H χρεοκοπία αφήνει "ερείπια" αλλά δημιουργεί ευκαιρίες...

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως και το πρόβλημα της χρεοκοπίας της Ελλάδας, επί της ουσίας υποκινήθηκε από την παγκοσμιοποίηση που ξεκίνησε πριν τριάντα χρόνια με τη μεταφορά οικονομικών δραστηριοτήτων από ανεπτυγμένες οικονομίες υψηλού κόστους σε αναπτυσσόμενες χαμηλότερου κόστους.

Η κατάρρευση της σοβιετίας πριν δυο δεκαετίες γενίκευσε το φαινόμενο της μεταφοράς κεφαλαίων και εμπορευμάτων στον πλανήτη με τρόπο πολύ πιο γρήγορο απ’ ό,τι μπορούν να μεταναστεύσουν οι άνθρωποι.

Η κατάσταση αυτή δημιούργησε φθηνά προϊόντα για όλους, καθώς χαμήλωσε το κόστος παραγωγής, αλλά εξάλειψε και θέσεις εργασίας στις ανεπτυγμένες οικονομίες με υψηλό επίπεδο διαβίωσης και υψηλούς μισθούς.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες που είχαν πλεόνασμα, λόγω των εξαγωγών, δάνειζαν τις ανεπτυγμένες να αγοράζουν τα προϊόντα τους, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις του χρέους.

Βελτίωσε επίσης ιλιγγιωδώς το επίπεδο διαβίωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες, εκεί όπου με φθηνά μεροκάματα παράγονται τα φθηνότερα προϊόντα.

Ενώ στην αρχή τα προϊόντα που παράγονταν στις χώρες αυτές ήταν τα χαμηλότερης τεχνολογίας και προστιθέμενης αξίας, τα τελευταία χρόνια, λόγω της επανάστασης στις τηλεπικοινωνίες, την πληροφορική και τον αυτοματισμό, οι χώρες αυτές ανταγωνίζονται τις ανεπτυγμένες σε όλους τους τομείς.

Οι περισσότερες μεγάλες επιχειρήσεις πλέον φροντίζουν να φορολογούνται κάπου που τις συμφέρει καλύτερα για να κερδίζουν περισσότερα και από εκεί όπου οι φόροι είναι υψηλότεροι.

Το αποτέλεσμα είναι σήμερα να έχουν μια παγκόσμια αγορά κεφαλαίων και μια παγκόσμια οικονομία που επιβάλλουν τους δικούς τους κανόνες χωρίς να υπάρχει μια παγκόσμια διακυβέρνηση και να θέτει κανονιστικά πλαίσια και να επιτηρεί αν τηρούνται οι κανόνες της αγοράς ή όποιοι άλλοι...

Ο θάνατος του έθνους κράτους...

Μοιραία ζούμε το θάνατο του έθνους κράτους και αυτό τρομάζει τους περισσότερους από εμάς που δεν διαθέτουν επαρκή ιστορική συνείδηση για να αντιληφθούν πως το έθνος κράτος είναι μια υπόθεση λίγων αιώνων και πως η ανθρωπότητα και οι κοινότητές της υπήρξαν και πριν από αυτό...

Οι σημερινοί άνθρωποι γαλουχημένοι από μαθητικά εγχειρίδια ιστορίας που ήταν γραμμένα στα πλαίσια της ενδυνάμωσης της ιδέας του έθνους κράτους και της ευρύτερης πολιτισμικής αντίληψης που συνοδεύει αυτό, τρομάζουν μπροστά στο χάος των νέων δεδομένων που θέτει η παγκοσμιοποίηση...

Ο φόβος αυτός προς το άγνωστο καινούργιο σε συνδυασμό με τα απόνερα μιας συνηθισμένης κρίσης δημιουργεί σήμερα τα αισθήματα φόβου, άρνησης της πραγματικότητας και διάθεσης επιστροφής σε μια προτεραία κατάσταση που η συνηθισμένη αφαιρετικότητα της μνήμης βλέπει σαν ειδυλλιακή με δραχμές, δασμούς στα εισαγόμενα κλπ.

Επειδή η μνήμη αρέσκεται να ανασύρει ευκολότερα τα καλά του παρελθόντος, αποσιωπά πως στην εποχή της ευημερίας της δραχμής το ένα τρίτο του εργατικού δυναμικού της χώρας είχε μεταναστεύσει στη Γερμανία, την Αμερική και την Αυστραλία.

Σε εποχές μετάβασης σαν τη σημερινή, κάνουν θραύση οι χαρτορίχτρες, οι θεωρίες συνωμοσίας και οι μεσσιανικές παραθρησκευτικές και παραπολιτικές ερμηνείες του κόσμου.

Υπάρχουν όντως προβλήματα που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση και πρέπει να διευθετηθούν. Η δημιουργία της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης ενός προπλάσματος ομοσπονδίας εθνικών κρατών που θα οδηγήσει σε πολιτική οντότητα αποτελεί απάντηση στα ερωτήματα που θέτει η νέα εποχή...

