H μεγάλη ανατροπή: Ο Τραμπ παγώνει για 90 μέρες τους δασμούς με εξαίρεση την Κίνα – Πώς επηρεάζεται η αγορά ενέργειας

Σε ένα ατέλειωτο roller coaster έχουν επιδοθεί οι αγορές σε όλον τον κόσμο με τις ραγδαίες εξελίξεις που συντελούνται σε δασμολογικό επίπεδο. Κάνοντας την ανατροπή αργά χθες βράδυ, Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι παγώνει για 90 ημέρες τους υψηλότερος δασμούς κατά 60 εμπορικών εταίρων που τέθηκαν σε ισχύ νωρίτερα την Τετάρτη, με εξαίρεση την Κίνα.

Ο Τραμπ, σε μια ανάρτηση στο Truth Social, είπε ότι σκοπεύει να διατηρήσει την παγκόσμια βασική αύξηση των δασμών της κυβέρνησης κατά 10% σε ισχύ για όλες τις χώρες.

«Έχω εξουσιοδοτήσει μια παύση 90 ημερών και μια ουσιαστική μείωση των αμοιβαίων δασμών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου», έγραψε ο Τραμπ, επικαλούμενος την εκτεταμένη προσέγγιση που έχει λάβει ο Λευκός Οίκος από χώρες που επιδιώκουν να διαπραγματευτούν τους δασμολογικούς συντελεστές τους.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα σταματήσει τους αμοιβαίους δασμούς σε δεκάδες χώρες χωρίς αντίποινα για 90 ημέρες, ενώ θα αυξήσει τους δασμούς στην Κίνα στο 125%.

«Έχω εξουσιοδοτήσει μια ΠΑΥΣΗ 90 ημερών και ένα ουσιαστικά μειωμένο αμοιβαίο δασμολόγιο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κατά 10%, επίσης με άμεση ισχύ», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Τραμπ είπε επίσης ότι αυξάνει τα επιτόκια για την Κίνα λόγω της άρνησής της να διαπραγματευτεί.

«Με βάση την έλλειψη σεβασμού που έχει δείξει η Κίνα στις παγκόσμιες αγορές, αυξάνω με το παρόν τους δασμούς που επιβάλλουν στην Κίνα οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στο 125%, με άμεση ισχύ», δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τετάρτη.

Ράλι στο πετρέλαιο

Αμέσως μετά την ανακοίνωση, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου των ΗΠΑ εκτινάχθηκαν περίπου 5%. Ειδικότερα, το σημείο αναφοράς των ΗΠΑ σημείωσε άνοδο 2,97 δολ. ή 4,98% στα 62,55 δολ. το βαρέλι, ενώ ο παγκόσμιος δείκτης αναφοράς Brent εκτινάχθηκε 2,86 δολάρια ή 4,55% στα 65,68 δολάρια το βαρέλι.

Το αργό πετρέλαιο των ΗΠΑ έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο των 55,12 δολαρίων νωρίτερα στη συνεδρίαση, αφού το Πεκίνο ανακοίνωσε δασμούς 84% σε αμερικανικά προϊόντα ως απάντηση στις εισφορές του Τραμπ . Οι δασμοί της Κίνας τίθενται σε ισχύ στις 10 Απριλίου.

Αλλά η αγορά πετρελαίου γύρισε απότομα αφού ο Τραμπ ανέτρεψε δραματικά την πορεία του στον εμπορικό του πόλεμο. 

Οι ενεργειακές ανησυχίες

Οι traders ανησυχούν ότι ο κόσμος έχει μπει σε έναν πλήρη εμπορικό πόλεμο που θα προκαλέσει ύφεση, χτυπώντας τη ζήτηση αργού πετρελαίου. Ο ΟΠΕΚ+, εν τω μεταξύ, συμφώνησε να επιταχύνει την παραγωγή τον Μάιο, κάτι που θα φέρει περισσότερο πετρέλαιο σε μια αγορά που ήδη αντιμετώπιζε πλεόνασμα.

Η σύγκρουση των φόβων για την ύφεση και η αυξανόμενη προσφορά πετρελαίου είναι ένα «τοξικό κοκτέιλ», δήλωσε στο CNBC την Τρίτη η Helima Croft, παγκόσμια επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν προγραμματιστεί να έχουν συνομιλίες στο Ομάν το Σάββατο για να συζητήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι επιτυχείς διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην είσοδο περισσότερου ιρανικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά.

