Λειτουργία του Ηλεκτρικού Συστήματος με διείσδυση 100% ΑΠΕ μέσω, μεταξύ άλλων, μονάδων αποθήκευσης μεγάλης ισχύος και χωρητικότητας

Η διείσδυση ΑΠΕ σε επίπεδα τουλάχιστον 80% της κατανάλωσης μέχρι το 2030 απαιτεί μεγάλης διάρκειας αποθήκευση για να ισορροπεί τον ετεροχρονισμό παραγωγής/κατανάλωσης, εισροές/εκροές διεθνών διασυνδέσεων και διασυνδέσεων ΑΠΕ αλλά και την πολυήμερη μείωση/αύξηση της διαθέσιμης ενέργειας των ΑΠΕ. 

Συνεπώς, για την διατήρηση της αξιοπιστίας παροχής ηλεκτρισμού, ενεργειακή αποδοτικότητα (απώλειες μεταφοράς, στοχαστικότατα, περικοπές παραγωγής ΑΠΕ, κλπ.) και ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος είναι απαραίτητη μια νέα κατηγορία αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας. Σαν τέτοιες μονάδες ορίζονται οι σταθμοί μεγάλης ισχύος (πάνω από 1 GW) και πολλών ωρών αποθήκευσης στην ονομαστική ισχύ (πάνω από 40 ώρες). Η μόνη ώριμη και αξιόπιστη τεχνολογία με τέτοιες δυνατότητες για την μορφολογία της χώρας μας είναι η αντλησιοταμίευση. Το γεωγραφικό ανάγλυφο της Ελλάδας παρόλο ότι είναι σύνθετο και δίνει την δυνατότητα για τέτοιες θέσεις, εντούτοις τα οικονομικά και τεχνικά βιώσιμα έργα αντλησιοταμίευσης μεγάλης ισχύος και χωρητικότητας θα είναι ελάχιστα.

Οι μονάδες αντλησιοταμίευσης της παραπάνω κατηγορίας είναι έργα μοναδικά και θα πρέπει να τύχουν ειδικής μεταχείρισης για την ένταξη στο Σύστημα και την αγορά. Για την 100% διείσδυση ΑΠΕ θα απαιτηθούν 3 με 4 έργα με συνολική ισχύ περί τα 5-6 GW  και χωρητικότητα περί τις 500 GWh με ορίζοντα το 2050. Εκτιμάται ότι η αντλησιοταμίευση για αρκετές ακόμη δεκαετίες θα είναι η μοναδική οικονομική και ώριμη λύση μεγάλης κλίμακας αποθήκευσης με σκοπό την λειτουργία προς όφελος συνολικά του ηλεκτρικού συστήματος επιτρέποντας την απεμπλοκή από τις μονάδες βάσης ορυκτών καυσίμων καθώς θα έχουν την δυνατότητα να υποστηρίζουν το Σύστημα, όταν και «όσο» χρειαστεί υποβοηθούμενες συν τω χρόνο με τις διείσδυση νέων τεχνολογιών μακροχρόνιας αποθήκευσης, όπως τον συνδυασμό παραγωγής υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές και την παραγωγή ηλεκτρισμού μέσω ηλεκτρολυτικών μονάδων. 

Οι μεγάλες μονάδες αντλησιοταμίευσης τα επόμενα 25 χρόνια θα αποτελέσουν τις μονάδες βάσης του ηλεκτρικού συστήματος που θα επιτρέψουν την 100% διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκτρική παραγωγή/κατανάλωση, την διαχείριση ηλεκτρικών διασυνδέσεων με εισροή/εκροή ΑΠΕ και την πολυήμερη μείωση/αύξηση της διαθέσιμης ενέργειας των ΑΠΕ. 

Οι μεγάλες μονάδες αντλησιοταμίευσης συνδεδεμένες στα 400 kV είναι απαραίτητες για να ισορροπούν σε επίπεδο ηλεκτρικού συστήματος τον ετεροχρονισμό παραγωγής/κατανάλωσης σε χρονική κλίμακα ημέρας αλλά και εβδομάδας αλλά και τις εισροές/εκροές διεθνών διασυνδέσεων στο Ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα με τρόπο οικονομικό και αξιόπιστο.

Οι μονάδες αποθήκευσης συσσωρευτών και μικρής χωρητικότητας μονάδες αντλησιοταμίευσης θα συνδέονται κυρίως στα 150 kV και σε χαμηλότερα επίπεδα τάσης και θα εξυπηρετούν σε τοπικό επίπεδο θέματα συνωστισμού, εξισορρόπηση τοπικής παραγωγής/κατανάλωσης και την διατήρηση της ποιότητας ισχύος λόγω των πολλών μονάδων διεσπαρμένης παραγωγής.

Ένα μέρος των παραπάνω έργων αντλησιοταμίευσης μεγάλης ισχύος και χωρητικότητας πρέπει να υλοποιηθούν τα επόμενα 7-10 χρόνια, ώστε με ασφάλεια και χωρίς σημαντικές περικοπές της παραγωγής ΑΠΕ να είναι δυνατή η διείσδυση ΑΠΕ σε επίπεδα τουλάχιστον 80% της κατανάλωσης μέχρι το 2030.

---------------------------------

Ευστάθιος Τσελεπής, Σύμβουλος Ενεργειακής Μετάβασης