Χ. Φλουδόπουλος: Ο ΔΕΣΦΑ και ο 3ος δρόμος της διαπραγμάτευσης

Τους τελευταίους πέντε μήνες η λέξη διαπραγμάτευση βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος καθώς η χώρα ζει στο ρυθμό των διαβουλεύσεων με τους «θεσμούς» με αντικείμενο την επίτευξη μιας νέας συμφωνίας. Είναι αυτός ο μοναδικός δρόμος;

Πολύ νωρίτερα από το Μάρτιο του 2013, ξεκινά η ιστορία μιας άλλης διαπραγμάτευσης, που ξεκίνησε με δική του πρωτοβουλία ένας ιδιώτης, ο οποίος διαφωνώντας με μια συγκεκριμένη εξέλιξη που προέκυψε στο πλαίσιο του μνημονίου, αποφάσισε να αξιοποιήσει κάθε δυνατό μέσο που του παρέχουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και η νομοθεσία. Η ιστορία είναι πράγματι εντυπωσιακή αφού δείχνει πως ένας μεμονωμένος πολίτης ασκώντας τα δικαιώματα και τις διαδικασίες που υπάρχουν μπορεί να κινήσει τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.

Ο κ. Σάββας Πούλος είναι ένας άνθρωπος της ενεργειακής αγοράς, σύμβουλος ανάπτυξης της αγοράς φυσικού αερίου, με θητεία σε διεθνείς συμβουλευτικούς οίκους και συνεργασίες με τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα. Όταν λοιπόν ανακοινώθηκε η πρόθεση για ιδιωτικοποίηση του ομίλου ΔΕΠΑ / ΔΕΣΦΑ και κυρίως της εταιρείας που διαχειρίζεται το δίκτυο του φυσικού αερίου, ο ίδιος θεώρησε λανθασμένη την απόφαση. Θεωρούσε ότι η απώλεια του ελέγχου του ΔΕΣΦΑ δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας αλλά και τη στρατηγική για ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αποφάσισε να κάνει κάτι για αυτό.

Η πρώτη επιστολή του χρονολογείται από τις 19 Μαρτίου του 2013 και κοινοποιήθηκε στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Herman Van Rompuy, προς τον Πρόεδρο της Ευρωπαικής Επιτροπής κ. Jose Manuel Barroso και προς τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Martin Schulz. Σε αυτήν ο κ. Πούλος ανέλυε την επιχειρηματολογία του, εξηγώντας τους λόγους που θεωρεί ότι η συγκεκριμένη αποκρατικοποίηση, όχι απλά δεν εξυπηρετεί αλλά έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ευρωπαϊκή στρατηγική για διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας. Θυμίζουμε ότι εκείνη την περίοδο ως φαβορί για την αποκρατικοποίηση του ομίλου ΔΕΠΑ εμφανίζονταν ρωσικές εταιρείες.

Το ενδιαφέρον στην πρωτοβουλία αυτή ήταν η άμεση ανταπόκριση όλων των παραληπτών. Τον Απρίλιο απαντούν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενώ η Επιτροπή απαντά αρχές Μαΐου. Το μεν Συμβούλιο δηλώνει αναρμόδιο και παραπέμπει στην Επιτροπή. Η Επιτροπή (DGECFIN) στην απάντησή της σημειώνει ότι υπάρχει στο μνημόνιο πρόβλεψη για τις ιδιωτικοποιήσεις ώστε αυτές να είναι πλήρως συμβατές με τους στόχους της εθνικής πολιτικής και ταυτόχρονα να συμμορφώνονται με τη συνθήκη της ΕΕ και την κοινοτική νομοθεσία και επομένως θεωρεί ότι δεν εγείρεται ζήτημα από την αποκρατικοποίηση του ΔΕΣΦΑ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από την πλευρά του, στην απάντηση του ενημερώνει ότι η επιστολή εστάλη στην αρμόδια επιτροπή αναφορών, η οποία και θα την εξετάσει. Το Νοέμβριο του ίδιου έτους ο κ. Πούλος ενημερώνεται ότι η αναφορά του έγινε αποδεκτή και ότι ξεκινά προκαταρκτική έρευνα, με το Ευρωκοινοβούλιο, μάλιστα, να ζητά επισήμως από την Επιτροπή να τοποθετηθεί.

