Μπράβερμαν: Χαίρομαι που το Ισραήλ δεν βρήκε φυσικό αέριο νωρίτερα

Ορθολογιστική χρήση του φυσικού αερίου και ανάπτυξη νέων βιομηχανιών μπορούν, ακολουθώντας μια στρατηγική προς όφελος του συνόλου, να συμβάλουν στην ανάπτυξη της οικονομίας.

Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που στέλνει προς πολλές κατευθύνσεις ο Αβισάι Μπράβερμαν, πρόεδρος της επιτροπής Οικονομικών του Ισραήλ, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα την Κύπρο.

Μιλώντας στην εφημερίδα "Φιλελεύθερος",  ο κ. Μπράβερμαν μεταφέρει τις απόψεις του ως προς το τι θα πρέπει να πράξει το Ισραήλ για να έχει το μέγιστο όφελος από το φυσικό αέριο. Εισηγήσεις που δεν είναι αδιάφορες στην Κύπρο και μπορούν να βοηθήσουν και τη χώρα μας στην ανάπτυξη της οικονομίας της. Έχοντας πίσω του μια εμπειρία 40 ετών στην Παγκόσμια Τράπεζα ο κ. Μπράβερμαν έχει δει πολλές χώρες να ανακαλύπτουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, να μην κάνουν ορθολογιστική χρήση και οι λαοί τους σήμερα να υποφέρουν.

Η συνέντευξη στον "Φιλελεύθερο" και τον Ανδρέα Πιμπισίη έχει ως εξής:

- Όλοι πιστεύουν ότι οι σχέσεις Κύπρου και Ισραήλ βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ. Είναι όντως έτσι τα πράγματα;

- Πρώτ' απ' όλα είμαστε πολύ κοντινοί γείτονες, δεύτερον οι διάφορες καταστάσεις και το περιβάλλον μέσα στο οποίο βρισκόμαστε μας προσφέρει τη δυνατότητα να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλο. Το γεγονός ότι ανακαλύφθηκε φυσικό αέριο προσφέρει επίσης μια ευκαιρία για ακόμα στενότερες σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, είναι μια ευκαιρία την οποία πρέπει να εκμεταλλευθούν. Επιπρόσθετα, εάν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι η Κύπρος πρέπει να εγερθεί από την οικονομική κρίση, η ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων αλλά και το να προσφέρουμε κάποια από την τεχνογνωσία μας, μπορεί να αποβεί προς όφελος αμφοτέρων των πλευρών.

Αν εν ολίγοις έχουμε από τη μια τα πολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα που μας έφεραν πιο κοντά μεταξύ μας και από την άλλη οι οικονομικές ανάγκες δημιουργούν συνθήκες μέσα από τις οποίες όλοι μπορούν να επωφεληθούν.

- Θεωρείτε ότι το φυσικό αέριο μπορεί να βοηθήσει τις χώρες στο να ξεπεράσουν τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν;

- Μιλώντας για τη χώρα μου είμαι ευτυχής που δεν ανακαλύφθηκε προηγουμένως το φυσικό αέριο. Όταν ανακαλύπτεις μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και αερίου δύο «ασθένειες» μπορεί να προκληθούν: διαφθορά και η ολλανδική «ασθένεια». Στην πρώτη περίπτωση αυτοί που βρίσκονται στα υψηλά δώματα θα τα παίρνουν όλα και οι υπόλοιποι θα δυστυχούν. Στη δεύτερη περίπτωση, όταν υπάρχουν μεγάλες ποσότητες και αρχίζεις μαζικές εξαγωγές και επικεντρώνεσαι μόνο στις πωλήσεις και την εισαγωγή συναλλάγματος τότε καταστρέφεται το συναλλαγματικό σου ισοζύγιο, κάτι που επιδρά σε βάρος της ανάπτυξης της βιομηχανίας. Πολλές χώρες στον κόσμο έχουν υποστεί ανάλογες επιπτώσεις. Είμαι χαρούμενος γιατί το Ισραήλ δεν βρήκε φυσικό αέριο πιο νωρίς γιατί διαφορετικά θα καταστρεφόταν και δεν θα χρησιμοποιείτο προς όφελος της βιομηχανίας.

