Η σχέση ενέργειας και γεωπολιτικής στην εκδήλωση του ΙΕΝΕ για την «Αραβική Άνοιξη»

Αμείωτο κράτησαν το ενδιαφέρον του πολυπληθούς ακροατηρίου οι ομιλητές της ειδικής απογευματινής εκδήλωσης του ΙΕΝΕ με θέμα « Η Αραβική Άνοιξη, οι Επιπτώσεις στην Αγορά Πετρελαίου και ο Ρόλος των Κοιτασμάτων της Ανατ. Μεσογείου», που πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιανουαρίου στο Ίδρυμα Ευγενίδου.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Πρόεδρος του ΙΕΝΕ Δρ. Γιάννης Δεσύπρης, ο οποίος τόνισε ότι οι περισσότερες χώρες της περιοχής, οι οποίες δοκιμάζονται από τις αιματηρές εξεγέρσεις της τελευταίας διετίας, είναι πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, ενώ κάποιες από αυτές αποτελούν βασικές προμηθεύτριες φυσικού αερίου της Ευρώπης. 

Ο επόμενος ομιλητής ήταν ο Δρ. Ιωάννης Μάζης, Καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας - Γεωπολιτικής του Τμήματος Τουρκικών & Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο Αθηνών), ένας από τους εγκυρότερους αναλυτές για θέματα Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής. Ο Δρ. Μάζης υπογράμμισε ότι το σύνολο των γεγονότων που έχει καθιερωθεί δημοσιογραφικά να ονομάζονται συλλήβδην ως «Αραβική Άνοιξη», στην πραγματικότητα  αποτελούν έναν «Ισλαμιστικό Χειμώνα», ενώ περιέγραψε εκτενώς τον ρόλο των δυτικών δυνάμεων στα τεκταινόμενα στην περιοχή. Επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι, καθώς οι Κούρδοι απολαμβάνουν όλο και πιο ανοικτά την υποστήριξη του αμερικανικού και του ισραηλινού παράγοντα, η αυτονόμηση της κουρδικής περιοχής της Συρίας θα μπορούσε να δώσει στα πετρέλαια της Μοσούλης και του Κιρκούκ μία διέξοδο προς τη Μεσόγειο, η οποία θα παρακάμπτει την Τουρκία.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον έγκριτο ακαδημαϊκό, η Ελλάδα οφείλει, μιμούμενη το παράδειγμα της Κύπρου, να δημιουργήσει προϋποθέσεις που θα παρέχουν ασφάλεια και «στρατηγικό βάθος» στο Ισραήλ, αλλά και να υπογραμμίσει στους συμμάχους της, πέρα από ιδεοληψίες περί «ελληνοτουρκικής φιλίας», τη γεωπολιτική της αξία, αλλά και τη συνέπειά της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Στις επιπτώσεις της «Αραβικής Άνοιξης» στην διεθνή αγορά πετρελαίου ήταν αφιερωμένη η εισήγηση του Αντιπροέδρου και Γενικού Διευθυντή του ΙΕΝΕ κ. Κωστή Σταμπολή. Όπως τόνισε, αν και στις χώρες της Αραβικής Χερσονήσου τα καθεστώτα ανάσχεσαν τη διάδοση της «Αραβικής Άνοιξης», το α΄εξάμηνο του 2011 οι τιμές του αργού αυξήθηκαν κατά 20%. Αναφερόμενος στις τρέχουσες εξελίξεις στην Αίγυπτο, ο κ. Σταμπολής τόνισε ότι η σημασία της για τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου έγκειται όχι τόσο στην παραγωγή της, αλλά στην αξία της ως χώρας διαμετακόμισης, ενώ υπογράμμισε ότι η Αλγερία καλύπτει το 10% των αναγκών της Ευρώπης σε φυσικό αέριο. Επίσης, επισήμανε ότι αν τα φαινόμενα της «Αραβικής Άνοιξης» επεκταθούν στη Σαουδική Αραβία, οι επιπτώσεις θα είναι δραματικές για τη σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. 