Η απάντηση της Επιτροπής, ήρθε το Μάρτιο του 2014 και σε αυτήν η ΕΕ επαναλαμβάνει ότι θεωρεί πως δεν εγείρεται θέμα για την ασφάλεια προμήθειας φυσικού αερίου από την αποκρατικοποίηση και τη μεταβίβαση του ΔΕΣΦΑ στη Socar. Όπως αναφέρει η ΕΕ έχει στη διάθεσή της νομικές δυνατότητες που διασφαλίζουν ότι οι αποκρατικοποιήσεις εταιρειών που διαχειρίζονται πάγια μεταφοράς ενέργειας, σε εταιρείες που δεν προέρχονται από κράτη μέλη της ΕΕ δεν βάζουν σε κίνδυνο την ασφάλεια προμήθειας. Η απάντηση κοινοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2014. 

Ο κ. Πούλος αφού ανέμενε τις εξελίξεις στο θέμα, επανήλθε με νέα ένσταση προς την επιτροπή αναφορών του ΕΚ. Σε αυτήν επεσήμαινε μεταξύ άλλων και τη συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Socar και της ρωσικής Rosneft η οποία προβλέπει την από κοινού ανάπτυξη έργων πετρελαίου και φυσιού αερίου σε διάφορες χώρες μεταξύ των οποίων της Ρωσίας και του Αζερμπαϊτζάν και την από κοινού διαχείριση εγκαταστάσεων και υποδομών αγωγών και terminals. Η εξέταση βρίσκεται σε εξέλιξη με τον κ. Πούλο να θεωρεί ότι έχει καλές πιθανότητες να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα.

Την ίδια στιγμή θυμίζουμε ότι η πώληση του ΔΕΣΦΑ στη Socar βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία από τον περασμένο Νοέμβριο έχει ξεκινήσει εις βάθος έρευνα, ενώ τον Ιανουάριο ανέστειλε την εξέταση της υπόθεσης. 

Ο ίδιος ο προσφεύγων θεωρεί ότι πλέον υπάρχουν πολλές ελπίδες λόγω μιας σειρά γεγονότων και εξελίξεων να μην προχωρήσει η αποκρατικοποίηση. Σε κάθε περίπτωση δηλώνει ότι οι στόχοι που είχε θέσει ξεκινώντας να «διαπραγματεύεται» ακόμη και ως ιδιώτης με τους θεσμούς, ήταν:

• Να δημοσιοποιήσει την υπόθεση πριν η DG Comp και η Επίτροπος Vestager λάβουν την οριστική τους απόφαση για την έγκριση ή όχι της μεταβίβασης
• Να γίνει γνωστό ότι ένας Έλληνας ιδιώτης αξιοποίησε τις δυνατότητες που του παρέχουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο για να προστατεύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ
• Να μην ολοκληρωθεί η αποκρατικοποίηση του ΔΕΣΦΑ
• Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναιρέσει μια απόφαση της τρόικας
• Να γίνει αντιληπτό στην Ελλάδα και στον πολιτικό κόσμο ότι υπάρχει και ένας άλλος τρόπος για να γίνει η διαπραγμάτευση, με στρατηγική αλλά και στο πνεύμα του ευρωπαϊσμού.

Ανεξάρτητα από την έκβαση της υπόθεσης ή με το εάν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την ουσία των θέσεων που εκφράζει ο κ. Πούλος, δεν παύει να εμφανίζει εξαιρετικό ενδιαφέρον η προσέγγιση που ακολούθησε, δείχνοντας πράγματι έναν τρίτο ευρωπαϊκό όσο και θεσμικό δρόμο διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς, που φαίνεται ότι οι περισσότεροι στην Ελλάδα αγνοούν την ύπαρξή του… 

(capital.gr, 3/6/2015)