Κομισιόν : Δείχνει τη… Socar πίσω από το πάγωμα της έρευνας για το ντιλ με το ΔΕΣΦΑ

“Δεν ήταν οι Βρυξέλλες που πάγωσαν την έρευνα για την εξαγορά του ΔΕΣΦΑ από τη Socar, αλλά οι ίδιοι οι Αζέροι, οι οποίοι ζήτησαν από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού περισσότερο χρόνο, προκειμένου να προσκομίσουν επιπλέον στοιχεία ώστε να ενισχύσουν την επιχειρηματολογία τους περί τήρησης του κοινοτικού δικαίου”.

Πρόκειται για μια νέα εκδοχή γύρω από το θρίλερ εξαγοράς του ΔΕΣΦΑ από τη Socar, που προκύπτει από κύκλους της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού στις Βρυξέλλες, και η οποία προσδίδει μια ακόμη διάσταση στο θέμα, καθώς αυτό που γνωρίζαμε μέχρι στιγμής ήταν πως η έρευνα για τη συμφωνία πώλησης πάγωσε με ευθύνη της Ευρωπαικής Επιτροπής. 

Σύμφωνα ωστόσο με αρμόδιο κοινοτικό στέλεχος, "η έρευνα της DG Competition σταμάτησε, όχι με πρωτοβουλία της ίδιας, αλλά έπειτα από αίτημα των Αζέρων, οι οποίοι ζήτησαν να τους δοθεί κι άλλο περιθώριο ώστε να παρουσιάσουν νέα στοιχεία στις κοινοτικές αρχές που διερευνούν κατά πόσο η υπόθεση αντίκειται στους ευρωπαικούς κανόνες περί ανταγωνισμού".

"Η τακτική αυτή δεν είναι καινούργια", υποστηρίζει πάντα η ίδια πηγή, "αντίθετα συναντάται ευρέως στις κατά καιρούς έρευνες που διεξάγει η DG Com για υποθέσεις εξαγοράς ανάμεσα σε ευρωπαικές επιχειρήσεις, πόσο μάλλον εάν ο αγοραστής είναι εταιρεία τρίτης χώρας".

Ακόμη πάντως και αν ο πάγος στην έρευνα προήλθε από πρωτοβουλία της ίδιας της Socar, στελέχη της αγοράς δεν αποκλείουν το αίτημα για παροχή επιπλέον χρόνου να αποτελεί ένα πρόσχημα, καθώς όπως λένε όταν μια εταιρεία ενδιαφέρεται πραγματικά να αποκτήσει μια άλλη, κάνει οτιδήποτε περνά από το χέρι της για την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη ολοκλήρωσή της εξαγοράς.

Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι η βαλτωμένη εξαγορά του ΔΕΣΦΑ από τη Socar δεν έχει πλέον τύχη, και πως οι Αζέροι έχουν πάψει στην πραγματικότητα να ενδιαφέρονται αφενός γιατί έχουν να διαπραγματευθούν με μια νέα κυβέρνηση στην Ελλάδα -όχι ιδιαίτερα φιλική απέναντι στη επένδυση- αφετέρου γιατί έχουν πλέον "αποδεχθεί" ότι οι Βρυξέλλες δεν βλέπουν με καλό μάτι την εξαγορά, και την αυτόνομη κάθοδο μιας τρίτης χώρας, στα εσωτερικά ενεργειακά της ΕΕ.

Υπό αυτές τις συνθήκες, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η σημερινή σύμφωνα με πληροφορίες συνάντηση που θα έχει ο υπ. Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης με τον πρέσβη του Αζερμπαιτζάν Ραχμάν Μουσταφάγεφ με αντικείμενο τις εκκρεμότητες γύρω από το ΔΕΣΦΑ αλλά και τον αγωγό TAP όπου η Socar ελέγχει το 20%. 

Το χαρτί του ΔΕΣΦΑ

Αρκετοί εκτιμούν πως ακόμη και αν οι Αζέροι έχουν πράγματι πάψει να ενδιαφέρονται για το ΔΕΣΦΑ, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα παίξουν το χαρτί του διαφαινόμενου ναυαγίου του ντίλ κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης που θέλει να ξεκινήσει ο  Π. Λαφαζάνης, τόσο με την κοινοπραξία του TAP, όσο και με τις εταιρείες-μέλη του, επιδιώκοντας τα μεγαλύτερα δυνατά αντισταθμικά οφέλη για την Ελλάδα.

Χθες οι επικεφαλής της εταιρείας του TAP συναντήθηκαν για πρώτη φορά με τον υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Π. Λαφαζάνη. Η κυβέρνηση επιμένει στα αντισταθμιστικά οφέλη για τον TAP, αλλά για την ώρα συνεχίζει να εισπράττει άρνηση αναφορικά με το τριπλό ελληνικό αίτημα για μείωση των τιμών του φυσικού αερίου, επιβολή τελών για τη διέλευση του αγωγού από τη Β. Ελλάδα, και είσοδο στο μετοχικό του κεφάλαιο.

