Ηλεκτρικός χώρος: κι όμως υπάρχει!

Η έλλειψη διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επενδύσεις φωτοβολταϊκών. Λόγω αυτού του γεγονότος άλλωστε, ήδη από το 2022 ο ΔΕΔΔΗΕ πάγωσε (με λίγες εξαιρέσεις) τις αιτήσεις για νέα έργα. Σε επίπεδο ΑΔΜΗΕ πάλι, οι προσπάθειες προτεραιοποίησης εκ μέρους του ΥΠΕΝ προκάλεσαν ένα κύμα  διαμαρτυριών και αμφισβήτησης εκ μέρους όσων θεωρούν ότι αδικήθηκαν. Βέβαια, το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν κι άλλες χώρες με μεγάλη διείσδυση ΑΠΕ. Στη Βρετανία, για παράδειγμα, όροι σύνδεσης δίνονται πλέον για μετά το 2035, ενώ στην Ολλανδία υπάρχει πρόβλημα σύνδεσης ακόμη και μικρών οικιακών συστημάτων.

Ειδικά για τα συστήματα αυτοπαραγωγής, το ΥΠΕΝ φρόντισε, ήδη από το 2022, να δοθεί έξτρα ηλεκτρικός χώρος 10 MW ανά υποσταθμό ακόμη και στις περιπτώσεις κορεσμού των υποσταθμών. Για να εξυπηρετηθούν μάλιστα περισσότερα συστήματα, μπήκε ένα όριο 200 kW ανά παροχή για τις επιχειρήσεις (και αντίστοιχα μικρότερα όρια για τις άλλες κατηγορίες καταναλωτών).

Το  μέτρο αυτό ήταν μια λύση ανάγκης μέχρι να απελευθερωθεί νέος ηλεκτρικός χώρος. Ας δούμε λοιπόν τι ισχύει σήμερα και τι περιμένουμε στο άμεσο μέλλον.

Μέσα στο 2026 ολοκληρώνεται η αναβάθμιση 14 υποσταθμών του ΔΕΔΔΗΕ (οι 10 είναι ήδη έτοιμοι) με προσθήκη νέων μετασχηματιστών ή αντικατάστασή τους με μεγαλύτερους, ανοίγοντας ηλεκτρικό χώρο περίπου 725 MW. Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, 60% αυτού του ηλεκτρικού χώρου πρέπει να δοθεί σε έργα αυτοκατανάλωσης και σταθμών αποθήκευσης και 40% σε λοιπά έργα (οι νέες αιτήσεις φωτοβολταϊκών θα πρέπει υποχρεωτικά να περιλαμβάνουν και μπαταρία σύμφωνα με το ν.5261/2025). 

Λόγω του γεγονότος αυτού, ο ΔΕΔΔΗΕ θα δέχεται νέες αιτήσεις για τις εν λόγω περιοχές και κατόπιν θα διευρύνει τις περιοχές καθώς θα αναβαθμίζονται και άλλοι υποσταθμοί τα επόμενα χρόνια. Στα έργα αυτά δεν ισχύει ο περιορισμός των 200 kW.

Παράλληλα, προχωρά η αναβάθμιση περίπου 60 υποσταθμών για αύξηση της στάθμης βραχυκύκλωσης (από 7,2 kA σε 10 kA). Αναμένεται να εξυπηρετήσουν περίπου 2.500 MW. Προτεραιότητα έχει δοθεί στη Β. Ελλάδα όπου αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί τα περισσότερα έργα αναβάθμισης εντός του 2026.

Σε επίπεδο ΑΔΜΗΕ, αυτή τη στιγμή κατασκευάζονται περίπου 80 υποσταθμοί για να εξυπηρετήσουν πάνω από 5 GW έργων τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, ο ΑΔΜΗΕ αναμένεται να εφαρμόσει (όπως προβλέπει η Οδηγία 2024/1711) τους ευέλικτους όρους σύνδεσης σε έργα ΑΠΕ. 

Οι νέες ευέλικτες προσφορές σύνδεσης προβλέπουν ότι: 

• για ένα μέρος της ισχύος υπάρχει δέσμευση για την απορρόφησή της.
• για ένα άλλο μέρος της ισχύος η δέσμευση απορρόφησης εξαρτάται από όρους και προϋποθέσεις, δηλαδή ο Διαχειριστής θα μπορεί να επιβάλλει λειτουργικούς περιορισμούς. Αν ωστόσο οι περιορισμοί αυτοί ξεπεράσουν την εγγυημένη απορρόφηση, τότε θα προβλέπεται αποζημίωση των μονάδων ΑΠΕ. 

Με άλλα λόγια προοπτικές υπάρχουν. Άλλωστε απέχουμε ακόμη πολύ από την επίτευξη των κλιματικών στόχων (και δεσμεύσεων) της χώρας που προβλέπουν κάλυψη του 80% της ηλεκτροπαραγωγής με ΑΠΕ ως το 2030.