Κύπρος: Δεκατριάρι με τζάκια - ηλιακούς

Η αύξηση της χρήσης τζακιών με συστήματα θέρμανσης στα σπίτια, μαζί με ηλιακούς και άλλα συστήματα θέρμανσης ψύξης που η Ε.Ε. κατατάσσεις στην κατηγορία παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, είναι το κρυφό χαρτί της Κύπρου, το οποίο ώθησε την συνολική κατανάλωση ενέργειας από ΑΠΕ στο 13% από το 2018. Το ποσοστό του 13% είναι και το υποχρεωτικό ποσοστό που έπρεπε να φτάσει η Κύπρος σύμφωνα με τους στόχους για την περίοδο 2016-2020.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του «Φ», όπως επισημοποιούνται από το υπουργείο Ενέργειας, η διάρθρωση του ποσοστού 13% όπως τέθηκε για όλες τις χώρες από την Ε.Ε. αφορά στο σύνολο τριών διαφορετικών παραγόντων – της παραγωγής ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, της παραγωγής ενέργειας για θέρμανση – ψύξη από ΑΠΕ και της χρήσης ΑΠΕ στις μεταφορές.

Για τον πρώτο παράγοντα, τα στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό ηλεκτρισμού από ΑΠΕ στο σύνολο της παραγωγής ηλεκτρισμού για το 2018 ήταν σε ποσοστό 10%, έναντι του «εσωτερικού» στόχου του 16%. Εκτιμάται ότι τόσο με την κατακόρυφη αύξηση των πάρκων ΑΠΕ που φτάνουν στις 101 αδειοδοτημένες μεγάλες εγκαταστάσεις, αλλά και με τις άδειες που δόθηκαν το 2019 για 260 νέα πάρκα ΑΠΕ, η Κύπρος θα καλύψει και τον εσωτερικό στόχο όπως ζητείται από την Ε.Ε. ενώ σημαντική συμβολή έχουν πλέον και τα φωτοβολταϊκά στις στέγες κατοικιών, που ξεπέρασαν τον τελευταίο χρόνο τις 3.000 νέες εγκαταστάσεις, ενώ προωθούνται – με βάση και το σχέδιο χορηγιών – ακόμα μερικές χιλιάδες.

Για τον δεύτερο παράγοντα, τη θέρμανση – ψύξη, με χρήση βιοκαυσίμων και άλλων πηγών ενέργειας που θεωρούνται ΑΠΕ (περιλαμβανομένων των πέλλετ, ορισμένων κατηγοριών ξυλείας κ.τ.λ.) που περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό τζάκια και ξυλόσομπες με αντλίες που κυκλοφορούν τη θερμοκρασία σε ολόκληρη το σπίτι ή μέρος του, η Κύπρος έχει σημαντική ανάπτυξη. Είναι επίσης γνωστό ότι η Κύπρος ανέκαθεν είχε ρεκόρ στην αξιοποίηση των ηλιακών για θέρμανση νερού.

Συγκεκριμένα, σε αυτή την κατηγορία, ειδική μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου, με μεθοδολογία που εγκρίθηκε από την Ε.Ε., έδειξε ότι το 2018 στην Κύπρο με τα μέσα αυτά, εξοικονομούσαμε το 30% της ενέργειας που θα χρησιμοποιείτο αν για την ίδια θέρμανση ή ψύξη χρησιμοποιούνταν άλλα μη ανανεώσιμα καύσιμα, όπως το πετρέλαιο ή το υγραέριο. Αυτός ο στόχος της Κύπρου για το 2020 ήταν 23,5% και έχει καταρριφθεί ήδη από πολλού, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επίτευξη του γενικού στόχου του 13% ενέργειας από ΑΠΕ.
Ο τρίτος «εσωτερικός» στόχος, στον οποίο υστερεί ιδιαίτερα η Κύπρος, παρά την κάλυψη του 13% είναι αυτός της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές, αφού ξεκινήσαμε με 2,5% ενώ πρέπει να φτάσουμε στο 2020 (δηλαδή σε ένα μήνα) στο 10%. Για το 2019, υπολογίζεται ότι στην Κύπρο το ποσοστό χρήσης ανανεώσιμων πηγών στις μεταφορές φτάνει στο 5,5 %, αφού τόσο ήταν μέχρι πρόσφατα το ποσοστό βιοκαυσίμων που προστίθενται στα καύσιμα που χρησημοποιούμε.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Φ», ήδη η κυβέρνηση προχώρησε πρόσφατα στην αύξηση του μέγιστου επιτρεπόμενου ποσοστού βιοκαυσίμων –στην πράξη πρόκειται για βιοντίζελ– στο πετρέλαιο κίνησης σε ποσοστό 8%, που είναι όμως ουσιαστικά και το μέγιστο που ενδείκνυται τεχνικά για το καύσιμο οχημάτων σε χώρες με περιβάλλον και συνθήκες όπως αυτό της Κύπρου. Η χρήση υβριδικών και κυρίως ηλεκτρικών οχημάτων στην Κύπρο, με φόρτιση από φωτοβολταϊκά, δεν αναμένεται να φτάσει σύντομα σε βαθμό που να προσφέρει υπολογίσιμο ποσοστό.

Οπότε, η προσοχή για να μην υπάρξουν ποινές, είναι στην ανταλλαγή ποσοστών με άλλες χώρες μέλη της Ε.Ε., δηλαδή να ανταλλάξουμε με άλλη χώρα ποσοστό από την κατηγορία θέρμανσης – ψύξης που μας περισσεύει και να πάρουμε ποσοστό από τις μεταφορές που η άλλη χώρα θα έχει περίσσευμα. 
(του Πέτρου Θεοχαρίδη, Φιλελεύθερος)