«Πανστρατιά» κηρύσσει η Κομισιόν για να καταφέρει να απορροφήσει το αμερικανικό αέριο 750 δισ. δολαρίων της συμφωνίας Ε.Ε.-ΗΠΑ – Ξεκίνησε η άτυπη «απογραφή» αλλά και η πίεση στα κράτη-μέλη

Σε άτυπη «ακτινογραφία» των ποσοτήτων LNG που έχει εισαγάγει κάθε κράτος-μέλος τα τελευταία χρόνια, και των δυνατοτήτων του για αύξηση των εισροών, προχωρά η Κομισιόν. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διαδικασία έχει ξεκινήσει από τις αρχές του φθινοπώρου και εντάσσεται στο πλαίσιο διερεύνησης από τις Βρυξέλλες των προοπτικών υλοποίησης της εμπορικής συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ε.Ε. 

Υπενθυμίζεται ότι με την εν λόγω συμφωνία, στο τέλος Ιουνίου, μεταξύ άλλων η Ε.Ε. θα καταβάλλει δασμούς 15% για τις εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ, ενώ θα μειώσει στο μηδέν τους δασμούς της στα περισσότερα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα. Παράλληλα, θα εισαγάγει αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα (πετρελαίου, LNG και πυρηνικών καυσίμων) αξίας 250 δισ. δολαρίων ετησίως για τρία χρόνια, δηλαδή συνολικής αξίας 750 δισ. δολαρίων. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, η «απογραφή» αφορά σε αυτή τη φάση το φυσικό αέριο και, κατά συνέπεια, τις «επιδόσεις» κάθε κράτους-μέλους ως προς τις εισαγωγές καυσίμου. Η διαδικασία διεξάγεται άτυπα, ενώ πιθανότατα συντονίζεται από το ίδιο το γραφείο της Προέδρου της Κομισιόν. Αποδέκτες της έρευνας είναι τα υπουργεία Ενέργειας κάθε χώρας της Ε.Ε., η οποία ξεκίνησε σε πρώτη φάση με την καταγραφή του πρόσφατου ιστορικού εισαγωγών LNG από κάθε χώρα. 

Η διαδικασία επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, επικεντρωμένη πλέον στο ύψος στο οποίο μπορεί κάθε κράτος-μέλος να αυξήσει τις εισαγωγές του. Σε αυτό το πλαίσιο, διερευνάται κατ΄αρχάς κατά πόσο οι υποδομές σε κάθε αγορά επιτρέπουν την ενίσχυση των εισροών υγροποιημένου αερίου. Σε επόμενη φάση, διεξάγονται άτυπες «μίνι» διαπραγματεύσεις με κάθε κράτος, όσον αφορά τον βαθμό στον οποίο μπορεί να αυξήσει τις εισαγωγές του και, κατά συνέπεια, να συμβάλει στην υλοποίηση της συμφωνίας με τις ΗΠΑ. 

«Σύμμαχο» της ενίσχυσης των εισαγωγών από τις ΗΠΑ θα αποτελέσει η πλήρης ενεργειακή απεξάρτηση της Ε.Ε. από τη Μόσχα. Υπενθυμίζεται ότι ο οδικός χάρτης που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση στα ευρωπαϊκά όργανα προβλέπει την κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου τον Νοέμβριο του 2027.                                                                                      

Επίσης, όσον αφορά την ανατολική και την νοτιοανατολική Ευρώπη, όπως φάνηκε και στο συνέδριο P-TEC στο Ζάππειο αλλά και οι συμφωνίες που υπογράφηκαν στο περιθώριό του, η προοπτική ενίσχυσης του μεριδίου του αμερικανικού LNG δημιουργεί προϋποθέσεις για ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως «πύλης» του καυσίμου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Ενδεικτικές ήταν οι δηλώσεις του Αμερικανού Υπουργού Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Ντακ Μπέργκαμ, για το ότι η Ελλάδα αποτελεί κόμβο για το αμερικανικό LNG. 

Μάλιστα, κατά την πρόσφατη επίσκεψη στις ΗΠΑ του υπουργού ΠΕΝ, Σταύρου Παπασταύρου, προέκυψε μία ακόμη ένδειξη για τη σημασία που δίνει η αμερικανική πολιτική ηγεσία στο Vertical Corridor για την ενεργειακή απεξάρτηση της Ανατολικής Ευρώπης από τη Ρωσία. Κι αυτό γιατί δρομολογήθηκε η σύσταση Ομάδας Εργασίας που θα συνεδριάσει για πρώτη φορά αύριο 10 Δεκεμβρίου, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και όλων των εμπλεκόμενων χωρών, ώστε να υπάρξει συντονισμός για την περαιτέρω προώθηση της πρωτοβουλίας. 

Επίσης, απότοκο του νέου αναβαθμισμένου ρόλου της Ελλάδας ήταν η πρώτη μακροχρόνια συμφωνία στη νοτιοανατολική Ευρώπη για την εισαγωγή αμερικανικού LNG, που υπέγραψε η Atlantic See LNG Trade SA (θυγατρική της Aktor και της ΔΕΠΑ Εμπορίας) με τη Venture Global με έναρξη το 2030 και 20ετή διάρκεια. Συμφωνία που έθεσε τις βάσεις για τις εισαγωγές αμερικανικού LNG από την ελληνική εταιρεία μέσω της Venture Global ήδη από το 2025, στο πλαίσιο του deal της ΔΕΠΑ Εμπορίας με τη Naftogaz, για τον ανεφοδιασμό με αμερικανικό LNG κατά την τρέχουσα χειμερινή περίοδο. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, ενδιαφέρον για συμφωνία προμήθειας με την Atlantic See LNG Trade εκφράζεται και από τη Βουλγαρία, τη Μολδαβία και την Ουγγαρία. Έτσι, δεν είναι τυχαίο ότι  σε χθεσινή του συνέντευξη στο Bloomberg, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Aktor και CEO της Atlantic, Αλέξανδρος Εξάρχου, σημείωσε πως η Atlantic See LNG Trade αναζητά επιπλέον Αμερικανούς προμηθευτές για την περίοδο 2026-2030, καθώς θα χρειαστεί μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που έχει εξασφαλίσει από τη Venture Global. 

Πάντως, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν πως είναι στην πράξη ανέφικτο να αυξηθούν οι ετήσιες εισροές αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων στα 250 δισ. δολάρια. Όπως επισημαίνουν χαρακτηριστικά, για να συνέβαινε αυτό όχι μόνο θα έπρεπε να τριπλασιαστούν οι εισαγωγές από τα υφιστάμενα επίπεδα, αλλά και να υποχρεωθούν αμερικανικές εταιρείες να περιορίσουν τις εξαγωγές τους σε τρίτες χώρες εκτός Ευρώπης. Έτσι, εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη της συμφωνίας Ε.Ε. – ΗΠΑ δεν θα εκπληρωθεί, με συνέπεια να αποτελεί εφεξής ένα συνεχή μοχλό πίεσης της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας προς την Κομισιόν.