Η φετινή χρονιά ίσως ήταν λίγο πιο δύσκολη για τις ΑΠΕ σε σχέση με το 2024

Για να χαριτολογήσω και λίγο, δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί πως ίσως ο “έρωτας” της ΕΕ αλλά και της ελληνικής κυβέρνησης για τις ΑΠΕ έχει πλέον δώσει τη θέση του σε μια πιο ώριμη σχέση- μία σχέση ανάγκης, συνύπαρξης και ρεαλισμού. Πολλά έχουν αλλάξει στην παγκόσμια σκακιέρα, άρα είναι φυσικό να αλλάζουν και οι προτεραιότητες.

Σε μια πιο σοβαρή νότα, οι ΑΠΕ έχουν σημειώσει τεράστια πρόοδο όχι μόνο στην ΕΕ, αλλά και στην χώρα μας, όπου η παραγωγή πράσινης ενέργειας έχει φτάσει περίπου στο 55%, επίδοση ιδιαίτερα σημαντική ανάμεσα στα κράτη-μέλη, με τουλάχιστον άλλα 2-3 GW να αναμένεται να συνδεθούν τα επόμενα χρόνια. Είχα αναφερθεί εκτενώς στο θέμα των περικοπών στα αφιερώματα του 2023 και του 2024, τονίζοντας ότι οι περικοπές είναι εδώ και παραμένουν. Όμως οι σοβαρές, καλά δομημένες επενδύσεις είναι σε μεγάλο βαθμό θωρακισμένες και δεν αναμένεται να επηρεαστούν μακροπρόθεσμα, παρά την βραχυπρόθεσμη πίεση που πράγματι είδαμε στις νέες επενδύσεις. Συνεπώς όλα μέλι-γάλα?

Τουναντίον. Τα νέα έργα βρίσκουν ακόμα μεγαλύτερες δυσκολίες, ιδιαίτερα στο αδειοδοτικό στάδιο. Η κοινωνική παραπληροφόρηση και τα Fake news δημιουργούν εμπόδια με πραγματικό αντίκτυπο στις επενδύσεις. Η καθυστέρηση στην εφαρμογή του πλαισίου για την αποθήκευση ενέργειας επιδεινώνει την κατάσταση, υπενθυμίζοντας μας ότι χωρίς την αποθήκευση δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική σταθερότητα στο σύστημα των ΑΠΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόσφατη συμφωνία με τις ΗΠΑ για το Φυσικό Αέριο, αποτελεί αδιαμφισβήτητα μια σημαίνουσα επιτυχία. Η χώρα μας χρειάζεται σταθερές πηγές ενέργειας από αξιόπιστους συμμάχους, και ο νέος διάδρομος θα συμβάλει σε αυτό. Οι ΑΠΕ είναι εξαιρετικές, αυτό είναι δεδομένο, αλλά και η σταθερότητα κάθε άλλης καθαρής παραγωγής ή λιγότερο ρυπογόνου μορφής παραγωγής ενέργειας είναι απαραίτητη. Προσέξτε όμως μια σημαντική παράμετρο, χωρίς καμία διάθεση μεροληψίας:

Η Ελλάδα είναι Ήλιος, Αέρας και Θάλασσα. Αυτά είναι το πραγματικό μας «ορυκτό» κεφάλαιο, άφθονο και δωρεάν. Εάν σήμερα οι αντιδράσεις ή οι καθυστερήσεις για την κατασκευή ενός μεγάλου έργου ΑΠΕ συχνά φτάνουν από το υπερβολικό έως το παράλογο, ας φανταστεί κανείς τι θα συνέβαινε εάν ξεκινούσαν γεωτρήσεις σε θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές. Εάν σήμερα έργα ΑΠΕ προσβάλλονται για υποθετικές επιπτώσεις σε ένα συγκεκριμένο σημείο, τι αντιδράσεις θα προκαλούσε ένα γεωτρύπανο σε μία ευαίσθητη περιοχή; Θα μπορούσε οποιαδήποτε Κυβέρνηση, όσο ικανή και να είναι, να διαχειριστεί αυτό το κοινωνικό κύμα χωρίς πολιτικό κόστος; Το θεωρώ εξαιρετικά δύσκολο.

Είμαι υπέρ της στρατηγικής συνεργασίας με την Αμερική- τελεία και παύλα. Η παρουσία της έχει αποδειχθεί καθοριστική για την Δύση και για την χώρα μας. Όμως, όπως ο «έρωτας» για τις ΑΠΕ δείχνει περιόδους κάμψης, έτσι και ο ενθουσιασμός για το αέριο απαιτεί προσοχή και μέτρο. Τα συμφέροντα διεθνώς αλλάζουν όπως τα κύματα- μια φυσάει βοριάς και μια νοτιάς. Ελπίζω πως η σημερινή Κυβέρνηση, αλλά και οι επόμενες, δεν θα λησμονήσουν πως οι ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την αποθήκευση, αποτελούν τη μοναδική πραγματικά καθαρή, ασφαλή και σταθερή μακροπρόθεσμη λύση. Η βάση για αυτές τις τεχνολογίες — δηλαδή οι φυσικοί πόροι που διαθέτουμε σε αφθονία — υπάρχει σε απίστευτη ποσότητα· αποτελεί την περιουσία μας, σχεδόν ανεξάντλητη και χωρίς κανένα κόστος. Οι ΑΠΕ συνέβαλαν να μην εκτοξευθεί τόσα χρόνια το ενεργειακό κόστος σε δυσθεώρητα επίπεδα όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία αποσταθεροποίησε την Ευρώπη. Οι ΑΠΕ στήριξαν το σύστημα όταν η Γερμανία αντιμετώπιζε τεράστια προβλήματα λόγω της Ρωσίας. Σε αυτές οφείλουμε πολλά, είτε συμφωνούμε είτε διαφωνούμε.

Μόνο έτσι – αξιοποιώντας τα πραγματικά οφέλη των ΑΠΕ, που είναι η φθηνότερη και καθαρότερη μορφή ενέργειας - θα μπορέσει η χώρας να κατοχυρώσει τον ρόλο της ως ηγέτιδα δύναμη ενέργειας στην Ευρώπη. Οι συμφωνίες που καθιστούν την Ελλάδα Hub, είναι ιδιαίτερα σημαντικές και αξίζουν υποστήριξη, αλλά πρέπει ταυτόχρονα να είναι σαφές ότι η κοινωνία και η βιομηχανία χρειάζονται φθηνή ενέργεια. Αυτό πρέπει να παραμείνει κεντρικός στόχος.

Ανάπτυξη υποδομών και δικτύων, παράλληλη υλοποίηση έργων ΑΠΕ και άμεση έναρξη της αποθήκευσης πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα σήμερα –όχι σε 3-4 χρόνια. Το πρόβλημα είναι παρόν και χρειάζεται λύσεις τώρα, ώστε οι σημαντικές συμφωνίες που έχει επιτύχει η κυβέρνηση να μετατραπούν σε πραγματικό, μετρήσιμο όφελος για την οικονομία, την κοινωνία και τον ενεργειακό μας ρόλο στην Ευρώπη.

_____

Ο Γιώργος Ρόκας είναι Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της R Energy 1.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress: Η αγορά των ΑΠΕ μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα – Φόβοι και προσδοκίες από τη νέα χρονιά.