Οι μετοχές της Wall Street εκτινάχθηκαν στα ύψη αμέσως μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, με τον blue-chip S&P 500 να αυξάνεται περισσότερο από 7% και τον Nasdaq Composite σχεδόν 9%.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των Financial Times με βάση τα στοιχεία του FactSet, το  τεράστιο ράλι των μετοχών της Wall Street πρόσθεσε περίπου 3,2 τρισεκατομμύρια δολάρια στη χρηματιστηριακή αξία του S&P 500  σε λίγα μόλις λεπτά.

Αλλαγή πλεύσης

Η αλλαγή πλεύσης ήρθε μετά από μια εβδομάδα αναταραχής στις παγκόσμιες αγορές, με τρισεκατομμύρια δολάρια σε τιμές μετοχών σε όλο τον κόσμο, απότομη πώληση των αμερικανικών ομολόγων και βουτιά των τιμών του πετρελαίου στα επίπεδα που παρατηρήθηκαν τελευταία κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού.

Ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ είπε ότι ο «κόσμος είναι έτοιμος» να συνεργαστεί με τον Τραμπ για να «διορθώσει το παγκόσμιο εμπόριο», αλλά κατηγόρησε την Κίνα ότι «επέλεξε την αντίθετη κατεύθυνση».

Τα ευρωπαϊκά αντίμετρα

Νωρίτερα η Ευρώπη της ενέκρινε δασμούς ύψους περίπου 21 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα ως αντίποινα για τους δασμούς 25% που επέβαλε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο μήνα στις εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου του μπλοκ.

Οι 26 από τις 27 χώρες της ΕΕ ψήφισαν χθες υπέρ των κυρώσεων, ορισμένες από τις οποίες θα αρχίσουν να ισχύουν στα μέσα Απριλίου. Καταψήφισε η Ουγγαρία. Οι δασμοί θα στοχεύουν πολιτικά ευαίσθητες αμερικανικές πολιτείες και θα περιλαμβάνουν προϊόντα όπως σόγια από τη Λουιζιάνα, όπου κατοικεί ο Πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον, καθώς και διαμάντια, αγροτικά προϊόντα, πουλερικά και μοτοσικλέτες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο εκτελεστικός βραχίονας του μπλοκ, ανέφερε σε δήλωση ότι τα αντίμετρα μπορούν να ανασταλούν ανά πάσα στιγμή «σε περίπτωση που οι ΗΠΑ συμφωνήσουν σε ένα δίκαιο και ισορροπημένο αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων».

Κλιμακωτή εφαρμογή

Ορισμένοι από τους δασμούς της ΕΕ θα τεθούν σε ισχύ στις 15 Απριλίου, ενώ ένας άλλος κατάλογος θα επιβληθεί στα μέσα Μαΐου και ένας τρίτος θα ξεκινήσει την 1η Δεκεμβρίο. Τα περισσότερα από τα στοχευμένα αγαθά αντιμετωπίζουν δασμολογικό επίπεδο 25%, ενώ ορισμένες κατηγορίες θα αντιμετωπίσουν εισφορές 10%.

Το Bourbon αφαιρέθηκε από τη λίστα του μπλοκ εν μέσω πιέσεων από τα κράτη μέλη αφού ο Τραμπ απείλησε με δασμούς 200% στο κρασί, τη σαμπάνια και άλλα αλκοολούχα ποτά από τη Γαλλία και αλλού.

Επιπλέον, η επιτροπή, η οποία χειρίζεται εμπορικά θέματα για το μπλοκ, προετοιμάζει μια σειρά αντιμέτρων για να ανταποκριθεί στους λεγόμενους αμοιβαίους δασμούς που τέθηκαν σε ισχύ την Τετάρτη. Η επιτροπή σχεδιάζει να ανακοινώσει τα σχέδιά της στις αρχές της επόμενης εβδομάδας και στη συνέχεια να ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη.

Οι καθολικοί δασμοί προορίζονται να στοχεύσουν όλα τα εμπορικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι εξαγωγές των ΗΠΑ στο εξωτερικό, όπως δασμοί, εγχώριοι κανονισμοί και φόροι, συμπεριλαμβανομένου του φόρου προστιθέμενης αξίας. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η ΕΕ «έχει πολλά χαρτιά», συμπεριλαμβανομένων των αντίποινων δασμών και στοχεύοντας αμερικανικές εταιρείες υπηρεσιών και τεχνολογίας.

