ΙΕΑ: Οι επενδύσεις είναι ο αδύναμος κρίκος της ενεργειακής μετάβασης - Δεν αρκούν ούτε για τις ΑΠΕ ούτε και για τους υδρογονάνθρακες

Μια προβληματική εικόνα για τις επενδύσεις στην ενέργεια διεθνώς περιγράφει η νέα ετήσια έκθεση του ΙΕΑ. Ο οργανισμός εκτιμά ότι από τη μια οι επενδύσεις ΑΠΕ δεν επαρκούν για τους φιλόδοξους στόχους που απαιτούνται και από την άλλη οι επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες στο μεσοδιάστημα της μετάβασης.

Παρά την πρόοδο στις ΑΠΕ και την ηλεκτροκίνηση, το 2021 σημειώθηκε μεγάλη ανάκαμψη στην κατανάλωση άνθρακα και πετρελαίου, γεγονός που οδηγεί στο να είναι το δεύτερο μεγαλύτερο έτος ιστορικά στις εκπομπές CO2.

Οι δημόσιες δαπάνες για ΑΠΕ στα πακέτα ανάκαμψης αντιστοιχούν μόλις στο 1/3 που χρειάζεται με βάση τις εκτιμήσεις του ΙΕΑ, με τις αναπτυσσόμενες χώρες να έχουν το εντονότερο έλλειμμα.

Αναλυτικότερα, στην πράσινη ενέργεια χρειάζονται σχεδόν 4 τρις. δολάρια επενδύσεων ετησίως ως το 2030 για να μπει ο πλανήτης σε τροχιά επαρκούς απανθρακοποίησης με το 70% εξ αυτών να αφορά τον αναπτυσσόμενο κόσμο. 

Στην περίπτωση του πετρελαίου και αερίου, ο ΙΕΑ θεωρεί ότι η κατάσταση είναι προβληματική. Οι επενδύσεις στην παραγωγή πρέπει να αυξηθούν από τα 330 δις. δολάρια του 2020 σε 572 δις. ετησίως στα έτη από το 2021 ως το 2030. Μάλιστα, αυτή η αύξηση χρειάζεται στο σενάριο που η ζήτηση για πετρέλαιο έχει ήδη κορυφωθεί, άρα αντιλαμβάνεται κανείς ότι χρειάζονται ακόμα περισσότερες επενδύσεις αν η ζήτηση αυξηθεί περαιτέρω, πράγμα εξ ολοκλήρου πιθανό.

Ακόμα και στο πιο πράσινο σενάριο του ΙΕΑ οι ετήσιες επενδύσεις σε υδρογονάνθρακες πρέπει να αυξηθούν κατά 10% σε σχέση με το 2020 στη δεκαετία που διανύουμε.

Τέλος, στον άνθρακα θεωρεί ότι η πτώση ως το 2030 πρέπει να είναι της τάξης του 55% στο φιλόδοξο σενάριο. Προκειμένου να επιτευχθεί θα χρειαστεί διακοπή των νέων αδειοδοτήσεων για μονάδες και μείωση των εκπομπών από τις υφιστάμενες μονάδες 2.100 γιγαβάτ που παρήγαγαν το ένα τρίτο του ηλεκτρισμού διεθνώς το 2020.

Παρά την επιβράδυνση στις νέες αδειοδοτήσεις και την ελλιπή χρηματοδότηση, 140 γιγαβάτ νέων μονάδων άνθρακα τελούν σήμερα υπό κατασκευή και πάνω από 400 γιγαβάτ σχεδιάζονται.

Το συμπέρασμα του ΙΕΑ είναι ότι ο πλανήτης δεν επενδύει αρκετά για να εξασφαλίσει τις μελλοντικές ενεργειακές του ανάγκες, ενώ οι αβεβαιότητες στις πολιτικές και τη ζήτηση δημιουργούν τον κίνδυνο μιας περιόδου μεταβλητότητας στο εξής για τις αγορές.

Οι επενδύσεις για τη μετάβαση αυξάνονται, αλλά υπολείπονται του αναγκαίου. Το έλλειμμα είναι αισθητό σε όλους τους κλάδους και τις περιοχές. Παράλληλα, οι επενδύσεις για υδρογονάνθρακες επλήγησαν από την κατάρρευση της τιμής το 2014-15 και το 2020 και βρίσκονται καθ' οδόν για να συμβαδίσουν με ένα κόσμο στάσιμης ή πτωτικής ζήτησης.