Η θωράκιση των θεσμών

Η ετήσια έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη για το 2011 θέτει ευθέως την πρόκληση που αντιμετωπίζει κάθε θεσμός, όπως και κάθε πολίτης: την ανάγκη να σταθούμε στο ύψος μας μέσα στη θύελλα των αλλαγών και της αβεβαιότητας και να στήσουμε την κοινωνία μας σε πιο στέρεη βάση. Η ολιγωρία των θεσμικών οργάνων συνέβαλε, σε μεγάλο ή μικρό βαθμό, στη σημερινή οικονομική, πολιτική και κοινωνική κρίση. Τώρα, μόνο με την ενίσχυση των θεσμών θα μπορέσουμε να περιορίσουμε τις ζημίες ώστε η κοινωνία να ανακάμψει.

«Σε ένα περιβάλλον κρίσης οικονομικής, αλλά τελικά και θεσμικής, όταν είναι ορατό πλέον το τέλος ενός μοντέλου πολιτικής και της σχέσης του με την κοινωνία κι ενώ ακόμη δεν έχει ανατείλει η νέα εποχή, η ανεξάρτητη αρχή πρέπει να συμβάλει στη διαμόρφωση του νέου κοινωνικού συμβολαίου στην ελληνική κοινωνία. Μόνο ισχυροί θεσμοί και συνεπής θεσμική λειτουργία μπορούν να στηρίξουν τη χώρα και τους πολίτες στη δύσκολη περίοδο που διανύουμε, προς την κατεύθυνση της μελλοντικής ανάκαμψης», σημειώνει στην Εισαγωγή της έκθεσης η Συνήγορος Καλλιόπη Σπανού.

Το ίδιο ισχύει για κάθε ελεγκτικό οργανισμό, όπως η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ο Συνήγορος του Καταναλωτή. Ισχύει κυρίως για τη Δικαιοσύνη. Ισχύει και για τον Τύπο, ο οποίος, από τη δική του σκοπιά, οφείλει να ελέγχει και αυτός τους πολιτικούς, οικονομικούς και άλλους παράγοντες που διαμορφώνουν την κοινωνία. Εκ των πραγμάτων, η αποτυχία της κοινωνίας που διαμορφώσαμε μετά το 1974 βαραίνει όλους τους θεσμούς. Οι πολίτες βάλλονται από παντού. Τίποτα δεν είναι όπως το ήξεραν, όπως το περίμεναν. Εχουν ανάγκη από τις σταθερές που οι θεσμοί μπορούν να προσφέρουν, από τη γνώση ότι κάποιος βλέπει, κάποιος ελέγχει την κατάσταση.

Ενώ η ανάγκη θα οδηγήσει στην ενίσχυση των θεσμών, αυτοί που τους υπηρετούν καλούνται να υπερβούν πρωτοφανείς δυσκολίες για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κρίσης.

Στην περίπτωση του Τύπου, οι αιτίες της κρίσης είναι πολλές και οι επιπτώσεις πολύπλευρες. Τη στιγμή που η σωστή πληροφόρηση γίνεται ακόμη πιο αναγκαία, η δημοσιογραφία απειλείται από την οικονομική δυσπραγία, από το χάος των νέων μέσων ενημέρωσης, από τη διαπλοκή, από κακές επιλογές και κακή διαχείριση – απ’ όλες τις αδυναμίες που συνέβαλαν στη δυσπιστία των πολιτών και υπέσκαψαν τη δύναμη του Τύπου.

Δημοκρατία δεν υπάρχει χωρίς ζωηρό και ανεξάρτητο Τύπο, χωρίς δυναμικούς και άτεγκτους κρατικούς θεσμούς. Αν δεν το έχουμε καταλάβει τώρα, δεν θα το μάθουμε ποτέ.