Ο επόμενος ομιλητής, κ. Μαθιός Ρήγας, διευθύνων σύμβουλος της Energean Oil and Gas, μίλησε για τις δραστηριότητες της εταιρείας στην Αίγυπτο και τις δυσκολίες που παρουσιάζονται για τις πετρελαϊκές στο διαμορφωθέν περιβάλλον μετά την ανατροπή του Χόσνι Μουμπάρακ. Επίσης, ο κ. Ρήγας ανέπτυξε εκτενώς τις διαφορές ανάμεσα στην Αίγυπτο και την Ελλάδα, τονίζοντας ότι η Αίγυπτος, παρά τους σοβαρούς πολιτικούς τριγμούς που αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια, συνεχίζει να παρέχει από διοικητικής και οργανωτικής πλευράς ένα σταθερό πλαίσιο στο οποίο οι ξένες πετρελαϊκές εταιρείες μπορούν να επενδύσουν.

Το ζήτημα των ερευνών πετρελαίου και της σχέση τους με την εθνική μας κυριαρχία  ανέπτυξε ο εταίρος του ΙΕΝΕ Δρ. Ντίνος Νικολάου, γεωλόγος πετρελαίου και ενεργειακός οικονομολόγος, αναφερόμενος στις έρευνες υδρογονανθράκων στη χώρα μας ως το 1974 και στις διεκδικήσεις που εγείρει έκτοτε στο Αιγαίο η Άγκυρα. Όπως επισήμανε, αμφισβητήσεις στα κυριαρχικά μας δικαιώματα έχουν εγείρει τόσο η Λιβύη, όσο και η Αλβανία, πράγμα που υποδαυλίζεται υπογείως από την Τουρκία. Σχετικά με το θέμα της κήρυξης ΑΟΖ από την Ελλάδα, ο Δρ. Νικολάου τόνισε ότι η χώρα μας οφείλει, ακολουθώντας το κυπριακό παράδειγμα, πρώτα να προβεί σε οριοθέτηση και μετέπειτα σε κήρυξη της εν λόγω ζώνης. Τέλος, αναφέρθηκε δια μακρών στους ισχυρισμούς που διατυπώνονται, από μερίδα ειδικών, για ύπαρξη τεράστιων ποσοτήτων φυσικού αερίου νοτίως της Κρήτης. Συγκεκριμένα, τόνισε ότι η περιοχή δεν έχει ακόμη εξερευνηθεί, και, συνεπώς, δεν είναι ορθή η οποιαδήποτε αναφορά σε ποσότητες.

Στη μελέτη της ΔΕΠΑ για κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από τα νεοανακαλυφθέντα κοιτάσματα στην Ανατολική Μεσόγειο (Ισραήλ και Κύπρο) προς τις ευρωπαϊκές αγορές αναφέρθηκε ο κ. Κωνσταντίνος Καραγιαννάκος, Δ/ντής Διεθνών Δραστηριοτήτων της ΔΕΠΑ Α.Ε.

Η συζήτηση που ακολούθησε, με συντονιστή τον κ. Γεώργιο Δημητρακόπουλο, Διεθνολόγο και τ. Ευρωβουλευτή, έδωσε την ευκαιρία στο κοινό να διατυπώσει το κοινό ερωτήματα προς τους ομιλητές. Επιπλέον, κ. Δημητρακόπουλος συνόψισε τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τις ομιλίες και τη συζήτηση, ενώ ανέπτυξε τις δυνατότητες παρέμβασης και άσκησης συντονισμένης πολιτικής εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με δεξίωση που παρέθεσε το ΙΕΝΕ, κατά τη διάρκεια της οποίας το Ινστιτούτο καλωσόρισε το 2013 με την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίττας του.   Χορηγοί της εκδήλωσης ήταν οι εταιρείες ΔΕΠΑ, Energean Oil and Gas και TΕΡΝΑ Ενεργειακή.