Η ενέργεια, όχι ο κλάδος της τεχνολογίας, εξακολουθεί να είναι ο κινητήρας της ιστορίας

Μπορεί να πηγαίνετε για φαγητό ή ψώνια στη συνοικία Λα Μπρέα του Λος Άντζελες και να ξεχνάτε ότι το όνομά της σημαίνει "άσφαλτος". Μπορεί να εκτιμάτε τους θησαυρούς στο μουσείο τέχνης του LA και να αγνοείτε το μαύρο υγρό που αναβλύζει στο πάρκο απέξω. Μπορεί να αποφασίζετε να μην πάρετε το δρόμο Λα Σιενέγκα προς το αεροδρόμιο και να αποφύγετε τη θέα των πετρελαιοπηγών που ανεβοκατεβαίνουν συνέχεια σαν αεικίνητα.

Στο τέλος, όμως, ακόμα και στην Καλιφόρνια, την πρωτεύουσα της άϋλης οικονομίας της τεχνολογίας, η τραχιά φυσική παρουσία του ενεργειακού τομέα είναι αναπόφευκτη. Και έτσι, ακόμα περισσότερο, στο μυαλό μας η σημασία της.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έδωσε τέλος σε μια σειρά από φαντασίες. Όχι, η Γερμανία δεν μπορεί να αποφύγει την Ιστορία. Όχι, δεν είναι εντάξει να σχολιάζεις θετικά στο twitter έναν αυταρχικό ηγέτη ενώ δεν ζεις στη χώρα αυτή ή κοντά της. Ναι, η Ε.Ε. είναι ένα όνειρο και όχι ένα τέρας για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους κοντά στα σύνορά της.

Από όλες τις φαντασίες, όμως, αυτή που διατρυπήθηκε πιο ήσυχα ήταν η ιδέα ότι η τεχνολογία είναι ο κλάδος στο επίκεντρο του πλανήτη, αυτός που τον κάνει να γυρίζει. Η ενέργεια, όπως προκύπτει, αξίζει περισσότερο αυτόν τον τίτλο. Πρόκειται για μια επιφώτηση για όσους γεννήθηκαν στα 50 χρόνια μετά την πετρελαϊκή κρίση του ΟΠΕΚ.

Η εικόνα που καλλιέργησε η Σίλικον Βάλεϊ για τον εαυτό της ως το Μέσο Βασίλειο του επιχειρηματικού κόσμου (ή απλά του κόσμου) εκφράζεται με ποικίλους τρόπους. Οι διευθύνοντες της λιανικής ή της βιομηχανίας δεν φιλοσοφούν με την ίδια αυτοπεποίθηση όπως η Σέριλ Σάντμπεργκ ή ο Μο Γκουαντάτ. Η Ουολ Στριτ δεν είναι πρόθυμη να δανείσει παντού με τον ίδιο τρόπο που ο Μαρκ Ζούκεμπεργκ θέλει όλοι να έχουν το "ανθρώπινο δικαίωμα" στη σύνδεση με το διαδίκτυο. Αρκεί μονάχα να παραθέσουμε αυτό το συγκεκριμένο παράδειγμα ψηφιακού μεσσιανισμού για να δει κανείς ότι έχει καλές προθέσεις. Όμως, βασίζεται σε μια ιδέα: Ότι η τεχνολογία είναι ο κλάδος των κλάδων, αυτός που σχηματίζει τα γεγονότα.

Σήμερα η ιδέα αυτή είναι λιγότερο κραταιά από ότι ήταν ένα μήνα πριν. Η τεχνολογία εξακολουθεί να έχει σημασία στην Ουκρανία, αρκεί να δείτε τον πόλεμο της προπαγάνδας. Όμως, μπροστά στον υπαρξιακό ρόλο της ενέργειας, η οποία διατηρεί τη Ρωσία αξιόχρεα και οδηγεί τη Δύση στην αναζήτηση εναλλακτικών πηγών, αυτό που ξεχωρίζει είναι η μετριοπάθεια με την οποία ασκεί επιρροή στα γεγονότα. Η Σίλικον Βάλεϊ ωθεί την ιστορία περιστασιακά χωρίς αμφιβολία, αλλά δεν θέτει τη βασική της πορεία. Ο ρόλος αυτός συνεχίζει να ανήκει στους ανθρώπους που αντλούν πράγματα από το υπέδαφος για καύσιμα.

