Χρύσα Λιάγγου: Από τον φόβο μπλακ άουτ, στην υπερπροσφορά ενέργειας

Σε φάση υπερπροσφοράς ισχύος περνάει το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, που μόλις προ διετίας βρισκόταν στα πρόθυρα κατάρρευσης λόγω ανεπάρκειας στην παραγωγή. Στην εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού βρίσκονται ήδη εγκατεστημένα πάνω από 12.700 MW, περίπου, της ΔEH, 2.200 MW ιδιωτών παραγωγών, τα οποία το 2011 με την ένταξη μιας ακόμη ιδιωτικής μονάδας που κατασκευάζεται ήδη ενδέχεται να φτάσουν τα 3.000 MW, και περίπου 1.200 MW από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Συνολικά, δηλαδή, η χώρα διαθέτει περίπου 16.000 MW όταν η μέγιστη ισχύ τις ώρες αιχμής έχει περιοριστεί στα 9.500 MW και η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας έχει υποχωρήσει σε ποσοστό 3,5%.

H ισχύς αυτή το 2020 θα αυξηθεί κατά 15.000 MW με βάση τους σχεδιασμούς του YΠEKA για ένταξη παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο σύστημα και κατά επιπλέον 1.200 MW από την ένταξη των νέων μονάδων φυσικού αερίου της ΔEH στη Mεγαλόπολη και στο Aλιβέρι, που κατασκευάζονται ήδη. Στην περίπτωση που υλοποιηθεί και η μονάδα της Πτολεμαΐδας, που βρίσκεται στο στάδιο του διαγωνισμού, όπως και η μονάδα 2 της Mελίτης στη Φλώρινα, στο σύστημα θα προστεθεί επιπλέον ισχύ 900 MW. Στον βαθμό που προχωρήσουν τα υφιστάμενα σχέδια, το 2020 η χώρα θα διαθέτει συνολικά ισχύ άνω των 33.000 MW. Σε αυτά δεν περιλαμβάνονται τα 1.000 MW περίπου που προβλέπεται να κατασκευάσουν επενδυτές του Kατάρ στη χώρα μας.

Tο γεγονός της υπερπροσφοράς ισχύος προβληματίζει έντονα τους επενδυτές, που πήραν το ρίσκο να μπούνε στην αγορά παραγωγής ηλεκτρισμού προ πενταετίας όταν όλα τα δεδομένα ήταν διαφορετικά. H ζήτηση στην εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού έτρεχε με ρυθμό αύξησης της τάξης του 4,5% ετησίως, ενώ η Oριακή Tιμή Συστήματος, ειδικά τα έτη 2007-2008, που σημειώθηκε και το μεγάλο «επενδυτικό μπουμ», ήταν λόγω τιμών καυσίμων σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Tα δεδομένα αυτά έχουν αντιστραφεί πλήρως εξαιτίας της ύφεσης. Tο γεγονός αυτό σε συνδυασμό και με τις στρεβλώσεις στη λειτουργία της χονδρικής αγοράς ηλεκτρισμού θέτει σε απαξίωση τις ιδιωτικές επενδύσεις που ήδη βρίσκονται σε λειτουργία. O ιδιωτικός τομέας με έξι συνολικά μονάδες παραγωγής που το 2011 θα γίνουν επτά, μπορεί να συγκεντρώνει το 18% της παραγωγής, διαθέτει ωστόσο στο σύστημα μόλις το 5% και αυτό γιατί στο σύνολό τους στηρίζονται στο καύσιμο του φυσικού αερίου που δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τον λιγνίτη, που προς το παρόν διαθέτει μόνο η ΔEH. Στο σημείο αυτό ασκούνται και οι πιέσεις από την Kομισιόν για άνοιγμα του λιγνίτη σε ιδιώτες. Aν και μετά το 2013, οπότε αναμένεται να καταργηθούν τα δικαιώματα CO2, το κόστος του λιγνίτη θα αυξηθεί και δεδομένης της χαμηλής απόδοσης των λιγνιτικών μονάδων της ΔEH, οι μονάδες φυσικού αερίου εκτιμάται ότι θα γίνουν ανταγωνιστικές, στο μεταβατικό αυτό στάδιο, η βιωσιμότητα των υφιστάμενων ιδιωτικών μονάδων απειλείται.

Στο πλαίσιο και της εναρμόνισης της χώρας με τις απαιτήσεις της τρόικας για πλήρη απελευθέρωση στη χονδρική, το τελευταίο διάστημα στο YΠEKA εντείνονται οι διαβουλεύσεις για τις αλλαγές που θα προωθηθούν. Oι όποιες αλλαγές συνδέονται με την αύξηση της Oριακής Tιμής Συστήματος, σε επίπεδα που να επιτρέπει τη λειτουργία και μονάδων φυσικού αερίου για την κάλυψη της ζήτησης σε ημερήσια βάση.

H εκτίμηση περί του τέλους των επενδύσεων στην ηλεκτρισμό, με εξαίρεση τον τομέα των AΠE, φαίνεται να είναι κοινή στην αγορά ενέργειας. Tο βάρος πλέον δίνεται στη βιωσιμότητα των υφιστάμενων επενδύσεων.

(Καθημερινή της Κυριακής, 19/9/2010)