Το ελληνικό πρόβλημα

Σε αυτή την τρικυμία που προκαλούν οι τριγμοί των εξελίξεων της παγκοσμιοποίησης, υπάρχει το πρόβλημα του παγκόσμιου χρέους. Στα πλαίσια αυτού του προβλήματος πιο αδύναμος κρίκος εμφανίζεται η Ελλάδα, λόγω ενός ανεξέλεγκτου παρασιτικού μοντέλου που είχε κυριαρχήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Προς το παρόν η Ελλάδα δεν είναι σε θέση να θέσει τους όρους εξομάλυνσης των συνεπειών της παγκοσμιοποίησης. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να διορθώσει τα δικά της προβλήματα και να βρει ένα ρόλο δούναι και λαβείν στην παγκόσμια οικονομία...

Για τα προβλήματα της παγκοσμιοποίησης το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να συνεχίσει να μετέχει σε κάποια από τις μεγάλες ζώνες και να συμβάλει μέσω αυτής στον προβληματισμό για τις νέες λύσεις που απαιτούν τα νέα προβλήματα.

Η ιδέα επιστροφής στη δραχμή και στην οικονομική απομόνωση, σε μια εποχή που όλοι επιζητούν τη συμμετοχή σε ευρύτερες οικονομικές ζώνες, είναι αυτοκτονική. Πόσο μάλλον όταν προωθείται από μια παρασιτική τάξη που ευθύνεται για το μοντέλο της χρεοκοπίας και λανθασμένα έτσι πιστεύει πως θα διατηρήσει κάποια έωλα κεκτημένα...

Η εξέλιξη των «ειδών»...

Δυστυχώς όπως και η ίδια η ζωή στον πλανήτη έτσι και ο κόσμος αλλάζει συνεχώς προσαρμοζόμενος στα νέα δεδομένα, αδιαφορώντας για όσους μένουν πίσω και δεν μπορούν να ακολουθήσουν...

Όταν κατασκευάστηκαν τα πρώτα ατμόπλοια γρήγορα κυριάρχησαν στις θαλάσσιες μεταφορές. Χιλιάδες άνθρωποι, ιδίως μεσήλικες που ήξεραν τις δουλειές του ιστιοφόρου, δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και έμειναν άνεργοι για κάποια διάστημα.

Μπορεί να καταριόντουσαν τότε τα ατμόπλοια, αλλά ποιος νοιάζεται σήμερα για όλα αυτά;...

Η ελληνική χρεοκοπία βάζει τέλος στο πολιτικό και οικονομικό μοντέλο των τελευταίων δεκαετιών και εντός του ευρώ ίσως και των τελευταίων δυο αιώνων.

Αυτή η χρεοκοπία θα αφήσει πίσω της ανθρώπινα «ερείπια» αλλά θα δημιουργήσει και νέες ευκαιρίες.

Παραδείγματα...

Κάποιος που έμαθε να μην εργάζεται αποδοτικά, γιατί είχε συνηθίσει μια θέση αργομισθίας στο δημόσιο, δύσκολα θα μάθει να εργάζεται παραγωγικά όταν διαλυθεί και επανασυσταθεί το ελληνικό δημόσιο. Είδα να συμβαίνει αυτό στη Γερμανία, όπου οι ανατολικοί εργαζόμενοι μετά την πτώση του τείχους, ποτέ δεν προσαρμόστηκαν στους ρυθμούς εργασίας της Δυτικής Γερμανίας.

Κάποιος που είναι σήμερα 50 ετών και χάσει τη δουλειά του, δύσκολα θα μπορέσει να ξεκινήσει μια νέα καριέρα σε πέντε ή δέκα χρόνια, εκτός αν είναι σε τομέα που μετράει η εμπειρία και η γνώση...

Κάποιος που η κρίση τον βρήκε στα 25-35, όπου ξεκινά κάποιος την καριέρα, ίσως αντιμετωπίσει προβλήματα, καθώς όταν θα προκύψει η ανάκαμψη θα είναι μεγαλύτερος, χωρίς εμπειρία και με τον ανταγωνισμό των νεότερων που ακολουθούν...

Κάποιος που είναι μεταξύ 15-25 ετών θα έχει πολλές ευκαιρίες, καθώς θα βγει στην αγορά εργασίας σε μια περίοδο που τα χειρότερα έχουν περάσει και ξεκινά, όπως μας διδάσκει η οικονομική ιστορία μετά από μια κρίση, μια περίοδος ανάπτυξης και ευημερίας...

Όσοι γεννηθούν αυτή τη δεκαετία ίσως πέσουν στη δύση της καριέρας τους στην επόμενη μεγάλη κρίση και αντιμετωπίσουν τα προβλήματα των σημερινών 50άρηδων.

(Capital, 23/6/2011)