Γιαννακόπουλος (ΕΣΑΗ): «Μην πυροβολούμε την οριακή τιμολόγηση – Το πραγματικό πρόβλημα είναι το ενεργειακό μείγμα»

Το μήνυμα ότι η οριακή τιμολόγηση δεν αποτελεί την αιτία των υψηλών τιμών ρεύματος, αλλά ότι το πραγματικό πρόβλημα εντοπίζεται στο ενεργειακό μείγμα, τις διασυνδέσεις και τη συνολική λειτουργία της αγοράς, έστειλε ο πρόεδρος του ΕΣΑΗ, κ. Γιάννης Γιαννακόπουλος, κατά την τοποθέτησή του στο 7ο Power & Gas Forum που διοργανώνεται στις 6 και 7 Απριλίου από το energypress.gr στην Αθήνα.

Όπως σημείωσε, η συζήτηση για το ευρωπαϊκό market design ξεκίνησε κυρίως σε πολιτικό επίπεδο, με αφετηρία το υψηλό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και ειδικά για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο τέθηκε το ερώτημα γιατί οι τιμές δεν αποκλιμακώνονται, οδηγώντας στην επανεξέταση της οριακής τιμολόγησης.

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, σε τεχνοκρατικό επίπεδο η οριακή τιμολόγηση δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά έναν μηχανισμό που εφαρμόζεται σε όλα τα αγαθά, από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έως τα τρόφιμα, δημιουργώντας επενδυτικά σήματα και ευκαιρίες και διευκολύνοντας το διασυνοριακό εμπόριο. «Δεν είναι αυτό που δημιουργεί τα προβλήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η συζήτηση δεν πρέπει να εστιάζει στο εργαλείο αλλά στα αίτια. «Είναι σαν να λέμε μην πυροβολείτε τον αγγελιοφόρο. Η οριακή τιμολόγηση αποτυπώνει τη σπανιότητα των πόρων», σημείωσε.

Το ενεργειακό μείγμα, το ETS και οι «ανισορροπίες» της Ευρώπης

Ο πρόεδρος του ΕΣΑΗ ανέδειξε ως κρίσιμο παράγοντα το ενεργειακό μείγμα κάθε χώρας, επισημαίνοντας ότι εάν αυτό είναι ακριβό, τότε η ευθύνη δεν μπορεί να αποδοθεί στον μηχανισμό τιμολόγησης. Όπως εξήγησε, το ζητούμενο είναι να εντοπιστεί ποιες τεχνολογίες καθορίζουν την οριακή τιμή, ακόμη και για περιορισμένες ποσότητες ενέργειας, και αν απαιτούνται νέες επενδύσεις σε φθηνότερες λύσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε στο κάδρο την επίδραση του ETS, τον ρυθμό της πράσινης μετάβασης και το επίπεδο των διασυνδέσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν άμεσα το τελικό κόστος.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις διαφοροποιήσεις εντός Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις τιμών μεταξύ αγορών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των διασυνδέσεων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ασφάλεια του συστήματος, σημειώνοντας ότι οι αγορές από μόνες τους δεν επαρκούν, καθώς το φυσικό σύστημα πρέπει να λειτουργεί χωρίς προβλήματα, όπως έδειξε και το παράδειγμα της Ισπανίας. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε τη σημασία της επάρκειας ευέλικτης ισχύος.

Ελληνική αγορά: Χαμηλότερες τιμές, εξαγωγικός ρόλος και νέες προκλήσεις

Αναφερόμενος στην Ελλάδα, ο κ. Γιαννακόπουλος σημείωσε ότι το μοντέλο με unit-based bidding και central dispatch εφαρμόστηκε για λόγους διαφάνειας, λειτουργικότητας και προστασίας από φαινόμενα κατάχρησης ισχύος, συμβάλλοντας στην υλοποίηση επενδύσεων τόσο σε ΑΠΕ όσο και σε μονάδες φυσικού αερίου.

Όπως υπογράμμισε, η εικόνα της αγοράς έχει βελτιωθεί αισθητά, με τη χώρα να εμφανίζει χαμηλές τιμές χονδρεμπορικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να έχει μετατραπεί από εισαγωγέα σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, όμως, η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ οδηγεί σε υπερπαραγωγή και σε σημαντικές περικοπές ενέργειας, χωρίς να φαίνεται ότι το πλεόνασμα μπορεί να απορροφηθεί μέσω διμερών συμβολαίων, καθώς δεν υπάρχει επαρκής ζήτηση για μακροπρόθεσμες συμφωνίες. Παράλληλα, εντοπίζονται περιθώρια βελτίωσης σε ζητήματα δομικών ασυμμετριών της αγοράς.

Λογαριασμοί, εξισορρόπηση και το πραγματικό κόστος του συστήματος

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα των χρεώσεων που μεταφέρονται στους λογαριασμούς, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για πραγματικά κόστη που συνδέονται με υπηρεσίες απαραίτητες για τη λειτουργία του συστήματος.

Όπως εξήγησε, ο ΑΔΜΗΕ προχωρά σε αυτές τις δαπάνες προκειμένου να διασφαλίζεται η συνεχής λειτουργία του συστήματος και η αδιάλειπτη ηλεκτροδότηση των καταναλωτών, αποτρέποντας φαινόμενα όπως αυτά που καταγράφηκαν στην Ισπανία.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση του κόστους δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά, καθώς η αγορά εξισορρόπησης συνδέεται άμεσα με την αγορά επόμενης ημέρας και συνολικά με τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

Συγκρίνοντας την Ελλάδα με άλλες χώρες, σημείωσε ότι το κόστος εξισορρόπησης είναι χαμηλότερο σε σχέση με αγορές όπως η Ιρλανδία, που έχουν αντίστοιχη διείσδυση ΑΠΕ, ενώ κινείται σε επίπεδα συγκρίσιμα με αυτά της Ιταλίας. Όπως υπογράμμισε, η αποτίμηση πρέπει να γίνεται στο σύνολο του κόστους και όχι επιλεκτικά.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι υπάρχουν προτάσεις για διαφορετική κατανομή αυτών των χρεώσεων, είτε μέσω του ΤΕΜ είτε μέσω των χρεώσεων χρήσης συστήματος, επισημαίνοντας ωστόσο ότι σε κάθε περίπτωση πρόκειται για πραγματικά κόστη που προκύπτουν από υπηρεσίες απαραίτητες για τη λειτουργία του συστήματος.

Φυσικό αέριο και ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου

Ο πρόεδρος του ΕΣΑΗ υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των μονάδων φυσικού αερίου στην πορεία της πράσινης μετάβασης, επισημαίνοντας ότι αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για την ασφάλεια του συστήματος.

Παράλληλα, στάθηκε στις προοπτικές της Ελλάδας να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τόσο στην ηλεκτρική ενέργεια όσο και στο φυσικό αέριο.

Συνοψίζοντας, τόνισε ότι δεν προκύπτει δομική αποτυχία της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά μια περίοδος μετάβασης με σημαντικές προκλήσεις. «Αν προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις, θα πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι λύνουμε περισσότερα προβλήματα από αυτά που δημιουργούμε», ανέφερε.