Επιταχύνεται η ζήτηση στο εξωτερικό για ηλεκτρικά τρακτέρ, αλλά στην Ελλάδα λείπουν οι υποδομές
Η εκτόξευση του καλλιεργητικού κόστους, του κόστους των καυσίμων και της αγοράς γεωργικών μηχανημάτων έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται οι αγρότες, όταν πρέπει να επιλέξουν την επένδυση σε ένα καινούριο τρακτέρ.
Ειδικά η άνοδος στην τιμή των καυσίμων - τουλάχιστον στην Ελλάδα - έχει οδηγήσει πολλούς στη σκέψη να αποκτήσουν ηλεκτρικό τρακτέρ.
Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες και κάποιες start-ups βρίσκονται σε αναζήτηση λύσεων στην ηλεκτροκίνηση στη γεωργία και μπορεί να το συνδυάσουν με αυτοκινούμενα οχήματα (robot). Όμως στην παγκόσμια αγορά είναι ελάχιστα τα τρακτέρ που διατίθενται και στην ελληνική αγορά είναι μηδενικό το ποσοστό των πωλήσεων.
Ο βασικός λόγος είναι ότι δεν υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές, δεν υπάρχει ηλεκτροδότηση σε πολλά σημεία της υπαίθρου, δεν υπάρχουν φορτιστές ώστε να μπορεί ένα τρακτέρ που χρειάζεται μεγάλη ισχύ, να είναι αυτόνομο και να αποδώσει στις καλλιεργητικές εργασίες.
Εξάλλου, ήδη από το 2021-22 έχει φανεί ότι θα ξεχωρίσουν στην παγκόσμια αγορά η Καλιφόρνια και οι παραγωγοί αμυγδάλων και κρασιού στην απόκτηση ηλεκτροκινούμενων μικρών τρακτέρ, καθώς και οι Ολλανδοί παραγωγοί θερμοκηπιακών προϊόντων με ηλεκτρικά αυτοκινούμενα ρομπότ. Και στις δύο περιπτώσεις, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχει κι επιπλέον ένα μγάλο πρόβλημα: Η έλλειψη εργατών γης, που επιδεινώνει την κατάσταση, οπότε όπου μπορεί να γίνει επένδυση σε αυτοκινούμενο όχημα, θα γίνει.
Το πρόβλημα πάντως της πολύ μεγάλης ισχύος που απαιτούν οι καλλιεργητικές εργασίες στο υπόλοιπο φάσμα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων φαίνεται να μην μπορεί να λυθεί με το ηλεκτρικό ρεύμα. Γι' αυτό και τουλάχιστον δύο μεγάλες εταιρείες κινούνται στη λύση της καύσης υδρογόνου. Μάλιστα, πριν δύο εβδομάδες η JCB αιτιολόγησε επιστημονικά την απόφασή της να προσανατολιστεί προς την παραγωγή τρακτέρ και φορτωτών που θα κινούνται με υδρογόνο και όχι με ηλεκτρισμό.
Πάντως, σε κάθε περίπτωση φαίνεται ότι τα ηλεκτροκινούμενα τρακτέρ θα ευδοκιμήσουν σε ένα κομμάτι της αγοράς - και στη χώρα μας - που αναζητεί μικρά τρακτέρ για αμπελουργική χρήση (και άλλες χρήσεις) κοντά σε αστικές περιοχές και ιδίως σε μεταποιητικές επιχειρήσεις όπως οινοποιεία, τυροκομεία και άλλα ώστε να υπάρχει πρόσβαση σε υποδομές. Επίσης, πολύ χρήσιμες θα αποδειχθούν στο μέλλον για την εξοικονόμηση πόρων και τα υβριδικά τρακτέρ που ήδη έχουν κάνει την εμφάνισή τους (σ.σ. δεν είναι διαθέσιμες στην ελληνική αγορά). Όμως, σε χώρες με αχανείς εκτάσεις, όπως η Αυστραλία, θα είναι δύσκολη η προσαρμογή σε μία λιγότερο ρυπογόνα και λιγότερο πετρελαιοκίνητη αγροτική βιομηχανία.
Τον Δεκέμβριο, λοιπόν, του 2022 κατά τη διάρκεια του CNH Industrial TechDay 2022 στην Αριζόνα ο όμιλος παρουσίασε το New Holland T4 Electric Power. Πρόκειται ακόμα για ένα μοντέλο που βρίσκεται στη φάση του σχεδιασμού και, όπως θα δούμε και στην παρουσίαση, συνδυάζεται με κάποιο φωτοβολταϊκό πάρκο ή μια ανεμογεννήτρια, ώστε να υπάρχει ηλεκτρική αυτονομία της μονάδας της οποίας τις ανάγκες θα εξυπηρετήσει. Αντίστοιχα, στα μικρά αμπελουργικά τρακτέρ, η Goldoni Keestrack παρουσίασε στην EIMA International 2022 το "B1e", το οποίο υποστηρίζει ότι είναι το πρώτο 100% ηλεκτρικό "μικρό" τρακτέρ. Βέβαια, κι αυτό είναι ακόμη στον σχεδιασμό, δεν έχει βγει στην παραγωγή.
Η εταιρεία που διαθέτει εδώ και 5 χρόνια ηλεκτρικό μοντέλο είναι η Fendt με το e100 Vario, το οποίο παρουσίασε τον Σεπτέμβριο του 2017 και κυκλοφορεί στην αγορά σε μικρή κλίμακα. Πριν έξι χρόνια παρουσίασε κι ένα πρότυπο μοντέλο, το SESAM, η John Deere, αλλά δεν έχει καταφέρει να το κυκλοφορήσει και υπάρχει και το ενδεχόμενο να το εγκαταλείψει για χάρη του υδρογόνου.
Η start-up Solectrac είναι η μοναδική εταιρεία που ειδικεύεται αποκλειστικά στα ηλεκτρικά τρακτέρ και από το 2022 διαθέτει μία πλήρη γκάμα ανοιχτών (μικρών) τρακτέρ. Τώρα, μέσα στο 2023 προχώρησε στην επέκταση των λύσεών της, με την προσθήκη της δυνατότητας τοποθέτησης της καμπίνας Tektite στο μοντέλο e25 της εταιρείας, που είναι το πιο "δυνατό" ουσιαστικά. Η εταιρεία, μέσα στον Μάρτιο έχει πάρει πρωτοβουλίες για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής στις ΗΠΑ, με προσέλκυση της Κοινωνίας των Πολιτών και με διαμαρτυρία προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Στον τομέα των αυτοκινούμενων ηλεκτροκίνητων οχημάτων για αγροτικούς σκοπούς δραστηριοποιούνται πολλές εταιρείες. Αλλά όλες βρίσκονται ακόμα σε πειραματικό στάδιο. Για παράδειγμα, στις αρχές Μαρτίου η Fendt παρουσίασε το project H2Agrar, ένα όχημα που κινείται αυτόνομα με υδρογόνο. Η Claas χρηματοδοτεί - πρόσφατα συνεισέφερε σε δεύτερο κύκλο επιδότησης - την ολλανδική Agxeed για την ανάπτυξη υβριδικών (ντήζελ/ρεύμα) αυτοκινούμενων οχημάτων. Τέλος, η Antonio Carraro παρουσίασε το 2021 το SRX Hybrid, ένα υβριδικό, ίσως το πρώτο, δενδροκομικό τρακτέρ.