Κοπελούζος: Ενα επιπλέον FSRU χωράει στην Ελλάδα και αυτό υπό όρους - Τα πέντε προαπαιτούμενα για την απόφαση επένδυσης στο δεύτερο πλωτό τέρμιναλ - Γιατί έχει προβάδισμα το project στο Θρακικό Πέλαγος

Τη παρουσία ενός επιπλέον FSRU κι αυτό υπό όρους «βλέπει» στην ελληνική αγορά τα επόμενα χρόνια ο Δημήτρης Κοπελούζος, καθώς σε μια συγκυρία που δεν υπάρχουν πλέον κοινοτικές επιδοτήσεις και αυξάνεται ο ανταγωνισμός από άλλες χώρες, από τη Πολωνία και τη Λιθουανία μέχρι τη Τουρκία που διεκδικούν δυναμικά μεριδιο στην πίτα του LNG, το αμερικανικό ενδιαφέρον από μόνο του δεν αποτελεί εγγύηση βιωσιμότητας.

Τα προαπαιτούμενα για να γίνει πράξη ένα δεύτερο πλωτό τέρμιναλ στην Ελλάδα παρέθεσε χθες ο επικεφαλής του ομώνυμου ομίλου στη διάρκεια συνάντησης με δημοσιογράφους, εξηγώντας ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ σε σχέση με τις αρχές του 2022, όταν ελήφθη η απόφαση για την Αλεξανδρούπολη και υπήρχαν ακόμη ενισχύσεις για υποδομές αερίου, οι ευρωπαικές τράπεζες χρηματοδοτούσαν έργα ορυκτών καυσίμων και δεν είχε εισβάλει η Ρωσία στην Ουκρανία, γεγονός που εκτίναξε τα κόστη για τέτοια πλοία.

Σε μια συγκυρία που το πλάνο των ΗΠΑ για ενεργειακή κυριαρχία στη περιοχή και οι ανάγκες της ΝΑ Ευρώπης πυροδοτούν μια κούρσα μεταξύ των Ελλήνων παικτών με έπαθλο το επόμενο τέρμιναλ, ο κ. Κοπελούζος, παρ’ ότι έκανε σαφές ότι εξετάζεται σοβαρά η επένδυση στο δεύτερο FSRU (Θρακικό Πέλαγος), εντούτοις δεν έκρυψε τις επιφυλάξεις του για τις δυσκολίες του εγχείρηματος, εκτιμώμενου μπάτζετ 650 εκατ. ευρω, μιλώντας για πέντε συνολικά προαπαιτούμενα.

Το πρώτο αφορά τα μεγαλύτερα και μακρύτερης διάρκειας συμβόλαια (15-20 ετών έναντι 5-10 ετών σήμερα) που θα πρέπει να υπογράψουν οι υποψήφιοι πελάτες, το δεύτερο τις υψηλότερες ταρίφες που θα πρέπει να δεχθούν να καταβάλλουν οι χρήστες της υποδομής συγκριτικά με αυτές που πληρώνουν για το υφιστάμενο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, και το τρίτο τις υψηλότερες εγγυήσεις.

«Ενα ακόμη προαπαιτούμενο είναι ότι οι μέτοχοι μιας τέτοιας επένδυσης θα πρέπει να συμβιβαστούν με την ιδέα ότι το έργο θα έχει χαμηλότερη απόδοση (IRR) έναντι του πρώτου FSRU, αυτού στην Αλεξανδρούπολη, που κόστισε 490 εκατ ευρώ, εκ των οποίων μάλιστα τα 210 εκατ. αφορούσαν κοινοτική επιδότηση», είπε ο κ. Κοπελούζος, προσθέτοντας στη λίστα και ένα πέμπτο θέμα το οποίο θέτει συχνά και η αμερικανική πλευρά.

Την ανάγκη να μειωθούν κι άλλο οι ταρίφες διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου που παρά την έκπτωση στην οποία συμφώνησαν πρόσφατα οι πέντε εμπλεκόμενοι Διαχειριστές, εντούτοις παραμένει μια σχετικά ακριβή διαδρομή σε σχέση με άλλες που έχουν επίσης κατάληξη την Ουκρανία, ειδικά αν συνυπολογίσει κανείς ότι στο παιχνίδι δεν παίζει μόνο η Ελλάδα.