Τώρα που το βρήκαμε θα πρέπει να πράξουμε δύο πράγματα: θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν θα επηρεαστεί αρνητικά το ισοζύγιο των συναλλαγών μας, όταν θα αρχίσουμε να εισπράττουμε να τοποθετήσουμε τα χρήματα μέσα σ' έναν πολύ ειδικό λογαριασμό ο οποίος να χρησιμοποιείται για πολύ ειδικούς σκοπούς και όχι για να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμός. Η  ισραηλινή κυβέρνηση για δύο χρόνια μετά τις ανακαλύψεις από την Ντέλεκ και τη Νομπλ πραγματοποιούσε διαπραγματεύσεις χωρίς να φέρνει το θέμα στη Βουλή. Εγώ μαζί με τρεις άλλους συναδέλφους προσφύγαμε στο Συνταγματικό Δικαστήριο απαιτώντας τα πάντα να περνούν μέσα από τη Βουλή κι αυτό όχι μόνο για λόγους διαφάνειας. Για μένα το κλειδί είναι η ανακάλυψη του φυσικού αερίου να περνά μέσα από τη βιομηχανία. Αυτό που θέλω για τη χώρα μου είναι όχι μόνο να επωφεληθούν οι υφιστάμενες βιομηχανίες, όπου η παραγωγικότητα είναι πολύ χαμηλή, αλλά να δημιουργηθούν και νέες βιομηχανίες. Χρησιμοποιώντας την καινοτομία, να δημιουργηθούν νέες βιομηχανίες με μεγαλύτερη παραγωγικότητα και υψηλότερους μισθούς.

Θέλω να υπάρξει ένα πάντρεμα μεταξύ φθηνού φυσικού αερίου και ανάπτυξη της βιομηχανίας. Θα πρέπει να υπάρξει μια στρατηγική ανάπτυξης από την οποία θα επωφεληθεί το σύνολο του Ισραήλ όχι οι λίγοι. Αν όμως αυτή η ευκαιρία δεν χρησιμοποιηθεί με ορθό τρόπο τότε το αποτέλεσμα θα λειτουργήσει όπως η λανθασμένη χρήση ενός φαρμάκου που αντί να θεραπεύει προκαλεί σοβαρότερα προβλήματα. Στα 40 χρόνια εμπλοκής μου στην Παγκόσμια Τράπεζα μπορώ να αναφέρω πάρα πολλές χώρες που είχαν μια τέτοια ευκαιρία, αλλά κοιτάτε σε ποια κατάσταση είναι σήμερα οι λαοί τους.

- Πιστεύετε ότι και η Κύπρος θα πρέπει να ακολουθήσει έναν ανάλογο δρόμο;

- Πριν από πολλά χρόνια ήρθα στην Κύπρο και γνώριζα πολύ καλά την οικονομική της κατάσταση τότε. Σήμερα δεν μπορώ να πω ότι είμαι καλός γνώστης της κυπριακής οικονομικής κατάστασης. Όμως αυτό που χρειάζεται είναι μια καλή αναπτυξιακή στρατηγική, η οποία θα προχωρά με σταθερότητα και θα βοηθά στην ανάπτυξη της βιομηχανίας. Ένα πάντρεμα της εφευρετικότητας με επενδύσεις στην τεχνολογία, η οποία μακροπρόθεσμα θα καταστεί βιώσιμη και θα αποβεί προς όφελος όλων των πολιτών. Οι εύκολες και σύντομες λύσεις αποβαίνουν προς όφελος των λίγων αλλά όχι προς όφελος του συνόλου και της ανάπτυξης.

