Με μελέτη της PwC ανά χείρας, παρουσιάζονται στο κλιμάκιο της Κομισιόν οι "ισοδύναμες λύσεις"

Στον οίκο PricewaterhouseCoopers έχει αναθέσει η ΔΕΗ την εκπόνηση μελέτης για τις πιθανές «ισοδύναμες λύσεις», που θα απέτρεπαν την πώληση μονάδων (την οποία ως γνωστόν πρότεινε η Κομισιόν και η τρόικα) και θα ήταν παράλληλα συμβατές με τη γενικότερη στρατηγική της επιχείρησης. Η μελέτη πρόκειται να παραδοθεί τις επόμενες ημέρες και θα αποτελέσει τη βάση, όχι μόνον της πρότασης της ΔΕΗ αλλά και της πρότασης της χώρας μας προς τους δανειστές. Στοιχεία της πρότασης αυτής θα παρουσιαστούν στο κλιμάκιο των «ενεργειακών επιθεωρητών» της Κομισιόν, που φτάνει στην Αθήνα στις 22 Οκτωβρίου και στο οποίο ως γνωστόν συμμετέχουν στελέχη των Γενικών Διευθύνσεων Ενέργειας και Ανταγωνισμού.

Στην πραγματικότητα η μελέτη της PricewaterhouseCoopers, με δεδομένες τις απαιτήσεις τρόικας και Κομισιόν, θα περιγράφει ένα εφικτό και ανταποκρινόμενο προς αυτές τις απαιτήσεις μοντέλο διάρθρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού, τη θέση της ΔΕΗ μέσα σε αυτό, καθώς και τις πρωτοβουλίες που πρέπει να λάβει η επιχείρηση προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο μοντέλο αυτό περιλαμβάνονται τρείς βασικές συνδυαστικές λύσεις οι οποίες έχουν και στο παρελθόν αναφερθεί ως «καλάθι» ισοδύναμων λύσεων.

• Πρώτον, ανταλλαγή ισχύος παραγόμενης από μονάδες της ΔΕΗ στη χώρα μας με ισχύ που παράγουν εταιρείες του εξωτερικού στη χώρα τους ή αλλού

• Δεύτερον, δημοπρασίες εκχώρησης «φθηνής», λιγνιτικής κυρίως, ισχύος από τη ΔΕΗ σε ιδιώτες

• Τρίτον, σταδιακή είσοδος και στη συνέχεια αύξηση του ποσοστού ιδιωτών στην εκμετάλλευση λιγνιτικών κοιτασμάτων

Ταυτόχρονα θα παρουσιαστούν στο κλιμάκιο των «επιθεωρητών», παρότι βεβαίως η ενημέρωση προς την Κομισιόν γίνεται ταυτόχρονα με τη λήψη κάθε απόφασης, οι αλλαγές που αποφασίστηκαν στη χονδρεμπορική αγορά του ρεύματος και οι οποίες θεωρείται ότι θα προσφέρουν στη διαφάνεια και στην ανάπτυξη του ανταγωνισμού, καθώς και οι αποφάσεις για την αναδιάρθρωση των τιμολογίων της ΔΕΗ.

Ανταλλαγή μονάδων

Η λύση της ανταλλαγής μονάδων (στην πραγματικότητα πρόκειται μάλλον για ανταλλαγή ισχύος και όχι για ανταλλαγή παγίων) με ξένη ή ξένες εταιρείες, είναι αυτή που φαίνεται να προτιμά η διοίκηση της ΔΕΗ. Και τούτο διότι της δίνει τη δυνατότητα να ανοιχτεί αμέσως σε ξένες αγορές και να αντισταθμίσει τις απώλειες μεριδίου που υπολογίζει ότι θα έχει ούτως ή άλλως στην ελληνική αγορά. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η διοίκηση της ΔΕΗ έχει ξεκινήσει επαφές με ιταλικές, γαλλικές και γερμανικές εταιρείες για ανταλλαγή μονάδων, δηλαδή να παραχωρήσει τον έλεγχο μίας μονάδας στην Ελλάδα και σε αντάλλαγμα να πάρει μία μονάδα στο εξωτερικό. Αυτή η μονάδα μπορεί να είναι στη χώρα-έδρα της εταιρείας με την οποία θα συνεργαστεί (στην περίπτωση της Ιταλίας) είτε στα Βαλκάνια, αν η ξένη εταιρεία δραστηριοποιείται στην ευρύτερη περιοχή. Ούτως ή άλλως θα πρέπει να είναι από χώρα με την οποία η Ελλάδα κάνει ανταλλαγές ενέργειας, κάποια γειτονική δηλαδή.

Το βασικό σενάριο προβλέπει την ανταλλαγή λιγνιτικής μονάδας ή ενός «πακέτου» ηλεκτρικής ισχύος με κυρίαρχο τον λιγνίτη. Αυτό που συζητείται δηλαδή δεν είναι τόσο η ανταλλαγή φυσικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά ενέργειας. Θα μπορούσε βεβαίως η ΔΕΗ να δώσει ενέργεια προερχόμενη από λιγνίτη και να πάρει, στην άλλη χώρα, ενέργεια από φυσικό αέριο ή κάποιο άλλο καύσιμο.