Τα πλεονεκτήματα του project στο Θρακικό

Το «μπρα ντε φερ» για το ποιός θα καλύψει τις ανάγκες της περιοχής με αμερικανικό LNG οξύνεται, ο ανταγωνισμός από χώρες που έχουν αναπτύξει FSRU, από αυτά στη Βαλτική που γειτνιάζουν με την Ουκρανία, μέχρι τις υποδομές στη γειτονική μας Τουρκία που διαθέτει ήδη πέντε και ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει ακόμη δύο, σκληραίνει και όλα δείχνουν ότι το στοίχημα δεν είναι αυτονόητο.

Τα παραπάνω θα κρίνουν και το πρόσημο που θα έχει η επενδυτική απόφαση του ομίλου, η οποία σε κάθε περίπτωση, όπως διευκρίνισε ο επικεφαλής του, θα ληφθεί μέσα στο 2026.

Επεσήμανε ότι παρόμοια εμπόδια αντιμετωπίζουν όλοι όσοι συνωστίζονται σήμερα στη κούρσα για το 2ο πλωτό τέρμιναλ στην Ελλάδα (Gastrade, Motor Oil, Enerwave, πιθανώς Mediterranean Gas και ενδεχομένως και άλλοι), ωστόσο εκτίμησε ότι το project για το Θρακικό Πέλαγος φαίνεται να είναι το πιο ώριμο.

Τόσο λόγω της εμπειρίας που έχει αποκομίσει η Gastrade από τη μέχρι τώρα λειτουργία της Αλεξανδρούπολης, όσο και γιατί το έργο βρίσκεται σε φάση έκδοση της περιβαλλοντικής άδειας, που αναμένεται ακόμη και μέσα στο 2025 ή στις αρχές του 2026.

Συζητήσεις με εγχώριους παίκτες, όπως η Enerwave

Το γεγονός θα επιταχύνει και τις συζητήσεις με τους δυνητικούς πελάτες, πολλοί από τους οποίους είναι ίδιοι με αυτούς που έχουν δεσμεύσει capacity στην Αλεξανδρούπολη (π.χ. η βουλγαρική κρατική εταιρεία αερίου Bulgargaz, η αμερικανική Venture Global), για την οποία η Gastrade διαπραγματεύεται την εποχή αυτή και με αρκετούς εγχώριους παίκτες, όπως για παράδειγμα την Enerwave για 10ετή συμφωνία.

«Το γεγονός ότι τα slots τη Ρεβυθούσα έχουν κλειστεί μέχρι και το 2036 δείχνει ότι οι ανάγκες για την ελληνική αγορά είναι μεγάλες. Το capacity στην Αλεξανδρούπολη είναι κλεισμένο κατά 60% έως το 2030, ωστόσο σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο υπάρχουν κάποια μικρά περιθώρια και πράγματι μιλάμε με πολλούς εγχώριους ομίλους», επισήμανε από τη πλευρά του ο Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κώστας Σιφναίος.

Στη πραγματικότητα, πέραν των όποιων δυσκολιών, το γεγονός και μόνο ότι όλοι οι Ελληνες παίκτες «ζεσταίνουν» τις μηχανές τους δείχνει ότι προσδοκούν να πάρουν σημαντικό μερίδιο της πίτας από τους όγκους που θα λείψουν από το 2028 και μετά από την εξίσωση, ένα τμήμα δηλαδή από τα περίπου 17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), όσο το συνολικό ρωσικό αέριο που διακινείται σήμερα στη ΝΑ Ευρώπη.

Στην ουσία είναι ένας «αγώνας για το ποιος θα χάσει πρώτος τα λεφτά του», όπως είπε αστειευόμενος o κ. Κοπελούζος, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο προσανατολισμός του ομίλου είναι στη κατεύθυνση να κάνει το έργο, καθώς η ευκαιρία από το τέλος του ρωσικού αερίου είναι δεδομένη.