Οι Κύπριοι έχουν γίνει ακόμα πιο δυνατοί λόγω αυτής της κρίσης. Η Κύπρος πέρασε πολλά τη δεκαετία του '70 τα οποία γνωρίζω και προσεύχομαι να τα καταφέρει κι αυτή τη φορά. Στο μεσοδιάστημα θα πρέπει να καταναλώσετε το «πικρό φάρμακο», γιατί η ζωή δεν είναι φιλική, ούτε και στη δική μου χώρα ούτε και στη δική σας.
 

Για να πατήσει πετάλι ο Ντράγκι  
πρέπει να ρωτήσει τη Μέρκελ

- Πολλά λέγονται για την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και κυρίως οι χώρες του νότου. Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα αίτια αυτής της κρίσης;

- Η Αμερική, που είναι μια χώρα που παρήγαγε πολλά και κατανάλωνε λιγότερα, μετατράπηκε σε χώρα με περισσότερη κατανάλωση από την παραγωγή. Αυτό το κάνει η Κίνα τώρα. Την ίδια ώρα αντί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα υπήρξε η φούσκα της αγοράς μέσω των ακινήτων. Όταν η κάθε μονάδα καταναλώνει περισσότερα απ’ ό,τι εξοικονομεί, τότε δημιουργείται ένας τεχνητός πλούτος και είναι αναμενόμενο ότι θα οδηγήσει σε μια καταστροφή. Και ποιος πληρώνει αυτή την καταστροφή; Η μεσαία τάξη και οι φτωχοί σ’ όλο τον κόσμο. Σ’ ό,τι αφορά την Ευρώπη θα πρέπει πρώτα να δούμε τις διαφορές με τις ΗΠΑ. Ποια είναι τα δύο χαρακτηριστικά των ΗΠΑ; Πρώτον, μια Κεντρική Τράπεζα η οποία όταν αποφασίσει να πατήσει το πετάλι τότε τα χρήματα ρέουν προς όλες τις πολιτείες και δεύτερον, οι ομοσπονδιακοί φόροι όπου η Νέα Υόρκη μπορεί να επιδοτεί τον Μισισιπή. 

Στην Ευρώπη δεν ισχύει το ίδιο. Όταν ο Ντράγκι αποφασίσει να πατήσει το πετάλι θα πρέπει πρώτα να ρωτήσει τη Μέρκελ για το ναι ή το όχι. Παράλληλα για να μπορέσεις να έχεις οικονομική ένωση θα πρέπει πρώτα να έχεις πολιτική ένωση. 

Όταν δημιουργήθηκε το ευρώ υπήρξε όφελος για τους Γερμανούς λόγω των εξαγωγών. Όταν χρειάστηκε στήριξη των νοτίων χωρών υπήρξε αντίδραση από πολίτες συγκεκριμένων χωρών. Δεν είναι όπως στην Αμερική όπου είναι φυσιολογικό να επιδοτούνται οι πολιτείες που έχουν ανάγκη από εκείνες που είναι πιο πλούσιες. Στην Ευρώπη υπήρξε αντίδραση και οι πολίτες δεν αποδέχονται να επιδοτούνται χώρες όπως η Κύπρος, η Ισπανία κ.λπ. 

Αυτό που με ανησυχεί για την νότια Ευρώπη είναι το μέλλον των νέων της. Κάποιοι πιστεύουν ότι είναι καλύτερα να αποχωρήσουν από το ευρώ. Όμως κανείς δεν ξέρει τι θα προκύψει από μια τέτοια ενέργεια και ποια θα είναι η αξία ενός εθνικού νομίσματος. 

Αν δεν υπάρξει μια ολική στρατηγική η οποία θα είναι σοβαρή με επενδύσεις σ’ όλη τη νότια Ευρώπη, με επενδύσεις στη βιομηχανία η οποία θα δώσει θέσεις εργασίας στους νέους ανθρώπους, τότε τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα. Κι αυτό με ανησυχεί κυρίως για το μέλλον των νέων.