Η εορταστική ανάπαυλα στην ενεργειακή κρίση θα είναι μικρή - Bullish οι αναλυτές βλέπουν συνέχιση των υψηλών τιμών στο πρώτο μισό του 2022

Η εικόνα που υπάρχει για σήμερα στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. είναι μάλλον ενθαρρυντική, καθώς οι τιμές στην πλειονότητα των κρατών εμφανίζουν σημαντική υποχώρηση, φτάνοντας έως και τα 101,64 ευρώ/MWh, τιμή που ισχύει για σήμερα στη Γαλλία. Οι μεγαλύτερες τιμές εμφανίζονται στην Ελβετία (186,13 ευρώ/MWh) αλλά και στις χώρες των Βαλκανίων, περιλαμβανομένης και της Ελλάδας (182,47 ευρώ/MWh). 

Την ίδια στιγμή η τιμή του φυσικού αερίου που χθες έφτασε μέχρι και τα 80 ευρώ/MWh, τελικά διαμορφώθηκε στα 105 ευρώ/MWh, τιμή σημαντικά χαμηλότερη από τα 180 ευρώ/MWh που είχαμε στις 21 Δεκεμβρίου. 

Η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου πάντως αφορά στη διακύμανση των τιμών του φυσικού αερίου και του ρεύματος για το επόμενο διάστημα. Και εδώ οι απαντήσεις που δίνουν οι ειδικοί και οι αναλυτές της αγοράς, είναι μάλλον αποθαρρυντικές. 

Φυσικό αέριο

Καθώς οι βασικές αιτίες της εκτίναξης των τιμών δεν έχουν θεραπευτεί, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα παραμείνουν υψηλές. Πρόσφατη πρόβλεψη υψηλόβαθμού αξιωματούχου της ρωσικής Gazprom στο Reuters ανέφερε ότι “οι τιμές του φυσικού αερίου την επόμενη χρονιά, δε θα είναι χαμηλότερες από το 2021”. Στο ίδιο μήκος κύματος και η έκθεση του εξειδικευμένου ενεργειακού οίκου IHS Markit, αναθεώρησε προηγούμενη πρόβλεψη ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα αρχίσουν να εξασθενούν από τα μέσα Φεβρουαρίου του 2022. Σύμφωνα με την νέα εκτίμηση είναι εξαιρετικά πιθανό να υπάρξει καθυστέρηση στην αποκλιμάκωση από τα τρέχοντα ιστορικά υψηλά επίπεδα. «Με δεδομένη τη δυναμική της προσφοράς και της ζήτησης φέτος το χειμώνα, οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου είναι πιο πιθανό να παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και να συνεχίσουν να είναι ασταθείς σε όλη τη διάρκεια του πρώτου μισού του 2022». Καθώς δεν διαφαίνονται στον ορίζοντα σημάδια για ενίσχυση της προσφοράς, οι πτωτικές πιέσεις δεν αναμένεται να εκδηλωθούν νωρίτερα, πριν από το τέλος του χειμώνα. Μάλιστα ο συνδυασμός των αυξημένων αναγκών για την πλήρωση των αποθηκευτικών χώρων στα τέλη του χειμώνα αλλά και των περιορισμών στην προσφορά φυσικού αερίου, οδηγεί στην πρόβλεψη από την IHS Markit ότι οι τιμές TTF του φυσικού αερίου το καλοκαίρι του 2022 θα είναι κατά 25% υψηλότερες από την προηγούμενη πρόβλεψη. 

Σε κάθε περίπτωση, η διακύμανση των τιμών του φυσικού αερίου θα εξαρτηθεί από απρόβλεπτους παράγοντες όπως οι καιρικές συνθήκες αλλά και οι εισροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τη Ρωσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ειδικοί της αγοράς προειδοποιούν ότι εάν στη διάρκεια του χειμώνα 2021 / 2022 εξαντληθούν τα αποθέματα των αποθηκών αερίου στην Ευρώπη, τότε αναμένεται και στη διάρκεια της σεζόν 2022 / 2023 οι τιμές σε Ευρώπη και Ασία να είναι εξαιρετικά ασταθείς και να οδηγηθούν σε νέα ιστορικά υψηλά. 

Ηλεκτρισμός

Οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου επηρεάζουν άμεσα τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και όπως προβλέπει η Ευρωπαϊκή Ρυθμιστική Αρχή ACER, στην τελευταία της εκτίμηση για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αναμένεται να υπάρξει αποκλιμάκωση από τα τρέχοντα υψηλά επίπεδα πριν από τον Απρίλιο του 2022. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τιμές των futures στην ηλεκτρική ενέργεια παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, γεγονός που δείχνει ότι η αγορά προεξοφλεί ότι δε θα υπάρξει σταθεροποίηση και μείωση στο άμεσο μέλλον. Ενδεικτικά οι τιμές day ahead στη γερμανική αγορά, που θεωρείται κομβική για την Ευρώπη, έχουν αυξηθεί περισσότερο από 300% φέτος και συνεχίζουν να διαπραγματεύονται σε επίπεδα ρεκόρ. Ακόμη πιο απαισιόδοξη εμφανίζεται πρόσφατη έκθεση της Moody's, η οποία εκτιμά ότι οι τιμές του ρεύματος σε Γερμανία και Γαλλία θα επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα σταδιακά μέχρι το 2024. 

Αξίζει να αναφερθεί ότι στην Ελλάδα, ελλείψει προθεσμιακής αγοράς, οι τιμές στη spot αγορά επηρεάζουν άμεσα τα τιμολόγια λιανικής, μέσω των ρητρών αναπροσαρμογής που υπάρχουν στα τιμολόγια. Αντίθετα σε πιο ώριμες αγορές όπως η Γερμανία, στην spot καθορίζεται η τιμή για το 25% της ζήτησης, καθώς για το υπόλοιπο 75% οι τιμές προσδιορίζονται μέσω προθεσμιακών συμβολαίων. Έτσι οι καταναλωτές είναι λιγότερο εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της αγοράς, κάτι που αναμένεται να συμβεί και στην ελληνική αγορά όταν επέλθει η ωρίμανση του νέου μοντέλου λειτουργίας.