Από την πλευρά του ο Π. Λαφαζάνης άνοιξε και επίσημα το φάκελο των "αντισταθμιστικών ωφελημάτων" για τον αγωγό στη χθεσινή του συνάντηση με τον επικεφαλής της εταιρείας του TAP Ιαν Μπράντσο (πραγματοποιεί περιοδεία στις χώρες διέλευσης, Ιταλία, Αλβανία, Ελλάδα), και τον επικεφαλής για την Ελλάδα Ρ. Σκούφια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η άποψη της εταιρείας του TAP είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει για τα δύο πρώτα αιτήματα, δηλαδή τη μείωση των τιμών του αερίου, και την απόκτηση μετοχών, να απευθυνθεί σε κάθε μία από τις εταιρείες-μέλη της κοινοπραξίας ξεχωριστά (BP, Socar, Statoil, Fluxys, Enagas, AXPO), ενώ για το τρίτο, δηλαδή τα τέλη διέλευσης, να το θέσει στην αρμόδια για το θέμα Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Στην ανακοίνωση βέβαια του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, αφού επισημαίνεται η δήλωση στήριξης του Π. Λαφαζάνη στο έργο του TAP, τονίζεται ότι τα δύο μέρη "συμφώνησαν να ξεκινήσει διάλογος πάνω σε συγκεκριμένες προτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης, ώστε να υπάρξουν τα κατάλληλα αντισταθμιστικά οφέλη για τη χώρα από τη κατασκευή και λειτουργία του αγωγού”.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά θα καταθέσει ένα πακέτο προτάσεων προς συζήτηση, που εκτός των παραπάνω, μπορεί να περιλαμβάνει και θέματα όπως μεγαλύτερη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στο έργο, από το επίπεδο των κατασκευών μέχρι των προμηθειών, περισσότερα αντισταθμιστικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, που ούτως ή άλλως προβλέπονται στη συμφωνία, κ.ο.κ.

Το στοίχημα ωστόσο για την κυβέρνηση είναι η τύχη που θα έχουν τα τρία ελληνικά αιτήματα (τιμές αερίου, τέλη διέλευσης, συμμετοχή στον αγωγό). Η πρώτη υποδοχή που είχαν τύχει και τα τρία, πριν από ένα περίπου μήνα από τους Αζέρους της Socar, δια του αντιπροέδρου της Ε. Ναζίροφ, μόνο θετική δεν ήταν. Κι αυτό καθώς οι Αζέροι σε αυτή τη φάση δεν εμφανίζονται καθόλου πρόθυμοι να συζητήσουν αλλαγές στη σύμβαση που υπεγράφη με την προηγούμενη κυβέρνηση.

Το ιστορικό της έρευνας

Τα παιχνίδια τακτικής και τα παζάρια μεταξύ των δύο πλευρων φαίνεται ότι θα κρατήσουν καιρό. "Το έργο του TAP και του ΔΕΣΦΑ συνδέονται μεταξύ τους όχι άμεσα, αλλά πάντως έχουν σχέση", έλεγαν εξάλλου προ μηνός κύκλοι της Socar με αφορμή το ταξίδι Λαφαζάνη στο Μπακού τον Φεβρουάριο. Κι αυτό διότι οι υποδομές που ελέγχει ο ΔΕΣΦΑ είναι αλληλένδετες με τη στρατηγική της Socar να δραστηριοποιηθεί επί ευρωπαικού εδάφους, αρχής γενομένης από τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.

Οσο για το πάγωμα της έρευνας από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού για την εξαγορά του ΔΕΣΦΑ, θυμίζουμε ότι η απόφαση ελήφθη παραμονές των ελληνικών εκλογών, αλλά γνωστοποιήθηκε στην ιστοσελίδα της DG Com μόλις το Φεβρουάριο. Η έρευνα επρόκειτο να ολοκληρωθεί στις 22 Απριλίου και, όπως έχει κατ’ επανάληψη δηλώσει ο Π. Λαφαζάνης, "οι περαιτέρω κινήσεις της κυβέρνησης για την τύχη του ΔΕΣΦΑ θα δρομολογηθούν μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού, στην οποία εκκρεμεί προς εξέταση η συγκεκριμένη εξαγορά".

Κοινό μυστικό είναι ότι στη κυβέρνηση περιμένουν να κάνει τη δουλειά με τον ΔΕΣΦΑ η Κομισιόν, η οποία ως γνωστόν ποτέ δεν έδειξε ιδιαίτερη "χαρά" με την προοπτική να περάσει στους Αζέρους η πλειοψηφία των μετοχών ενός ευρωπαικού διαχειριστή συστήματος αγωγών φυσικού αερίου.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρωπαική Επιτροπή προσπαθεί να βάλει φραγμούς σε ενεργειακές εταιρείες τρίτων χωρών, απαιτώντας πλέον από τα κράτη-μέλη να την ενημερώνουν προκαταβολικά για τους όρους των συμβάσεων που αφορούν στη προμήθεια ενέργειας από χώρες εκτός ΕΕ (π.χ. Ρωσία), ώστε να διαπιστώνουν αν είναι συμβατοί με τους όρους περί ανταγωνισμού.