ΗΠΑ, τον κορυφαίο πάροχο. 

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκεντρώθηκαν από το Bloomberg, οι εισαγωγές LNG της Ευρώπης μειώθηκαν τον Ιούλιο, ενώ η Ασία έλαβε τα περισσότερα μηνιαία φορτία στις ΗΠΑ από το 2021.

Η πιο ήπια ζήτηση LNG στην Ασία αυτόν τον μήνα - εν μέρει λόγω της μείωσης των θερμοκρασιών - και του αυξημένου γεωπολιτικού κινδύνου στη Μέση Ανατολή - αλλάζει την κερδοφορία των ναυτιλιακών δρομολογίων LNG, "ανοίγοντας τη δυνατότητα για περισσότερα φορτία των ΗΠΑ να εκτρέπονται προς την Ευρώπη", σύμφωνα με S&P Global Commodity Insights.

Ανταγωνισμός

Ωστόσο, ο ανταγωνισμός για το LNG με την Ασία παραμένει έντονος, καθώς τον περασμένο μήνα έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να στερέψει η ροή του καυσίμου στην Ευρώπη. Τα κύματα καύσωνα, ιδιαίτερα στην Ασία, συνέβαλαν στην αύξηση της ζήτησης. Σύμφωνα με το BloombergNE η  χωρητικότητα φυσικού αερίου της Κίνας επεκτείνεται γρήγορα, αν και η αύξηση έχει περιοριστεί από το υψηλό κόστος και τη διαθεσιμότητα προμηθειών καυσίμων.

«Έχουμε δει ένα κύμα καύσωνα τόσο στην Ιαπωνία όσο και στην Κίνα τον τελευταίο μήνα, με τους στόλους τους να ανταποκρίνονται αυξάνοντας την παραγωγή», και ειδικότερα η Κίνα καίει περισσότερο φυσικό αέριο, δήλωσε ο Tom Roberts, διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Xterna με έδρα το Λονδίνο, η οποία αναλύει ενεργειακά δεδομένα.

«Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι αυτόν τον επερχόμενο χειμώνα», πρόσθεσε. «Η εστίαση φαίνεται να είναι στη γεωπολιτική γενικά αυτή τη στιγμή, ωστόσο αυτές οι χώρες έντασης αερίου καταναλώνουν επίπεδα ρεκόρ φυσικού αερίου».

Αδειάζουν οι αποθήκες της Ουκρανίας

Οι ρωσικές επιθέσεις σε υποδομές της Ουκρανίας προκαλούν ένα ακόμα πρόβλημα στην ενεργειακή σκακιέρα της Ευρώπης: οι ευρωπαίοι έμποροι αυτό το καλοκαίρι χρησιμοποιούν μόνο ένα κλάσμα της τεράστιας αποθήκευσης φυσικού αερίου της Ουκρανίας.

Η Ουκρανία διαθέτει τις μεγαλύτερες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην Ευρώπη και πέρυσι παρείχε στις εταιρείες της ΕΕ πολύτιμο χώρο για να σταθμεύσουν την περίσσεια φυσικού αερίου τους ενόψει του χειμώνα.

Όμως, μετά από μια ρωσική επίθεση την άνοιξη στην ενεργειακή υποδομή της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων άντλησης για αποθήκευση φυσικού αερίου, οι ευρωπαϊκοί όγκοι τον Ιούνιο και τον Ιούλιο μειώθηκαν μόλις στο ένα δέκατο των ποσοτήτων που είχαν αποθηκευτεί την ίδια περίοδο πέρυσι.

«Οι επίμονες ρωσικές επιθέσεις σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης της Ουκρανίας αυξάνουν τον κίνδυνο αποθήκευσης φυσικού αερίου», δήλωσε ο Μάρκο Σαλφράνκ, του ενεργειακού ομίλου Axpo.

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ μπορούν να χωρέσουν το πολύ περίπου 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, σε σύγκριση με την ετήσια ζήτηση στο μπλοκ μεταξύ 350 bcm και 500 bcm, ανάλογα με τις καιρικές και άλλες συνθήκες.

Η Ουκρανία πρόσφερε περίπου 10 bcm πρόσθετης χωρητικότητας αποθήκευσης πέρυσι και οι ευρωπαϊκές οντότητες αποθήκευσαν περισσότερα από 2 bcm πριν από τους χειμερινούς μήνες, καθώς η χώρα πρόσφερε κίνητρα όπως φθηνά τιμολόγια αποθήκευσης.