Γιατί η εγχώρια αγορά χωράει ένα ακόμη FSRU

Στο κρίσιμο ερώτημα πόσα νέα FSRU «σηκώνει» η αγορά, η εκτίμηση του ίδιου είναι το πολύ μια ακόμη επένδυση, άποψη που στηρίζεται στα νούμερα και στις προβολές για τη ζήτηση φυσικού αερίου από τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου το 2030.

Το 2024, όλες μαζί οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, είχαν κατανάλωση 51 bcm, εκ των οποίων τα 17 bcm ρωσικό. Στο τέλος της δεκαετίας, η πρόβλεψη των Διαχειριστών των συστημάτων μεταφοράς αερίου της περιοχής είναι ότι η συνολική κατανάλωση θα έχει αυξηθεί στα επίπεδα των 68 bcm. Τόσο επειδή εκτιμούν ότι θα έχει ανακάμψει η οικονομία της Ουκρανίας, όσο και γιατί τα επόμενα χρόνια προβλέπεται μαζική απόσυρση πληθώρας γηρασμένων ανθρακικών μονάδων (Βουλγαρία, Ρουμανία, κ.ά) και η αντικατάστασή τους από μονάδες αερίου.

Αφαιρώντας κανείς από την εξίσωση το ρωσικό, εκτιμάται μια επιπλέον ζήτηση στα τέλη της δεκαετίας για 30 bcm, εκ των οποίων η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει ένα 25%, κοντά δηλαδή στα 6-7 bcm, σύμφωνα με τον κ. Σιφναίο. Οσο δηλαδή η δυναμικότητα ενός νέου FSRU.

Σε αυτό το σενάριο, η συνολική εξαγωγική δυναμικότητα της Ελλάδας από 5,5 bcm σήμερα (3,3 bcm μέσω του ελληνοβουλγαρικού αγωγού και 2,2 bcm μέσω Σιδηρόκαστρου) και πάνω από 7 bcm στα τέλη του 2026 (εφόσον αναβαθμιστεί ο IGB και φτάσει στα 5 bcm), θα μπορούσε να φτάσει με τη προσθήκη ενός νέου πλωτού τέρμιναλ στα 15 bcm.

«Στη περίπτωση της Πολωνίας μπορεί να είμαστε ακριβότεροι, ωστόσο συγκριτικά με τη Λιθουανία, και τη Κροατία έχουμε χαμηλότερες τιμές. Η μεν Ουγγαρία έχει καλές τιμές αλλά περιορισμένες εξαγωγικές δυνατότητες, η δε, όμως Σλοβακία που έχει δυνατότητες είναι πολύ ακριβή», σχολίασε ο ίδιος.

Σημειωτέον ότι για το φετινό χειμώνα η Ουκρανία έχει κάνει γνωστό ότι πέραν της εγχώριας παραγωγής που ανέρχεται περίπου στα 19 bcm, έχει επιπλέον ανάγκες για 4 bcm.

Βουτιά στις τιμές LNG, οριστικό τέλος στο ρωσικό αέριο

Κάνοντας μια πρόβλεψη για το μέλλον, ο κ. Κοπελούζος εκτίμησε ότι μέσα στην επόμενη τετραετία όταν θα μπουν στην αγορά οι νέοι μεγάλοι όγκοι από ΗΠΑ και Κατάρ και αυξηθεί κατά 60% η διεθνής παραγωγή, οι τιμές του LNG θα υποχωρήσουν σημαντικά.

Στο δε κρίσιμο ερώτημα, ποιος εγγυάται ότι όταν τελειώσει ο πόλεμος δεν θα επανακάμψει στις ευρωπαικές αγορές το ρωσικό αέριο, η απάντηση του επικεφαλής του ομίλου είναι ότι αυτό δεν θα συμβεί, καθώς η εμπιστοσύνη από πλευράς Ευρώπης προς τη Μόσχα έχει χαθεί οριστικά. «Για τα επόμενα 20 χρόνια δεν προβλέπω να μπαίνει ούτε ένα κυβικό ρωσικού αερίου στην ευρωπαική αγορά», είπε χαρακτηριστικά.