Δημοπρασίες

Όσον αφορά τη λύση των δημοπρασιών για την εκχώρηση «φθηνής» ισχύος εκ μέρους της ΔΕΗ, μπορεί η επιχείρηση να μην την επιθυμεί, παραμένει ωστόσο στην πρώτη γραμμή των εναλλακτικών λύσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς οι δημοπρασίες αυτές δεν μπορεί παρά να είναι πολυετείς, ώστε ο μειοδότης να κάνει τους υπολογισμούς του. Αν για παράδειγμα μια δημοπρασία αφορά σε 1.000 μεγαβάτ θα πρέπει να είναι μεγάλης διάρκειας, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να ξέρουν ότι για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έχουν εξασφαλίσει συγκεκριμένη ισχύ για να καλύψουν τις ανάγκες συγκεκριμένου πελατολογίου. Ένα τέτοιο διάστημα δεν μπορεί παρά να είναι η διετία ή τριετία, σημειώνουν παράγοντες της ενέργειας, καθώς βλέπουν πως μόνο έτσι θα τελεσφορήσουν παρόμοιοι διαγωνισμοί. Διαφορετικά θα κηρυχτούν άγονοι.

Ας σημειωθεί ότι η ΔΕΗ θέλει να αποφύγει την εκχώρηση διαθεσιμότητας ισχύος, καθώς σε αυτή την περίπτωση θα συνεχίσει να επιβαρύνεται με το κόστος λειτουργίας, συντήρησης και αποσβέσεων των παλαιών λιγνιτικών μονάδων, χωρίς να έχει τα έσοδα που δίνουν αυτές οι μονάδες σήμερα.

Λιγνίτες

Η πρόσβαση ιδιωτών σε κοιτάσματα λιγνίτη, προνόμιο που έχει μέχρι σήμερα μόνον η ΔΕΗ, έχει ένα σχετικά εύκολο μέρος, ένα απολύτως δύσκολο και ένα… πονηρό εναλλακτικό σενάριο. Το εύκολο είναι η παραχώρηση του κοιτάσματος της Βεύης, η διαδικασία για το οποίο, έστω και μετά από χρόνια, έχει ξεκολλήσει και την προηγούμενη εβδομάδα δέκα επιχειρηματικά σχήματα κατέθεσαν δεσμευτικές προσφορές για την απόκτησή του. Αυτό και μόνο θα έχει να παρουσιάσει η κυβέρνηση στους ελεγκτές, καθώς, παρότι η Κομισιόν μας απειλεί με παραπομπή στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, η παραχώρηση των τριών άλλων διαθέσιμων κοιτασμάτων (Ελασσόνα, Δράμα και Βεγόρα) συναντά σφοδρές τοπικές αντιδράσεις και είναι δύσκολο να υπάρξει ορατή κινητικότητα.

Το «πονηρό» εναλλακτικό σενάριο είναι αυτό που «παλεύει» η Τίνα Μπιρμπίλη στις επαφές της με τους κοινοτικούς και βασίζεται στην απόσυρση λιγνιτικών μονάδων της ΔEH πριν το 2020, που αντικειμενικά θα περιορίσει τα ποσοστά του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή. Έτσι, το μίγμα καυσίμων της ΔΕΗ θα είναι λιγότερο φθηνό και το ανταγωνιστικό μειονέκτημα των ιδιωτών, σε σχέση πάντα με το λιγνίτη, μικρότερο.

Έχουν χρόνο

Πρέπει να υπομνηστεί ότι, θεωρητικώς, η κυβέρνηση έχει χρόνο για να παρουσιάσει την εναλλακτική πρότασή της, καθώς το οικονομικό επιτελείο κατά την προηγούμενη έλευση των εκπροσώπων της Κομισιόν και της τρόϊκας, εξασφάλισε δύο πράγματα: Πρώτον, να μην θεωρηθεί ως τελική και δεσμευτική η κατεύθυνση που ήρθαν αποφασισμένοι να επιβάλουν οι ελεγκτές για πώληση του 40% των λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ προκειμένου να ανοίξει η αγορά. Δεύτερον, να δοθεί μια πίστωση χρόνου, μέχρι το τέλος του 2010, προκειμένου να παρουσιαστεί εκ μέρους της χώρας μας πρόταση ισοδύναμου αποτελέσματος. Ωστόσο, παρότι υπάρχει ακόμα χρόνος, οι βασικές αρχές της πρότασης θα παρουσιαστούν στους «ενεργειακούς επιθεωρητές» που θα βρεθούν και πάλι στην Αθήνα από τις 22 Οκτωβρίου, για να «μετρηθούν» οι αντιδράσεις και να αξιολογηθεί το κατά πόσον βρίσκονται σε κατεύθυνση αποδεκτή.

Θοδωρής Παναγούλης