Γεμάτες αποθήκες

Αλλά φέτος υπήρξε μικρή έγχυση, ακόμη και με τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ γεμάτες στο 86% - το υψηλότερο επίπεδό τους φέτος, σύμφωνα με την Gas Infrastructure Europe.

Οι ευρωπαϊκές εταιρείες έστειλαν μόλις 15,4 εκατ. κυβικά μέτρα και 51,9 εκατ. κυβικά μέτρα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, σε σύγκριση με 102,7 εκατ. κυβικά μέτρα και 586,6 εκατ. κυβικά μέτρα το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με στοιχεία της Argus.

Ενώ οι πραγματικές δεξαμενές αερίου βρίσκονται βαθιά κάτω από τη γη, προστατεύοντάς τις από χτυπήματα, οι ζημιές σε υπέργειες εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για την άντληση φυσικού αερίου σε αποθηκευτικό χώρο είναι ένας σημαντικός κίνδυνος για τον οποίο ανησυχούν οι έμποροι.

«Το κύριο ζήτημα δεν είναι να μην χάσουμε το φυσικό αέριο, αλλά να μην μπορούμε να το ανασύρουμε όταν θέλουμε και χρειάζεται», δήλωσε ο Saalfrank της Axpo.

Επιθέσεις στις υποδομές

Η κρατική ενεργειακή εταιρεία Naftogaz δήλωσε ότι «πολλές επιθέσεις» σημειώθηκαν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο σε υπέργειες υποδομές και ότι έχουν γίνει επισκευές. «Δεν υπάρχουν προβλήματα, λειτουργούμε ως συνήθως» όσον αφορά την έγχυση και την απόσυρση φυσικού αερίου, δήλωσε ο Oleksiy Chernyshov, Διευθύνων Σύμβουλος της Naftogaz.

Η Ουκρανία επιθυμεί να συνεχίσουν οι Ευρωπαίοι έμποροι να χρησιμοποιούν την υποδομή φυσικού αερίου της, εν μέρει καθώς αποφέρει πολύτιμα έσοδα στην κατεστραμμένη από τον πόλεμο οικονομία της. Ωστόσο, «αν δεν εισαχθεί κάποιο επιπλέον κίνητρο για τη στάθμευση φυσικού αερίου στην Ουκρανία, είναι δύσκολο να δούμε» πώς θα επιστρέψουν οι Ευρωπαίοι έμποροι, δήλωσε η Νατάσα Φίλντινγκ, επικεφαλής της ευρωπαϊκής τιμολόγησης φυσικού αερίου στην Argus.

Οι συζητήσεις με τις τράπεζες

Η ΕΕ διεξήγαγε πέρυσι συνομιλίες με τράπεζες σχετικά με την παροχή ασφάλισης για την κάλυψη των κινδύνων, αλλά έκτοτε έχουν σταματήσει.

Ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ είπε ότι οι αυξημένες επιθέσεις έχουν δυσκολέψει τέτοιες σκέψεις. Η Ουκρανία θα μπορούσε να κερδίσει περίπου 200 εκατ. ευρώ από ευρωπαίους εμπόρους που αποθηκεύουν φυσικό αέριο, αλλά η αντεγγύηση θα πρέπει να φτάσει το 1 δισ. ευρώ, είπε ο αξιωματούχος.

«Αν θέλετε να στηρίξετε την Ουκρανία, απλώς δώστε της 1 δισεκατομμύριο ευρώ», είπε ο αξιωματούχος.

Οι κερδοφόρες διαφορές τιμών του περασμένου έτους έχουν επίσης σχεδόν εξαφανιστεί.

Η συσσώρευση φυσικού αερίου στην αποθήκευση της Ουκρανίας επιταχύνεται τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν οι τιμές του φυσικού αερίου είναι φθηνές σε σχέση με άλλες εποχές. Στη συνέχεια, οι έμποροι το πωλούν όταν οι τιμές αυξάνονται για κέρδος, συνήθως τους χειμερινούς μήνες όταν η ζήτηση για θέρμανση αυξάνει τη ζήτηση για φυσικό αέριο.

Πέρυσι, η διαφορά ήταν συχνά πάνω από 20 ευρώ ανά μεγαβατώρα το καλοκαίρι, αλλά φέτος ήταν μόνο περίπου 5 ευρώ/MWh, σύμφωνα με την Argus. «Οι διαφορές τιμών δεν είναι αρκετά ελκυστικές για να δικαιολογήσουν τον κίνδυνο έγχυσης αερίου σε εμπόλεμη ζώνη», δήλωσε ο Saalfrank της Axpo.