Μανταλένα Πίου: Νέοι παίκτες με την κατάργηση του μονοπωλίου των τριών ΕΠΑ

Ανακατατάξεις στην αγορά φυσικού αερίου αναμένεται να φέρει το νομοσχέδιο που καταργεί το μονοπώλιο των τριών Εταιρειών Παροχής Αερίου (ΕΠΑ) στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και τη Θεσσαλία, όπου δραστηριοποιούνται. Το νομοσχέδιο, που αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση και έχει ήδη καθυστερήσει, εκτιμάται ότι θα δοθεί στη δημοσιότητα εντός του Οκτωβρίου. Θα υποχρεώνει σε πλήρη διαχωρισμό την εμπορία αερίου από τη διαχείριση του δικτύου και θα δίνει τη δυνατότητα να διαθέτουν στη λιανική αγορά αέριο τρίτοι παίκτες πέραν των τριών ΕΠΑ, στις οποίες το 49% των μετοχών και το μάνατζμεντ έχουν η Shell (Aττική) και η ιταλική Εni (Θεσσαλονίκη και Θεσσαλία).
Οι εταιρείες είχαν αποκτήσει το δικαίωμα της αποκλειστικής πώλησης για συγκεκριμένη χρονική περίοδο (η οποία δεν έχει παρέλθει) μέσω της σύμβασης με το ελληνικό δημόσιο (ΔΕΠΑ) όταν ανέλαβαν τις ΕΠΑ, ως αντιστάθμισμα για τις επενδύσεις επέκτασης του δικτύου στις περιοχές της δικαιοδοσίας τους. Αρχικά αντέδρασαν έντονα στο σπάσιμο του μονοπωλίου, το οποίο ζήτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της αγοράς, αναμένεται όμως μετά τις διαβουλεύσεις που ακολούθησαν (και αποτελούν μία από τις αιτίες καθυστέρησης του νομοσχεδίου) να βρεθεί φόρμουλα κοινής αποδοχής, η τελική μορφή της οποίας οριστικοποιείται την περίοδο αυτή.
Πάντως, ήδη ετοιμάζονται για την επόμενη ημέρα ενεργειακές εταιρείες και εκτιμάται ότι μόλις ανακοινωθεί το νομοσχέδιο, με τις λεπτομέρειες για το πώς θα λειτουργήσει η αγορά από εδώ και πέρα, θα προχωρήσουν στις επόμενες κινήσεις τους.
Εν τω μεταξύ, η ΔΕΠΑ κατέθεσε αίτηση στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για να επεκταθεί στην προμήθεια περιοχών που δεν έχουν σύνδεση με το δίκτυο, σε ηπειρωτικές και νησιωτικές περιοχές της χώρας, μέσω συμπιεσμένου αερίου (CNG) και υγροποιημένου αερίου (LNG). Σε πρώτη φάση η εταιρεία φαίνεται ότι θα προχωρήσει με το CNG, καθώς ήδη διαθέτει τρεις σταθμούς τροφοδοσίας στην Ανθούσα, τα Λιόσια και την Πυλαία Θεσσαλονίκης για την κίνηση των οχημάτων με φυσικό αέριο. Οι ίδιοι σταθμοί και πιθανώς άλλοι που θα δημιουργηθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εφοδιασμό ειδικών δεξαμενών που θα μεταφέρουν φορτηγά και πλοία σε αποκεντρωμένα δίκτυα σε πόλεις και σε νησιά, αλλά και σε μεγάλους καταναλωτές, όπως ηλεκτροπαραγωγοί στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, βιομηχανίες, ξενοδοχεία, νοσοκομεία κ.λπ.
Σύμφωνα με την αίτηση που κατέθεσε η ΔΕΠΑ στη ΡΑΕ, δυνητικοί καταναλωτές σε περιοχές εκτός Συστημάτων Μεταφοράς μπορούν να είναι στην Πελοπόννησο, την Ήπειρο, την Κρήτη, καθώς και σε περιοχές που δεν καλύπτουν τα δίκτυα διανομής.
Οσον αφορά στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, η εταιρεία εκτιμά ότι χρειάζεται χρόνος μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες υποδομές, με πρώτη την αναβάθμιση του τερματικού σταθμού της Ρεβυθούσας.
Η επέκταση των δραστηριοτήτων της ΔΕΠΑ αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση της κατανάλωσης αερίου, σε μία περίοδο που οι ποσότητες που απορροφά η χώρα έχουν μειωθεί σημαντικά, σε επίπεδα τέτοια μάλιστα που να κινδυνεύουν να ενεργοποιήσουν στο τέλος του χρόνου τη ρήτρα take or pay με τη Gazprom, δηλαδή να πληρώσει πρόστιμο η ΔΕΠΑ στους Ρώσους για ποσότητες αερίου που δεν απορρόφησε με βάση τις συμβατικές της υποχρεώσεις. Φέτος, το όριο για το take or pay είναι γύρω στα 2,5 δισ. κυβικά μέτρα, μία ποσότητα που με τον ρυθμό της υφιστάμενης κατανάλωσης δεν φαίνεται να απορροφά η ΔΕΠΑ.
- Τέλος, στη διοίκηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Αγοραστών/Εμπόρων Υγροποιημένου Αερίου (GIIGNL), η γενική συνέλευση του Οργανισμού, που πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία, εξέλεξε χθες τον κ. Σπύρο Παλαιογιάννη, διευθύνοντα σύμβουλο της ΔΕΠΑ. Στον GIIGNL συμμετέχουν 74 εταιρείες αερίου, 32 από την Ευρώπη, 32 από την Ασία και 10 από την Αμερική.

(Ημερησία, 8/10/2014)