Χρειάζονται κατάλληλα μέτρα για να αποφευχθεί εκ νέου μεγέθυνση του ταμειακού ελλείμματος του ΕΛΑΠΕ

Αβεβαιότητες προκαλεί ο κορωνοϊός στον τομέα των ΑΠΕ, καθώς οδηγεί σε δραστική μείωση του εσόδων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ στους αμέσως επόμενους μήνες, όπως δηλώνει σε συνέντευξη στο energypress ο Σάββας Σεϊμανίδης, Σύμβουλος Μηχανικός, Συντονιστής Δραστηριοτήτων του Ελληνικού Συνδέσμου Ηεκτροπαραγωγών ΑΠΕ (ΕΣΗΑΠΕ) και Aντιπρόεδρος της European Renewable Energies Federation (EREF).

Ο ίδιος επισήμανε ότι εάν διατηρηθεί η παρατηρούμενη από μηνός τάση για συνδυαστική πτώση της ΟΤΣ, μείωση των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών αέριων του θερμοκηπίου και μείωση της ζήτησης ρεύματος, τότε θα προκύψει σημαντικό λογιστικό έλλειμμα στο τέλος του 2020. Επίσης, πρόσθεσε πως αυτή τη στιγμή χρειάζεται θωράκιση της ομαλής, αδιάλειπτης και οικονομικά προσιτής παροχής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές.

Ο κ. Σεϊμανίδης ανέφερε επίσης ότι "είναι απολύτως εύλογο και αναγκαίο να επιμείνουμε, με ακόμη μεγαλύτερη ένταση, στην υλοποίηση των στόχων του ΕΣΕΚ".

Ακολουθούν αναλυτκά οι απαντήσεις του κ. Σεϊμανίδη:

• Από το δικό σας τομέα δραστηριοποίησης, ποιο είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που δημιουργεί η υγειονομική κρίση;

Όπως για όλους τους κλάδους της οικονομίας, το σημαντικότερο πρόβλημα της πανδημίας για τις ΑΠΕ είναι οι αβεβαιότητες που δημιουργεί αναφορικά με την εξέλιξη και τη διάρκειά της, στοιχεία που θα καθορίσουν εν τέλει το είδος και, κυρίως, την έκταση των επιπτώσεών της στα εν λειτουργία, τα αναπτυσσόμενα και τα νέα, υπό προγραμματισμό, έργα ΑΠΕ. 

Μακράν ο μεγαλύτερος κίνδυνος  για τον κλάδο των ΑΠΕ από την υγειονομική κρίση στην Ελλάδα είναι η δραστική μείωση  του εσόδων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ στους αμέσως επόμενους μήνες. Εάν διατηρηθεί η παρατηρούμενη από μηνός τάση για συνδυαστική πτώση της ΟΤΣ, μείωση των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών αέριων του θερμοκηπίου και μείωση της ζήτησης ρεύματος, τότε θα προκύψει σημαντικό λογιστικό έλλειμμα στο τέλος του 2020, ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων Ευρώ. Παράλληλα, ενδεχόμενη σημαντική αύξηση της ανεισπραξιμότητας των λογαριασμών των καταναλωτών θα έχει ως αποτέλεσμα την εκ νέου μεγέθυνση του ταμειακού ελλείμματος του ΕΛΑΠΕ, αν δεν ληφθούν έγκαιρα τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα.

• Συνολικά για την ενεργειακή αγορά ποιοι είναι οι φόβοι σας για τις επιπτώσεις του κορωνοϊού;

Η μεγαλύτερη πρόκληση για την Κυβέρνηση και την ενεργειακή αγορά σ' αυτή τη φάση είναι η θωράκιση της ομαλής, αδιάλειπτης και οικονομικά προσιτής παροχής  ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές, κυρίως μέσα από τη στοχευμένη στήριξη της ρευστότητας των παραγωγών, των διαχειριστών δικτύων και των προμηθευτών , αλλά και η διατήρηση - κατά το δυνατόν - της «κανονικότητας» στη λειτουργία  της ενεργειακής αγοράς, και ιδιαίτερα της αγοράς ηλεκτρισμού, χωρίς όμως να υποβαθμίζεται η δρομολογημένη, και ιδιαίτερα κρίσιμη προσπάθεια για τον - κατά το ΕΣΕΚ – ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας μας. 