Η εργαλειοποίηση της ενέργειας

Εν τω μεταξύ η Ευρωπαϊκή Ένωση φέρεται ότι σχεδιάζει να μειώσει τους στόχους αγοράς φυσικού αερίου, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι η αγορά περισσότερου φυσικού αερίου είναι ο μόνος τρόπος για να τερματίσει τον εμπορικό του πόλεμο.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Politico, οι χώρες της ΕΕ προώθησαν σχέδια για χαλάρωση των υποχρεωτικών στόχων για την αναπλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενόψει του χειμώνα, σε μια προσπάθεια να πληρώσουν λιγότερα για τις προμήθειες

Η κίνηση αψηφούσε τις απαιτήσεις του Λευκού Οίκου από την ΕΕ να ξοδέψει 350 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον για αμερικανικό φυσικό αέριο για να αντιμετωπίσει μια διατλαντική εμπορική ανισορροπία. 

Επτά χώρες — Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία, Ουγγαρία, Σλοβακία και Ολλανδία — πρωτοστατούν στην πρωτοβουλία να περιορίσουν τους στόχους αγοράς φυσικού αερίου, υποστηρίζοντας τη μείωση του στόχου αποθήκευσης 90 τοις εκατό της χωρητικότητας στο 80 τοις εκατό σε ορισμένες περιπτώσεις. Λένε ότι ο υψηλότερος αριθμός εμποδίζει την ΕΕ να αγοράζει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου, μεγάλο μέρος του από τις ΗΠΑ, σε μια εποχή που είναι το πιο ακριβό.

«Σε αυτούς τους ταραχώδεις καιρούς και [εν μέσω της] συνεχιζόμενης μάχης για ανταγωνιστικότητα, θα ήταν, φυσικά, μια καλύτερη λύση [να έχουμε μεγαλύτερη ευελιξία] από το να τηρούμε απλώς τους τρέχοντες στόχους», δήλωσε ο Λιθουανός υπουργός Ενέργειας Žygimantas Vaičiūnas σε συνέντευξή του.

Οι επιπτώσεις 

Οι επιπτώσεις θα είναι πολύπλοκες και εκτεταμένες. Οι δασμοί ποικίλλουν ευρέως μεταξύ των χωρών και υπάρχει ένας κατάλογος εξαιρέσεων 37 σελίδων , ο οποίος περιλαμβάνει πετρέλαιο, φυσικό αέριο, χαλκό και λίθιο. 

Ωστόσο, πέρα από τις μικροοικονομικές επιπτώσεις σε συγκεκριμένους τομείς και εταιρείες, οι μακροοικονομικές συνέπειες μπορεί να καταλήξουν να είναι πιο σημαντικές. 

Η κατάσταση παραμένει ασταθής. Οι χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει συνομιλίες με αξιωματούχους των ΗΠΑ για να διαπραγματευτούν χαμηλότερους δασμολογικούς συντελεστές, κι άλλοι –όπως η Κίνα- δεν είναι διαλλακτικοί. 

Πώς θα πληγεί η ενεργειακή αγορά 

Σύμφωνα με μία πρώτη εκτίμηση της Wood Mackenzie  η βιομηχανία ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΠΑ είναι ένας από τους κλάδους που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στις επιπτώσεις των δασμών. Ο νέος σταθμισμένος μέσος συντελεστής δασμών στον ηλεκτρικό εξοπλισμό, με βάση τις πηγές εισαγωγών από τις ΗΠΑ, είναι 38%. Άλλα υψηλά ποσοστά αντιμετωπίζουν τα πλαστικά, το γυαλί και τα προϊόντα σιδήρου και χάλυβα, τα οποία αντιμετωπίζουν όλα μέσους δασμούς της τάξης του 36-37%.

Αυτοί οι αριθμοί υπογραμμίζουν μια ένταση στη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ. Στόχος του είναι να τονώσει την παραγωγή ενέργειας κάθε είδους, να υποστηρίξει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και να μειώσει το κόστος για τους καταναλωτές. Ωστόσο, οι δασμοί θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξήσεις κόστους στην αλυσίδα εφοδιασμού της βιομηχανίας ηλεκτρικής ενέργειας. Η αβεβαιότητα σχετικά με τις δασμολογικές υποχρεώσεις σε σύνθετες αλυσίδες εφοδιασμού και για πιθανές μελλοντικές αλλαγές στους τιμολογιακούς συντελεστές, μπορεί επίσης να είναι αποτρεπτικός παράγοντας για επενδύσεις.