Η «κριτική» της αγοράς για το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στις Στέγες» – Αλλαγές και προσαρμογές στον τομέα των «distributors» ηλιακού εξοπλισμού

Έλλειψη χρηματοδότησης και στρέβλωση στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται, εντοπίζουν στελέχη της αγοράς για το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στις Στέγες» που τρέχει εδώ και μερικούς μήνες με μερικές χιλιάδες οικιακούς καταναλωτές να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να προχωρήσουν σε μια τέτοια επένδυση.

Αρχικά, όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, «το 1^ο κύμα ενδιαφέροντος δεν είναι ευκαταφρόνητο, αλλά όχι και του επιπέδου που θα θέλαμε», με κύκλους της αγοράς, να εστιάζουν στο κομμάτι της χρηματοδότησης ως την βασική αδυναμία. Ως γνωστόν, το πρόγραμμα προβλέπει επιδότηση κατά ένα μέρος για τα φωτοβολταϊκά πάνελ και σχεδόν το συνολικό κόστος για την μπαταρία. Ωστόσο, η καταβολή της επιδότησης επέρχεται της εγκατάστασης του συστήματος με αποτέλεσμα, η τυχόν έλλειψη αρχικού κεφαλαίου να καθιστά απαγορευτική την όποια υλοποίηση του έργου.

Ακόμα και σε περιπτώσεις που εταιρείες εγκατάστασης επιλέγουν να χρηματοδοτήσουν το έργο με ίδια κεφάλαια και να αποζημιωθούν μετά, με την λήψη της επιδότησης, τις αποθαρρύνει το γεγονός ότι υπάρχει ασάφεια ως προς τον χρόνο καταβολής της επιδότησης από το πρόγραμμα. Την ίδια στιγμή, το αυξημένο κόστος του χρήματος αποτρέπει έως καθιστά απογορευτικό, τον όποιο τραπεζικό δανεισμό με αποτέλεσμα, όπως σημειώνουν στελέχη της αγοράς, να παρατηρείται μια σημαντική καθυστέρηση στην περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου.

Μικρό το όφελος

Σε δεύτερο χρόνο, προβληματισμό εγείρει, επίσης, σε κύκλους της αγοράς η όλη λογική του προγράμματος που, όπως σημειώνουν, κινείται στη γραμμή του net-metering, όταν όλη η Ευρώπη επιλέγει το μοντέλο της αυτοπαραγωγής. Ως γνωστόν, ο τρόπος που λειτουργούν τα οικιακά φωτοβολταϊκά (net-metering) σημαίνει πως χρησιμοποιούν το δίκτυο σαν μπαταρία, με συνέπεια η παραγωγή που εγχέουν σε αυτό να συμψηφίζεται με την κατανάλωση της κατοικίας οποιοδήποτε χρονικό διάστημα μέσα στο 24ώρο. Επομένως, στη πράξη η προσθήκη της μπαταρίας δεν έχει όφελος για τον ιδιώτη αλλά και για το ίδιο το δίκτυο, δεδομένου ότι δεν συμβάλει στο βαθμό που θα μπορούσε να συμβεί, δηλαδή στην αποσυμφόρηση του δικτύου, άρα να ανοίξει δρόμο για περισσότερες ΑΠΕ στο σύστημα.

Διαφορά αξίας

Ένα ακόμη ζήτημα που χρήζει αντιμετώπισης και θίγεται τόσο από τον κλάδο των φωτοβολταϊκών όσο και τον κλάδο της προμήθειας είναι το ζήτημα του συμψηφισμού. Συγκεκριμένα, κατά το μοντέλο net metering πραγματοποιείται συμψηφισμός ενέργειας και όχι συμψηφισμός αξίας, πράγμα που σημαίνει ότι προκύπτει μια διαφορά αξίας μετά της αξίας της ενέργειας που εκχέεται στο σύστημα και στην ενέργεια που αποροφάται. Η εν λόγω διαφορά ωστόσο δεν αποτυπώνεται κάπου και «διαχεέται» με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στο σύνολο της αγοράς και τον καταναλωτή.

Κίνητρα

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η Πολιτεία μπορεί να εξετάσει εναλλακτικά της επιδότησης κίνητρα προκειμένου να προωθήσει περαιτέρω την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες τόσο των νοικοκυριών όσο και των επαγγελματιών. Τέτοια κίνητρα μπορεί να είναι φορολογικά και με χρονικό ορίζοντα ώστε να πείθουν τον καταναλωτή για την προοπτική του εγχειρήματος. Επίσης, κύκλοι της αγοράς κάνουν λόγο για μια ορισμένη προκαταβολή της επιδότησης ώστε αφενός το πρόγραμμα να καταστεί πιο ελκυστικό και αφετέρου να λυθεί ως ένα βαθμό το ζήτημα της χρηματοδότησης που υπάρχει.

Αλλαγές στον προσανατολισμό των εταιρειών

Τα παραπάνω αντανακλούν με ιδιαίτερα έντονο τρόπο στο κύκλο εργασιών των προμηθευτών ηλιακού εξοπλισμού στη χώρα μας που πλέον με ακόμη μεγαλύτερη ένταση, σε σχέση με μερικούς μήνες πριν, «στρέφονται» προς τέτοιες λύσεις.

Όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς, οι βασικοί πυλώνες ζήτησης για τον κλάδο αφορούν πλέον σε μικρομεσαία έργα – clusters (ενεργειακές κοινότητες), σε επαγγελματικό net-metering και τα οικιακά συστήματα. Για την ώρα, όπως επεξηγούν οι ίδιες πηγές, το οικιακό κομμάτι καταλαμβάνει ένα μικρό μέρος της αγοράς, ωστόσο, προοπτικά, οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι θα αυξηθεί σημαντικά επιδρώντας ολοένα και περισσότερα στους κύκλους εργασιών των εταιρειών. Όπως γράψει το energypress, το τρέχον έτος συνιστά μια μεταβατική χρονιά για τον κλάδο με τα μικρά έργα να υποχωρούν και την θέση τους να παίρνουν με ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο στον κύκλο εργασιών τα πολύ μεγάλα έργα, τα λεγόμενα «utility scale pv».