Για τις ΑΠΕ, μια τέτοια «κανονικότητα» συνίσταται - πέρα από τη διατήρηση της βιωσιμότητας και της επαρκούς ρευστότητας του ΕΛΑΠΕ - και στη συνεχιζόμενη εφαρμογή του δρομολογημένου προγραμματισμού του νομοθετικού και ρυθμιστικού έργου για τη διευκόλυνση της περαιτέρω ανάπτυξης των ΑΠΕ (οριστικοποίηση και υποβολή του Ν/Σ για το Περιβάλλον, συνέχιση των Διαγωνισμών ΑΠΕ ,  εκκίνηση - επιτέλους - της αναθεώρησης του ΕΧΠ-ΑΠΕ, εφαρμογή στην πράξη των νέων προτεραιοτήτων για τις προσφορές σύνδεσης έργων ΑΠΕ, κ.α.). Και βεβαίως, στην παροχή της δυνατότητας, μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν, της ολοκλήρωσης των έργων των οποίων η κατασκευή έχει ανασταλεί, ως αποτέλεσμα των περιορισμών στις μετακινήσεις και τη διαμονή τεχνικού προσωπικού στις Περιφέρειες της χώρας.

• Θεωρείτε ότι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα κληθούμε όλοι να κινηθούμε μετά την κρίση, επιτρέπει αισιοδοξία και προσδοκίες;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ελληνική οικονομία - όπως και η Ευρωπαϊκή και η παγκόσμια  - μπαίνει λόγω της υγεινομικής κρίσης σε (νέα) περίοδο ύφεσης , της οποίας δεν γνωρίζουμε ακόμη ούτε το μέγεθος ούτε τη διάρκεια. Όμως στην Ελλάδα αποδείχτηκε περίτρανα την τελευταία δεκαετία  ότι ακόμη και κάτω από τέτοιες αντίξοες συνθήκες οι επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια και τις υποστηρικτικές της υποδομές (ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αποθήκευση, κ.α.) μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματικό εργαλείο για την  έξοδο από μια βαθειά και μακρόχρονη οικονομική κρίση και, στη συνέχεια, για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Επομένως, είναι απολύτως εύλογο και αναγκαίο να επιμείνουμε, με ακόμη μεγαλύτερη ένταση, στην υλοποίηση των στόχων του ΕΣΕΚ. Σ’ αυτή την πορεία θα είναι ισχυρός αρωγός μας το υπό οριστικοποίηση Green Deal της ΕΕ, που θα κληθεί πλέον να συνδράμει ουσιαστικά όχι μόνο στην προστασία του περιβάλλοντος αλλά και στην πράσινη αναπτυξιακή προοπτική της Ένωσης μετά το τέλος της  υγειονομικής κρίσης .

• Ποια είναι η εντύπωσή σας για τη διαχείριση της κρίσης στη χώρα μας. Για παράδειγμα, ως κλάδος βρήκατε από την πολιτεία ευήκοα ώτα ώστε να βρεθούν άμεσες λύσεις σε άμεσα προβλήματα;

Η Πολιτεία έχει διαχειριστεί μέχρι τώρα  την κρίση με ταχύτητα, διορατικότητα και αποτελεσματικότητα. Ειδικότερα ως προς τον κλάδο μας, το ΥΠΕΝ οργάνωσε τρεις ηχοδιασκέψεις για το σκοπό αυτό μέσα σε δεκαπέντε ημέρες με τους συλλογικούς φορείς των ΑΠΕ, και η ΡΑΕ μια βιντεοδιάσκεψη.  Ως αποτέλεσμα των σχετικών συζητήσεων, το ΥΠΕΝ προώθησε άμεσα νομοθετική ρύθμιση για τη χορήγηση των αναγκαίων παρατάσεων επερχόμενων δεσμευτικών προθεσμιών για την ανάπτυξη των επενδύσεων ΑΠΕ. Και κινητοποιήθηκε με διάφορους τρόπους για τη διασφάλιση της ομαλότερης δυνατής συνέχισης της λειτουργίας της αγοράς και των δρομολογημένων νομοθετικών  πρωτοβουλιών του για τις ΑΠΕ και το περιβάλλον. 

Αντίστοιχα, η ΡΑΕ δήλωσε  την ετοιμότητά της να υλοποιήσει τον επόμενο κύκλο διαγωνισμών ΑΠΕ, να συνεχίσει να εργάζεται για τη νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα διεκπεραίωσης των αιτήσεων χορήγησης βεβαίωσης παραγωγού ΑΠΕ  και προκήρυξε διαγωνισμό για την ταχεία ανάθεση μελέτης για την ασφαλέστερη πρόβλεψη των εσόδων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ για την περίοδο 2020 - 2021.