Θα μπορούσαν να προκύψουν ορισμένα καλά αποτελέσματα από αυτή την επανεκτίμηση της παλαιάς οικονομίας. Πρώτον, ένας πιο επιφυλακτικός τεχνολογικός κλάδος. Η αιθεροβάμων "ηγεσία της σκέψης", η αναγνώριση της εμβρίθειας του πιο μοδάτου μέσου κοινωνικής δικτύωης: Όλα τους πηγάζουν από την πεποίθηση ότι τα πραγματικά γεγονότα στον κόσμο προκύπτουν από ότι συμβαίνει στη Σίλικον Βάλεϊ.

Για να καταλάβουμε τις τρομερές σχέσεις του κλάδου με τα κυρίαρχα κράτη, δεν αρκεί να αναλογιστούμε τις απειλές μιας αντιμονοπωλιακής διάσπασης. Όχι, υπάρχει μια βαθύτερη αίσθηση στον κλάδο ότι το βάρος της ανέλιξης του είδους μας πέρασε προ πολλού από την κυβέρνηση στην τεχνολογία. Εκδηλώνεται ως ένα είδος παιδικού θαυμασμού για το σκοπό που έχουν να επιτελέσουν οι πολιτικοί.

Στην πραγματικότητα, αν κάποιος κλάδος διαθέτει σοφία που αξίζει να μοιραστεί, είναι εκείνος που διεισδύει σε τόσο διαφορετικές κουλτούρες, όπως το Κουβέιτ και η Σάντα Μπάρμπαρα: Πρόσωπο με πρόσωπο, κάτω στο έδαφος και μέσα από πολλά χρόνια. Είναι αυτός που συνδέεται με τον πιο άμεσο τρόπο με θέματα πολέμου και ειρήνης, κι όμως παραμένει μακριά από το zeitgeist. Ποιος από εσάς μπορεί να ονομάσει τον διευθύνοντα σύμβουλο της ExxonMobil;

Στη διάσημη ιστορία του πετρελαίου που εξέδωσε με τίτλο "Το Έπαθλο", ο Ντάνιελ Γιέργκιν παραδέχεται ότι στο μέλλον η πολιτική ισχύς θα "προέρχεται εξίσου από τους επεξεργαστές, όσο από ένα βαρέλι πετρέλαιο". Ίσως μια κρίση στην Ταϊβάν θα υπογραμμίσει κάποια στιγμή αυτή την πρόβλεψη. Προς το παρόν, όμως, 32 χρόνια αφότου γράφτηκε, αυτό που ξεχωρίζει είναι η ανθεκτικότητα του βαρελιού (ή του αγωγού αερίου ή του πυρηνικού σταθμού) ως καθοριστικός παράγοντας των γεγονότων.

Η παρούσα κρίση δεν είναι απλά ένα μάθημα για τους καλλωπισμένους οπαδούς της τεχνολογίας. Σχεδόν όλοι μας ζούμε μια άϋλη ζωή: Μια ζωή στον τομέα των υπηρεσιών και των άϋλων επαφών. Είναι μια κουλτούρα όπου η σημασία του υλικού αγνοείται εύκολα. Μεγάλωσα κοντά σε πιο βαριά είδη εργασίας από ότι η τεχνολογία ή τα ΜΜΕ, αλλά και πάλι χρειάστηκα μια άγρια υπενθύμιση για το τι κάνει τον κόσμο να γυρίζει.

(του Τζανάν Γκανές, Financial Times)