Καταρχήν συμφωνία για τον CBAM στο Ecofin - Μένουν ωστόσο οι σοβαρές ενστάσεις της βιομηχανίας - Συζητείται αύριο στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος

«Επί της αρχής» συμφωνία για τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), τον οποίο προτείνει η Κομισιόν, επετεύχθη μεταξύ των Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, στα πλαίσια του Ecofin που πραγματοποιήθηκε εχθές.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις ανέφερε πως υπάρχει συμφωνία σε μια γενική προσέγγιση ως προς τον μηχανισμό για την αποτροπή της διαρροής άνθρακα (carbon leakage). Ωστόσο, μένουν ακόμη πολλά θέματα να διευθετηθούν και τα οποία θα αποτελέσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες και προτάσεις που θα παρουσιαστούν εντός των επόμενων εβδομάδων και μηνών, χωρίς να δίνει περισσότερες λεπτομέρειες.

Η Υπουργός Οικονομικών της Φινλανδίας Annika Saarikko σε δηλώσεις της σε δημοσιογράφους ανέφερε πως «Σήμερα, υπό την προεδρία της Γαλλίας, εγκρίναμε τον CBAM, τις γενικές κατευθύνσεις για τον μηχανισμό. Αυτός είναι ακρογωνιαίος λίθος της κλιματικής πολιτικής της ΕΕ».

Στόχος από την εφαρμογή του CBAM είναι η επιβολή ισοδύναμου με την ΕΕ κόστους εκπομπών στις εισαγωγές περιορισμένου αριθμού προϊόντων υψηλής έντασης εκπομπών με βάση την περιεκτικότητα τους σε άνθρακα (τσιμέντο, αλουμίνιο, σίδηρος-χάλυβας, λιπάσματα, ηλεκτρική ενέργεια).

Πρόθεση της Κομισιόν με την εφαρμογή του μηχανισμού είναι αφενός να εξυπηρετήσει τους κλιματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφετέρου να μην υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έναντι άλλων τρίτων χωρών που δεν εφαρμόζουν ανάλογες δεσμεύσεις ως προς τις εκπομπές άνθρακα. Ωστόσο, η πρόταση της Κομισιόν για τον μηχανισμό έχει προκαλέσει σημαντικές ενστάσεις από πλευράς βιομηχανίας, η οποία ζητάει να γίνουν μια σειρά αλλαγές, καθώς, διαφορετικά τίθεται σοβαρός κίνδυνος για τον κλάδο συνολικά.

Συγκεκριμένα, σε πρόσφατη εκδήλωσή του ο ΣΕΒ υπογράμμιζε, μεταξύ άλλων, πως αν δεν σταθμιστεί η κλιματική φιλοδοξία με την ανταγωνιστικότητα, η απώλεια μεριδίων αγοράς, θα οδηγήσει σε μειωμένη οικονομική δραστηριότητα, και λιγότερες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη και την Ελλάδα.

Επιπρόσθετα, σημειώνει πως η εισαγωγή του CBAM, όπως προτείνεται, δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους στις αλυσίδες αξίας των προϊόντων που θα περιλαμβάνει, αλλά και τις εξαγωγές της ΕΕ.

Ο μηχανισμός που προτείνεται, ως έχει σήμερα, θα προκαλέσει μια επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις που θα υποχρεωθούν να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο, από 197 εκατομμύρια ευρώ το 2023, που σταδιακά φτάνε το ύψος των 1,1€ - 1,3€ δισεκ. το 2035 μόνο για την αγορά δικαιωμάτων εκπομπών που χάνονται λόγω της εφαρμογής του.  

Τέλος, να αναφέρουμε πως αύριο, 17 Μαρτίου, στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος, θα γίνει η προκαταρκτική συζήτηση για το νέο μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα.

Μιλώντας προ ημερών σε εκδήλωση του Συμβουλίου ΣΕΒ για την Βιώσιμη Ανάπτυξη, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, είχε υπογραμμίσει ότι πρέπει να διασφαλιστεί «ένα επαρκές δοκιμαστικό στάδιο για την αξιολόγηση του μηχανισμού».

Συμπλήρωσε δε πως «πρέπει να είμαστε φιλόδοξοι αλλά και ιδιαίτερα προσεκτικοί με την πράσινη μετάβαση της βιομηχανίας, καθώς ενέχει τεχνολογίες και εφοδιαστικές αλυσίδες που ακόμη βρίσκονται σε κατάσταση μελέτης και έρευνας».