• Πιστεύετε ότι η επιχειρηματική κοινότητα της χώρας μας ανταποκρίθηκε στο ρόλο της; Στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων;

Οι επιχειρήσεις του ενεργειακού τομέα, τοποθετώντας το υγιειονομικό ζήτημα ως απόλυτη προτεραιότητά τους, στήριξαν ομοθυμαδόν τα μέτρα για την προστασία του κοινωνικού συνόλου και έλαβαν κατάλληλα / επιπρόσθετα  δικά τους μέτρα για την διασφάλιση της υγείας των στελεχών/συνεργατών τους. Η λειτουργία των επιχειρήσεων προσαρμόστηκε τάχιστα στα νέα δεδομένα (λήψη μέτρων για την ασφάλεια των εργαζομένων, εναλλαγή τηλεεργασίας - εκ περιτροπής φυσικής παρουσίας τμημάτων του προσωπικού των επιχειρήσεων, αναστολή εργασιών εργοταξίων, κ.α.).  Οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου έκαναν, από τους πρώτους, και πολύ σημαντικές δωρεές για τη στήριξη του Εθνικού Συστήματος Υγείας (αγορά κλινών και εξοπλισμού ΜΕΘ, μασκών και στολών προστασίας, κ.α.) , αλλά και υποστήριξαν ενεργά τους δοκιμαζόμενους τελικούς καταναλωτές, με την προσφορά αξιόλογων πακέτων προσφορών και εκπτώσεων στους λογαριασμούς τους, τόσο του ηλεκτρικού,  όσο και του φυσικού αερίου

• Πως αξιολογείτε τον τρόπο που η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει το μεγάλο πρόβλημα χρηματοδότησης των πολιτικών αντιμετώπισης της κρίσης;

Είναι γνωστό ότι η ΕΕ λόγω της δομής και του τρόπου  διοίκησής της γενικά δεν διαθέτει την ευελιξία να λαμβάνει γρήγορα αποφάσεις και προχωρεί συνήθως  με αργά, μετρημένα βήματα και συμβιβασμούς στη βάση της αρχής της ομοφωνίας. 

Η δύσκολη και καθυστερημένη επίτευξη της, μετρίου βεληνεκούς, συμφωνίας στο Eurogroup της 9/4/2020, για τη χρηματοδότηση των εθνικών πολιτικών αντιμετώπισης της πανδημίας αλλά και για την ανάκαμψη των εθνικών οικονομιών στη συνέχεια είναι απολύτως χαρακτηριστική του τρόπου λειτουργίας της Ένωσης διαχρονικά. Το ίδιο ισχύει εν πολλοίς και για τις φαινομενικά πιό εύκολες πρόσφατες σχετικές αποφάσεις της ΕΚΤ.

Καλό είναι πάντως να θυμόμαστε ότι η αντιμετώπιση της πανδημίας και των συνεπειών της είναι μαραθώνιος και όχι αγώνας ταχύτητας και ότι το ρητό «η ισχύς εν τη ενώσει»  είναι όρος επιβίωσης για τις μικρότερες και ασθενέστερες οικονομίες, όπως η Ελληνική.

• Πολλοί υποστηρίζουν ότι η υγειονομική κρίση ανέδειξε ένα πρόβλημα «διεθνούς ηγεσίας» και βλέπουν την ανάγκη επαναχάραξης κατευθύνσεων, ώστε, μεταξύ άλλων, να εξασφαλίζονται πόροι για οικουμενικά προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή ή οι πανδημίες. Πιστεύετε ότι μπορεί πράγματι η παρούσα κρίση να φέρει τέτοια αποτελέσματα;

Θα ήταν ευχής έργον. Όμως γι αυτό απαιτείται ενεργή και μόνιμη σχετική δέσμευση,  πρωτίστως εκ μέρους των κυβερνήσεων και των ηγετών όλων των μεγάλων χωρών της υφηλίου (G7/G20), η οποία δυστυχώς δεν είναι εύκολα επιτεύξιμη.

Σημειωτέον ότι με τη Συνθήκη του Παρισιού  για το Κλίμα (2015) έγινε ένα πρώτο σημαντικό βήμα σ’ αυτή την κατεύθυνση. Συγκεκριμένα, όλες ο υπογράφουσες χώρες δεσμεύτηκαν να συνεισφέρουν συγκεκριμένους πόρους για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής. Όμως, υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στην τήρηση των δεσμεύσεων αυτών, ιδιαίτερα από τις μεγαλύτερες χώρες, παρ’ όλη τη ραγδαία  επιδείνωση των φαινομένων της κλιματικής αλλαγής και των δραματικών επιπτώσεων στη ζωή των ανθρώπων έκτοτε. 

--------------

Ο κ. Σάββας Σεϊμανίδης είναι Σύμβουλος Μηχανικός, Συντονιστής Δραστηριοτήτων του Ελληνικού Συνδέσμου Ηεκτροπαραγωγών ΑΠΕ (ΕΣΗΑΠΕ) και Aντιπρόεδρος της European Renewable Energies Federation (EREF). Οι εκτιμήσεις και οι απόψεις που εκφράζονται στη συνέντευξη αυτή είναι  προσωπικές του.