Κοντολέων: Χαρακτηριστικά ολιγοπωλίου στην ελληνική αγορά – πληρώνουμε μαζί με άλλες χώρες της ΝΑ Ευρώπης ακριβότερα το ρεύμα

Την έλλειψη στοιχειώδους ανταγωνισμού ως έναν από τους βασικούς λόγους που στη χώρα μας πληρώνουμε ακριβότερα το ρεύμα προέβαλε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Α. Κοντολέων, μιλώντας στο Thessaloniky summit. 

Όπως είπε η ελληνική αγορά έχει χαρακτηριστικά μιας ολιγοπωλιακής αγοράς με δομικές αδυναμίες στο σχεδιασμό της που την διαφοροποιούν από τις άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Όλα αυτά οδηγούν σε παντελή έλλειψη ανταγωνισμού, ούτε καν στοιχειώδους.

Μάλιστα έκανε λόγο για κατάλληλες συνθήκες για ενδεχόμενη χειραγώγηση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά σε τιμές που δε δικαιολογούνται από το κόστος παραγωγής τον περασμένο Ιούλιο όταν πράγματι διαμορφώθηκαν συνθήκες υψηλής ζήτησης στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το ίδιο φαινόμενο της διαμόρφωσης των υψηλών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, τώρα όμως καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, από τους ίδιους παίκτες συνεχίζεται από το Νοέμβριο μέχρι και σήμερα, καθώς υπάρχει υψηλή ζήτηση για εξαγωγές όλες τις ώρες της ημέρας, πρόσθεσε ο κ. Κοντολέων. 

Πρόσθεσε ότι σε μια ευνομούμενη αγορά η εκτόξευση των τιμών της χονδρεμπορικής αγοράς σε τέτοια επίπεδα θα προκαλούσε την αντίδραση των προμηθευτών. Αυτό δεν συμβαίνει γιατί ήταν επιλογή της κυβέρνησης οι τιμές του χρηματιστηρίου ενέργειας να περάσουν αυτόματα στα οικιακά πράσινα τιμολόγια από την 1 Ιανουαρίου του 2024.

Είναι επομένως προφανές ότι οι καθετοποιημένοι παίκτες, ως παραγωγοί, διαμορφώνουν τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά σε όποια επίπεδα επιθυμούν, όταν οι συνθήκες το ευνοούν, όπως αυξημένη εγχώρια ζήτηση ή μειωμένη παραγωγή ΑΠΕ και αυξημένη ζήτηση για εξαγωγές, αφού ως προμηθευτές δεν είναι εκτεθειμένοι στο ρίσκο των υψηλών τιμών της χονδρεμπορικής αγοράς, υπογράμμισε. 

Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι παραγωγοί ανεβάζουν όποτε οι συνθήκες το επιτρέπουν τις τιμές όσο θέλουν αφού τις περνούν αυτόματα στα πράσινα οικιακά τιμολόγια αλλά και στη ΜΤ και ΥΤ. Έκανε λόγο για συστηματική υπερδήλωση φορτίου που αυξάνει τις τιμές στη DAM και ΛΠ3.

Κριτική στην Ευρώπη

Ο κ. Κοντολέων άσκησε έντονη κριτική στην Ευρώπη σημειώοντας ότι παραμένει χωρίς πυξίδα απέναντι στο υψηλό ενεργειακό κόστος την στιγμή που πολλές χώρες προχωρούν στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων. Αναφέρθηκε στις διακυμάνσεις των τιμών της ενέργειας σημειώνοντας ότι η Ευρώπη παρακολουθεί αδιάφορη τη χειραγώγηση των τιμών στο χρηματιστήριο για το φυσικό αέριο, χωρίς έλεγχο. Όπως είπε υπάρχουν πρακτικές και λύσεις που έχουν εφαρμοστεί σε άλλες χώρες τις οποίες θα μπορούσε να υιοθετήσει και η χώρα μας για τη μείωση του κόστους της ενέργειας. Εκτίμησε ότι οι ΑΠΕ δεν μπορούν να ρίξουν τις τιμές και υποστήριξε ότι η αποζημίωσή τους πρέπει να γίνεται εκτός χρηματιστηρίου μέσω cfd και PPA. Στο πλαίσιο αυτό πολλές ευρωπαϊκές χώρες παίρνουν άμεσα μέτρα όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Γερμανία, ενώ η Ελλάδα αναμένει τις αποφάσεις των Βρυξελλών. 

Έφερε ειδικότερα ως παράδειγμα την περίπτωση της Ιταλίας όπου έχουν προωθηθεί Cfds της κρατικής εταιρείας με βιομηχανίες έντασης ενέργειας σταθερού φορτίου (baseload) με σταθερή τιμή 65 €/MWh για περίπου το 25% της κατανάλωσης για 3-έτη, έναντι επιστροφής ισόποσης ποσότητας σε ίδια τιμή, από ΑΠΕ, εντός 20-ετίας.

Ο κ. Κοντολέων αναφέρθηκε τέλος και στα κύρια σημεία της έκθεσης Draghi για το ενεργειακό κόστος όπως: 

• Αποσύνδεση της αποζημίωσης των ΑΠΕ και των πυρηνικών από την παραγωγή των ανθρακικών μονάδων μέσω PPA και cfds.

• Αναβολή του μέτρου της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων του ETS στις βιομηχανίες που θα πλήξει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα τους, τουλάχιστον μέχρι το CBAM να αποδείξει την αποτελεσματικότητα του.

• Ανάπτυξη ενός σταθερού μηχανισμού  αποζημίωσης της ευέλικτης ζήτησης

• Κεντρικό έλεγχο της λειτουργίας των διασυνδέσεων ώστε να επιτευχθεί γρήγορα η ενοποιημένη ευρωπαϊκή αγορά